Kültür ve Turizm Bakanlığından:
KARAR
Toplantı Tarihi ve No:23.06.2026-487
Karar Tarihi ve No :23.06.2026-20362
09.05.421
Toplantı Yeri
AYDIN
Aydın İli, Koçarlı İlçesi, Çeşme Mahallesi, Mercimek Mevkiinde sit dışında bulunan muhtelif taşınmazlar ile tapulama harici alanın bir bölümünde/tamamında tespiti yapılan “Mercimek Mevkii Arkeolojik Yerleşimi”nin arkeolojik sit olarak tescil edilmesi talebine yönelik Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü uzmanlarının 22.06.2026 tarih ve 4331041 kayıt sayılı inceleme raporu, Amyzon ve çevresi 2025 yılı yüzey araştırması çalışmalarında alanda yapılan tespitlerin iletildiği Milas Müze Müdürlüğünün 19.09.2025 tarih ve 7298642 sayılı yazısı, alandaki kültür varlıklarının tescil edilmesi taleplerine yönelik Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezinin 18.09.2025 tarih ve 2503821212 sayılı yazısı ve 19.09.2025 tarih ve 2503853749 sayılı yazısı, tescile esas ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerinin istenildiği Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 14.04.2026 tarih ve 8226375 sayılı yazısı, tescile esas ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerinin bildirildiği Aydın Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün 14.04.2026 tarih ve 8230628 sayılı yazısı, Koçarlı Kaymakamlığı İlçe Yazı İşleri Müdürlüğünün 15.04.2026 tarih ve 8592 sayılı yazısı, Devlet Su İşleri 21. Bölge Müdürlüğünün 22.04.2026 tarih ve 7082492 sayılı yazısı, Karayolları 2. Bölge Müdürlüğünün 21.04.2026 tarih ve 2115778 sayılı yazısı, Aydın Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 24.04.2026 tarih ve 24493782 sayılı yazısı, Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Kent Tarihi ve Tanıtım ve Turizm Dairesi Başkanlığı Koruma Uygulama Denetim Şube Müdürlüğünün 06.05.2026 tarih ve 324114 sayılı yazısı, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Özel Alanlar ve Harita Dairesi Başkanlığı'nın 07.05.2026 tarih ve 2026288851 sayılı yazısı, Koçarlı Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün 29.04.2026 tarih ve 17463 sayılı yazısı okundu. Öneri sit haritası, sit fişi ile işlem dosyası incelendi.
Yapılan görüşmeler sonucunda; Aydın İli, Koçarlı İlçesi, Çeşme Mahallesi, Mercimek Mevkiinde muhtelif taşınmazlar ile tapulama harici alanın bir bölümünde/tamamında tespiti yapılan “Mercimek Mevkii Arkeolojik Yerleşimi”nin I. ve III. Derece Arkeolojik Sit olarak tescil edilmesine, I. ve III. Derece Arkeolojik Sit sınırlarının kararımız eki 1/2000 ölçekli haritada işaretlendiği şekliyle belirlenmesine, sit fişinin uygun olduğuna,
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun 05.11.1999 tarih ve 658 sayılı İlke Kararı doğrultusunda, I. ve III. Derece Arkeolojik sit sınırları içerisinde geçerli geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının;
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek kurulunun 05.11.1999 tarih ve 658 sayılı İlke kararının I. Derece Arkeolojik Sitlere ilişkin belirlenen koruma ve kullanma koşullarına uyulacaktır. Bu alanlarda kesinlikle hiçbir yapılaşmaya izin verilemez ve bilimsel amaçlı kazıların dışında hiçbir kazı yapılamaz.
Resmi ve özel kuruluşlarca zorunlu durumlarda yapılacak alt yapı uygulamaları için müze müdürlüğünün ve varsa kazı başkanının görüşüyle konunun koruma kurulunda değerlendirilir.
Yeni tarımsal alanlar açılamaz, yalnızca sınırlı mevsimlik tarımsal faaliyetler devam edebilir, koruma kurullarınca uygun görülmesi halinde seracılığa devam edilebilir.
Taşınmaz kültür varlıklarının mahiyetine tesir etmeyecek şekilde ilgili koruma kurulundan izin almak koşuluyla birleştirme (tevhit) ve ayırma (ifraz) yapılabilir.
Bu alanlarda taş, toprak, kum vb. alınmamasına, kireç, taş, tuğla, mermer, kum, maden vb. ocakların açılmamasına, toprak, curuf, çöp, sanayi atığı ve benzeri malzeme dökülemez.
Koruma Amaçlı İmar Planı yapılıncaya kadar, tevhid ve ifraz işlemleri teknik altyapı çalışmaları, kadastral uygulamalar vb. gibi gerekli durumlarda ilgili Koruma Bölge Kurulu kararı alınır.
Kamu düzeni veya güvenliğinin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu ya da doğal afet yaşanan yerlerde, yapılmasında zorunluluk bulunan geçici uygulamalara ilişkin, zemine en az müdahale edilecek şekilde hazırlanan ve süresi belirlenen projeler koruma bölge kurulunda değerlendirilir. Projesi uygun görülen geçici uygulamalar Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca oluşturulacak bilim kurulu denetiminde yapılabilir.
Sit alanında kalan taşınmazın yapılaşmaya konu olması durumunda, taşınmazın vasfının tarımsal arazi ve Orman arazisi olması sebebiyle, öncelikle ilgili Tarım ve Orman İl Müdürlüğünün uygun görüşünün alınması esastır. Uygun görüş alınması kaydıyla, taşınmazın yapılaşma koşulları $h=6,50$ metredir. Taşınmazın cephe aldığı yola 5 metre, komşu parsel sınırlarına 3 metreden fazla yaklaşılamaz. Yapı inşaat taban alanı toplamı $75 m^2$'yi geçmeyecektir. Taşınmazda ilgili müze müdürlüğü uzmanları tarafından sondaj kazısı gerçekleştirilerek, sondaj sonuçlarına ilişkin raporun, kültür varlığının bulunması halinde varsa kazı başkanının görüşleri ile birlikte müze müdürlüğünce koruma kuruluna iletilip kurul kararı ile yapılaşması uygun bulunmasından sonra yapılabilir.
Sit alanında, sondaj kazısı yapılacak alanlara ilişkin genel sondaj kararı alınabilir.
Resmi veya özel kuruluşlarca yapılacak olan teknik alt yapı hizmetlerine dair uygulamalar (kanalizasyon, içme suyu, enerji nakli hattı, telefon hattı, boru hattı vs. gibi) toprak kullanımının minimum seviyede tutulacak şekilde Koruma Bölge Kurulunun izni ve Müze Müdürlüğü denetiminde yapılabilir.
Bu alanlarda, taş, toprak, kum vb. alınmamasına, kireç, taş, tuğla, mermer, kum, maden vb. ocaklarının açılmamasına, toprak, cüruf, çöp, sanayi atığı ve benzeri malzeme dökülemez.
Taşınmaz kültür varlıklarının mahiyetine tesir etmeyecek şekilde ilgili koruma kurulundan izin almak koşuluyla birleştirme (tevhid) ve ayırma (ifraz) yapılabilir.
Alanda tesviye yapılması, ağaç dikimi ve sökümü için Koruma Bölge Kurulundan izin alınması gerekir.
Mevsimlik tarımsal faaliyetler devam edebilir.
Yukarıda belirtilen hususlar haricindeki uygulamalarda, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuatlar doğrultusunda Koruma Bölge Kurulu kararı sonucuna göre işlem yapılabilir. Olarak belirlenmesine, 2863 Sayılı Kanun'un 17. Maddesi gereğince koruma amaçlı imar planının hazırlanarak Kurulumuza iletilmesine;
13/03/2012 tarih ve 28232 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının ve Sitlerin Tespiti ve Tescili Hakkında Yönetmelik'teki VIII'inci Madde'nin IV'üncü Fıkrası'nın (a) Bendi gereği kadastral harita üzerinde belirlenen arkeolojik sitte yer alan taşınmazların hangi sit içerisinde ve bir bölümü veya tamamının sit içerisinde kaldığına ilişkin bilgileri gösterir listenin ilgili kadastro müdürlüğünce hazırlanarak ilgili tapu müdürlüğüne iletilmesine, ilgili tapu müdürlüğünce hazırlanacak liste doğrultusunda sitte kalan taşınmazların tapu kütüğünün beyanlar hanesine "Bir bölümü/Tamamı I'inci derece arkeolojik sitte kalmaktadır." ile "Bir bölümü/Tamamı III'üncü derece arkeolojik sitte kalmaktadır." şeklinde kayıt konularak güncel tapu kayıt suretinin Aydın Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'ne iletilmesine,
"Mercimek Mevkii Arkeolojik Yerleşimi"nın bir bölümü tapulama harici alanda bulunduğundan ve bu alanda kültür varlığı şerhi yapılamadığından, 13.03.2012 tarihli ve 28232 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlıklarının ve Sitlerin Tespit ve Tescili Hakkındaki Yönetmeliği'nin Tescil İşlemlerine ilişkin 8. maddesinin (d ve e) bentleri gereğince bu alanlarda yapılacak yeni bir sınırlandırma ve parsel ihdasında Kurulumuzdan izin alınması gerektiğine, karar verildi.