Saray (Van) Asliye Ceza Mahkemesinden:
Saray (Van) Asliye Ceza Mahkemesinden; "5607 Sayılı Yasaya Muhalefet" suçundan ELNAZ SHETABI SHENDI, ZAHRA FATHALIZAD hakkında; Mahkememizin 19.02.2026 tarih 2024/294 Esas 2026/105 sayılı Kararı ile;
"A-1-Sanıklar Farhad ve Zahra'nın üzerine atılı 5607 sayılı yasaya muhalefetusu işlediği sabit görüldüğünden eylemine uyun yürürlükteki 5607 sayılı yasanın 3/1-1.çümlesi ve TCK'nin 61. maddesi uyarınca suçun konusu, yakalanan kaçak eşyanın değeri dikkate almarak takdiren ve teşdiden 1 yıl 6 ay hapis ve 200 gün adli para cezası ile ayrı ayrı cezalandırılmalarına,
2-Sanıklardan ele geçirilen kaçak eşyaların değerinin yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca fahiş olduğu anlaşıldığında 5607 sayılı yasanın 3/23. maddesi uyarınca 1/2 oranında arttırılarak 1 yıl 15 ay hapis ve 300 gün adli para cezası ile ayrı ayrı cezalandırılmalarına,
3-Sanıkların yargılama sürecindeki iyi hali dikkate alındığında TCK'nın 62/1. maddesi uyarınca hakkında hükmolunan cezannın 1/6 oranında indirilerek sanıkların 1 YIL 10 AY 15 GÜN HAPİS VE 250 GÜN ADLİ PARA CEZASI İLE ayrı ayrı cezalandırılmalarına,
4-Sanıklar hakkında hükmolunan 250 gün karşılığı adli para cezasının TCK'nın 52/2. Maddesi uyarınca 1 gün karşılığı 100 TL olacak şekilde 25.000 TL olarak belirlenmesine, sanıkların sosyo ekonomik durumu dikkate alınarak hakkında hükmolunan adli para cezasının 1'er ay süre ile 10 eşit taksitte ödenmesine, taksitlerden birinin ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tahsil edilebileceğinin sanıklara ihtarına,
5- Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih 2014/140 esas, 2015/85 karar sayılı iptal kararı da dikkate alınarak, sanığın kasten işlemi olduğu suç için hapis cezasiyla mahkumiyetinin yasal sonucu olarak TCK'nun 53/1, 2, 3. maddesinin uygulanmasına, ayrıca 15.04.2020 gün ve 13100 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunun 10. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinde yapılan değişikliğin infaz aşamasında gözetilmesine,
6-Sanıkların geçmişteki sabıkasız hali, dosyaya yansıyan somut hesaplanabilir maddi bir zararın bulunmaması, sanığın dosyaya yansıyan tutum ve davranışları, kişilik özellikleri göz önüne alındığında yeniden suç işleyemeyeceğususunda mahkemeye kanaat gelmekle 5728 sayılı yasa ile değişik 5271 sayılı CMK'nin 231/5 maddesi gereğince sanık hakkında HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASINA, CMK 231/8. maddesi gereğince sanığın 5 YIL SÜRE İLE DENETİME TABİİ TUTULMASINA, Bu süre içerisinde takdiren denetimi serbestlik tedbirinin UYGULANMASINA YER OLMADIGINA, CMK'nin 231/10-11. maddesi gereğince denetim süresi içerisinde sanığın kasten yeni bir suç işlemesi durumunda veya denetimi serbestlik tedbirine ilişkin yüklümlülüklerine aykırı davranışması halinde MAHKEMECE MAHKUMİYET HÜKMÜNÜN AÇIKLANMASINA, denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlenmesi ve denetimi serbestlik tedbirine ilişkin yüklümlülüklerle uygun davranışlığındı takdirde 5 yıllık süre sonunda hükmün ortadan kaldırılarak davanın DÜŞÜRÜLMESİNE karar verilmesine,
B-1-Sanık Elnaz'im üzerine atılı 5607 sayılı yasaya muhalefetusuuitunu işlediği sabit görüldüğünden eylemine uyun yürürlükteki 5607 sayılı yasanın 3/1-1.çümlesi ve TCK'nin 61. maddesi uyarınca suçun konusu, yakalanan kaçak eşyanın değeri dikkate alınarak takdiren ve teşdiden 1 yıl 4 ay hapis ve 150 gün adli para cezası ile ayrı ayrı cezalandırılmalarına,
2-Sanıklardan ele geçirilen kaçak eşyaların değerinin yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca fahiş olduğu anlaşıldığında 5607 sayılı yasanın 3/23. maddesi uyarınca 1/2 oranında arttırılarak 1 yıl 12 ay hapis ve 225 gün adli para cezası ile ayrı ayrı cezalandırılmalarına,
3-Sanıkların yargılama sürecindeki iyi hali dikkate alındığında TCK'nın 62/1. maddesi uyarınca hakkında hükmolunan cezannın 1/6 oranında indirilerek sanıkların 1 YIL 8 AY HAPİS VE 187GÜN ADLİ PARA CEZASI İLE ayrı ayrı cezalandırılmalarına,
4-Sanık hakkında hükmolunan 187 gün karşılığı adli para cezasının TCK'nın 52/2. Maddesi uyarınca 1 gün karşılığı 100 TL olacak şekilde 18.700 TL olarak belirlenmesine, sanığın sosyo ekonomik durumu dikkate alınarak hakkında hükmolunan adli para cezasının 1'er ay süre ile 10 eşit taksitte ödenmesine, taksitlerden birinin ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tahsil edilebileceğinin sanğa ihtarına,
5- Anayasa Mahkemesinin 08/10/2015 tarih 2014/140 esas, 2015/85 karar sayılı iptal kararı da dikkate alınarak, sanığın kasten işlemi olduğu suç için hapis cezasiyla mahkumiyetinin yasal sonucu olarak TCK'nun 53/1, 2, 3. maddesinin uygulanmasına, ayrıca 15.04.2020 gün ve 13100 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunun 10. maddesi ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesinde yapılan değişikliğin infaz aşamasında gözetilmesine, 6-Sanığın geçmişteki sabıkası hali, dosyaya yansıyan somut hesaplanabilir maddi bir zararın bulunmaması, sanığın dosyaya yansıyan tutum ve davranışları, kişilik özellikleri göz önüne alındığında yeniden suç işlemeyeceği hususunda mahkemeye kanaat gelmele 5728 sayılı yasa ile değişik 5721 sayılı CMK nın 231/5 maddesi gereğince sanık hakkında HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASINA, CMK 231/8. maddesi gereğince sanığın 5 YIL SÜRE İLE DENETİME TABİH TUTULMASINA, Bu süre içerisinde takdiren denetimi serbestlik tedbirinin UYGULANMASINA YER OLMADIŞI NA, CMK nın 231/10-11. maddesi gereğince denetimi süresi içerisinde sanığın kasten yeni bir suç işlemesi durumunda veya denetimi serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklerine aykırı davranışları halinde MAHKEMESE MAHKUMİYET HÜKMÜNÜN AÇIKLANMASINA, denetim süresi içerisinde kasten yeni bir suç işlememesi ve denetimi serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklerle uygun davranışladığı takdirde 5 yıllık süre sonunda hükmün ortadan kaldırılarak davanın DÜŞÜRÜLMESİNE karar verilmesine,
1-Sanıklardan ele geçirilen kaçak altını 5607 sayılı yasanın 13/1. maddesi delaletiyle TCK'nın 54/4. maddesi uyarınca ayrı ayrı ** MÜSADERESİNE**,
2-Katılan kurumun kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığında yürürlükte bulunan AAÜugenarın 45.000,00 TL'nin sanıklardan eşit oranda tahsili ile alınarak katılmaya verilmesine,
3- ** Sanık Farhad'ın** sarına neden olduğu 1 adet posta gideri 105,00 TL, 2 adet e-teblikat gideri 25,00 TL olmak üzere toplam 130,00 TL yargılama giderinin ** Sanık Farhad'tan** tahsili ile hazineye irat kaydına, tüm sanıkların ortak olarak sarına neden olduğu 1 adet teblikat gideri 175,00 TL, 1 adet bilirkişi raporu gideri 2.000,00 TL olmak üzere toplam 2.175,00 TL yargılama giderinin ** tüm sanıklardan eşit olarak TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA**,
4-Sanıkların gözaltı veya tutuklulukta geçirdiği süreler olması halinde TCK'nın 63/1. Maddesi kapsamında hakkında hükmolunan cezadan ayrı ayrı malsubuna,
5-Karar kesinleştiğinde karardan bir örneğin soruşturmada görev alan kolluk birimine gönderilmesine,
Dair, Türk Milleti Adına; Cumhuriyet Savcısının katılımı ile sanık Farhad müdahinin yüzüne karşı, diğer tarifatları yoklunda verilen kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize ya da tutanağa geçirilmek üzere mahkememiz zabıt katibine beyonda bulunularak, yasa yoluna başvuracak kişi yargı sınırları dışında bulunuyor ise mahkememize ulaştırılmak üzere bulunduğu yerdeki nöbetçi asliye ceza mahkemesine dilekçe verilerek ya da tutanağa geçirilmek üzere bulunduğu yer nöbetçi asliye ceza mahkemesi zabıt katibine beyonda bulunularak, taraf ceza evinde bulunuyor ise mahkememize iletilmek üzere bulunduğu yer ceza evi müdürlüğine bir dilekçe verilerek ya da tutanağa geçirilmek üzere tutuklu bulunduğu ceza infa z kurumu ve tutukevi müdürüne beyonda bulunularak mahkememiz kararına karşı ** Van Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yasa yoluna** başvurabilecekleri ve 2 haftalık yasal süre içerisinde istinaf yasa yoluna başvurulmadığı takdirde kararın kesinleştiği ihtari ile mütalaaya uygun olarak verilen karar açıkça okunup, gerekçesi ana çizgileri ile anlatıldı. " şeklinde hüküm kurulmuştur.
Kapıköy Gümük Müdürlüğüne 23.03.2026 tarihinde tebliğ edilen gerekçeli karar karşı Kapıköy Gümük Müdürlüğüne Vekili Av. Gamze ATINOK tarafından istinaf dilekleri "Sanık hakkında verilen HAGB kararına itizar ediyoruz ve Yerel Mahkemece verilen kararın tekrar gözden geçirilmesini talep ediyoruz.
5721 sayılı kanunun 231. Maddesinde HAGB uygulanabilmesi için gerekli şartlar şu şekilde sayılmıştır: Madde 231...
(5) Sanıga yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan ceza, iki yıl(2) veya daha az süreli hapis veya adlı para cezası ise; mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir.
(6) Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesi için;
a) Samiğin daha önce kanlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,
b) Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaat varılması,
c) Suçun işlenmesiyle mağduran veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir.
Kamunun ilgili maddesinde görüldüğü üzere sanık hakkında HAGB hükümlerinin uygulanabilmesi için kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi gerekmektedir. Kamunun uğradığı zarar gümrüklenmiş değer şeklinde hesaplanıp; bu değerin içerisinde ödenmesi gereken gümrük vergileri gibi ek kalemler yer almaktadır. Sanık tarafından ise oluşan kamu tamamen giderilmemiştir. Ayrıca mağduran uğradığı zarar tamamen değil, kısmen giderildiği takdirde HAGB kararı verilebilmesi için mağduran HAGB kararı verilmesine rıza göstermesi gerekir. Zararın kısmen tazmini halinde HAGB hükümlerinin uygulanması için mağdur veya mütekinin hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesine ayrıca ve açıkça rıza göstermesi gerekir.
Aynı Kanunun 6/b bendine göre mahkemece sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları gözönünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılması şartı ile HAGB kararının verilebilmesi için hakime takdir yetkisi tanınmıştır. Ancak bu takdir yetkisi sınırsız ve keyfi olmayıp; hakimin bu yetkisini kullanırken yasal ve somut gerekçe göstermesi gerekmektedir. İtiraz konusu kararda ise hiçbir somut gerekçe gösterilmeden,Mahkemece Hagb kararı verilmesi halinde sanığın yeniden suç işlemeyeceği yönünde kanaate varılmıştır.Gerekçe gösterilmeden bu yönde karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Yargıtay kararlarında da bu konunun önemine ve takdir yetkisinin kullanılabilmesi koşullarına dikkat çekilmıştır: "... İncelenen dosyada, duruşmada gözlemlenen olumlu hal ve hareketi gerekçe gösterilerek sanık hakkında takdiri indirim maddesi uygulandığı, adli sici kaydına göre kıstılı bir suçtan sabıkasının bulunmadığı ve yüklenen mühür bozma suçundan kaynaklanan somut bir zararın da bulunmadığı, gözetilerek, sanığın hukuksal durumunun belirtilen yasal ölçütlere göre değerlendirilmesi yerine "sanığın şahsi halleri ve adli sici kaydı göz önüne alınarak" denilmek suretiyle yasal olmayan gerekçeyeyle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi hukuka aykındır (Yargıtay 21. Ceza Dairesi - Karar: 2016/7553)." Diğer yandan; sanık hakkında belirlenen sonuç cezada kanaatimize çok alt sınırdan hükün kurulmuş ve sonuç cezalardan uygulanan indirimlerle kaçakçılık fiilinin bir sonucu olmayacak şekilde neticede cezaya hükmedilmiştir.Sanıklar, işlediği suçtan dolayı hiçbir yapımırla karşılaşmamış olup; suç işleyerek topluma verdiği zararların sonuçları ile yüzleşmemiştir.Sonuç olarak mahkeme tarafından verilen karar ile Ceza Hukukunun caydırıcılık etkisi işlevini yerine getirememektedir.Bu durum da insanları benzer suçlar işlemeye yöneltmektedir.
Bu sebeplerle sanık hakkında HAGB müessesinin uygulanabilmesi için gerekli koşulların sağlanamadığı görülmektedir. Sanık hakkında verilen HAGB kararının kaldırılarak; hapis cezasına hükmedilmesi gerekmektedir. Yukarıda açıklanan ve re'sen göz önüne alınacak nedenlerle, Istinaf talebimizin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, suç unsuru eşyaların tamamının (numuneler ve imha edilenler dahil) / suçta kullanılan aracın müsaderesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin sanığa yükletilmesine yönelik karar verilmesini vekäleten arz ve talep ederim. " şeklinde istinaf talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Sanıklar ELNAZ SHETABI SHENDI, Ahyaalı ve Habibe kızı, 22/06/1986 İRAN/ OROUMIEH doğumlu, ZAHRA FATHALIZAD, Shahriar ve Nardane kızı, 20/12/1997 İRAN/ NAGHADEH doğumlu, doğumlu, İranvatandaşı olduğu, yokluklarında verilen karar kendilerine tebliğ edilemediğinden, 7201 Sayılı Tebligat Kanununun 29. Maddesi gereğince ilanen Tebliğine karar verilmiş olup,
İlanın Resmi Gazete'de yayınlanmasından (15) gün sonra hükmün tebliğ olunmuş sayılacağı, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ya da zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutulacak tutanak ile istinaf mahkemesi nezdinden istinaf yolu açık olmak üzere, istinaf edebileceği, süresinde istinaf talebinde bulunulmaması halinde kararın kesinleşerek infaza verileceği ve ilan masrafının kendisinden alınacağı ilanen tebliğ olunur.