Bastoncu (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0819.4 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| Görev | D. Baston yapmak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | ||
| D.4 | Baston parçalarını birleştirmek | Kod | 7. Baston parçalarını birleştirme yöntem ve teknikleri | |
| Açıklama | 8. Baston boyamada kullanılan boya türlerinin özellikleri | |||
| D.4.1 | Baston gövdesinin uç kısmına kavela delikleri açar. | |||
| D.4.2 | İşlenmiş sapı gövdeye tutkalla monte eder. | |||
| D.5 | Baston boyama işlemlerini yapmak | Kod | 9. Baston boyama yöntem ve teknikleri | |
| Açıklama | 10. Baston vernikleme/cilalama yöntem ve teknikleri | |||
| D.4.3 | Boynuz/polyamit ucu gövdedeki kavela deliğine tutkalla yapıştır. | |||
| D.4.4 | Gövde ve sap kısmına düzeltme işlemleri yapar. | |||
| D.5.1 | Baston yüzeyinde zımpara ile son düzeltme işlemlerini gerçekleştir. | |||
| D.5.2 | İşlenen motifleri kullanacağı boya türüne (doğal boyalar, kök boya, mürekkep ve benzeri) veya uygun teknliğe (nitrik asit, yakma ve benzeri) göre renklendirir. | |||
| D.5.3 | Bastonu uygun yöntemler kullanarak vernikler/cilalar. | |||
| Görev | E. Mesleki gelişim faaliyetlerini yürütmek | ||
|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama |
| E.1 | Mesleği ile ilgili yenilikleri ve süreçleri takip etmek | E.1.1 | Mesleği ile ilgili yenilikleri uygun kaynaklardan takip eder. |
| E.2 | Bireysel mesleki gelişimini sağlamak | E.1.2 | Baston yapımı kapsamına dâhil süreçlerdeki gelişmeleri takip eder. |
| E.3 | Meslektaşlarının mesleki gelişimine katkı sağlamak | E.2.1 | Kişisel eğitim ihtiyaçlarına göre ilgili kurum veya kuruluşlar tarafından mesleki konulara ilişkin düzenlenen eğitim programlarına katılır. |
| E.4 | Mesleğin aktarımını sağlamak | E.2.2 | Kişisel kariyer hedeflerine göre kısa ve uzun dönemli mesleki gelişimini planlar. |
| E.2.3 | Mesleki eser, belge ve dokümanlarından kişisel portföyünü hazırlar. | ||
| E.3.1 | Çalışına yöntemi ve deneyimleri hakkında meslektaşları ile bilgi paylaşımında bulunur. | ||
| E.3.2 | Meslektaşlarının talebi halinde mesleki ilkeler, konular ve uygulamaları hakkında görüş bildirir. | ||
| E.3.3 | Mesleğe ilgi duyan kişilere bilgi ve deneyimlerini aktarır. | ||
| E.4.1 | Mesleğin gelenegindeleyen miras kalan tutum, tavır, ahlakını yaşatır ve aktarır. | ||
| E.4.2 | Mesleğin sürdürülebilir şekilde yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması için çıkarak yetiştirir. | ||
Bastoncu (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0819-4 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Bastoncu (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0819-4 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Ek-4
EBRU SANATKÂRI (SEVİYE 6) ULUSAL MESLEK STANDARDI
| Meslek: | Ebru Sanatkârı |
| Seviye: | 61 |
| Referans Kodu: | 24UMS0820-6 |
| Standardı Hazırlayan Kuruluş: | Anadolu El Sanatlarını Yaşatma ve Geliştirme Derneği (ANELSANDER) |
| Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | MYK Kültür, Sanat ve Tasarım Sektör Komitesi |
| MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/Sayı: | 22/4/2026 Tarihli ve 2026/57 Sayılı Karar |
| Resmî Gazete Tarih/Sayı: | 23/8/2026 - 33349 |
| Revizyon No: | 00 |
¹Mesleğin yeterlilik seviyesi, 8 seviyeli Türkiye Yeterlilikler Çerçevesine göre seviye 6 olarak belirlenmiştir.
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
ACİL DURUM: İş yerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek veya iş yerini dışarıdan etkileyebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, zehirlenme, salgın hastalık, radyoaktif sızıntı, sabotaj ve doğal afet gibi ivedilikle müdahale gerektiren olayları,
ACİL DURUM PLANI: İş yerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler dâhil bilgilerin ve uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı planı,
AKKÂSE TEKNİĞİ: Yazı veya desen şablonları yardımıyla ebrulu kâğıt üzerinde yazı veya desen elde edilmesini,
ARAP ZAMKI: Akasya ağacının sertleşmiş özsuyundan oluşan doğal reçineyi,
ATKUYRUĞU KILI: Ebru fırçası yapımında kullanılan, atların kuyruk kısmından elde edilen ve boya tutucu özelliğine sahip kılı,
AYAR: Ebru yapımına başlamadan önce ebruda kullanılacak olan kitrenin, ödün ve boyaların istenen kıvama getirilmesini,
BATTAL EBRU: Ödü az olan yani az açılan boyalardan başlanarak ödü çok olan yani çok açılan boyaların tekneye atılması suretiyle elde edilen tek veya çok renkli ebru tekniğini,
BENMARİ İŞLEMİ: İçindeki yağlı kısmın yapıdan ayrılması ve kokunun giderilmesi amacıyla bir kavanoza alınan öd suyunun, daha büyük bir su dolu kavanoz içinde, ısıya doğrudan temas ettirilmeden kaynatılması işlemini,
BEYAZ: Üstübeç, bazik kurşun karbonatın tabiattaki bulunan türünü,
BİZ: Kumlu ebru, hatip ebrusu veya çiçekli ebru yapımında tekneye boya bırakmak ve boyaya şekil vermek için kullanılan, saplı, ucu pot ve farklı kalınlıklardaki iğneleri,
BOYALI KIVAMLI SU: Kıvamlı su ile oluşturulan tekneye ebru boyalarının serpilmesiyle elde edilen boyalı yüzeyi,
BOYAR MADDE: Çözünerek ortama belli renk veren doğal veya yapay renklendirici maddeyi,
BOZUK TEKNE: Tekne içinde bulunan kitrenin ebru yapımına imkân tanımayacak şekilde sulanarak bozulmasını,
BÜLBÜLYUVASI: Tekne yüzeyine serpilen boyaları biz yardımı ile içten dışa veya dıştan içe dairesel hareketler yaparak helezonik (sarmal) desenler olacak biçimde şekillendirmeyi,
ÇEKMEK: Çiçekli ebruların yapımında boya damlatıldıktan sonra, bizle boyayı çiçek ve sap şekline getirme işlemini,
ÇIKMA EBRU: İstenilen niteliklerde olmayan veya bazı tarafları bozuk olan ebruyu,
ÇITA: Ebru teknesinden çıkan ebruların kurutulması için serildiği tahta pervazları,
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
ÇİÇEK EBRUSU: Lale, karanfil, papatya, gelincik, sümbül, gül ve benzeri çiçeklerin yaprak, sap/gövdelerinin biz ile su üzerinde uyumlu hareketlerle oluşturulmasını,
ÇİFT BASKILI EBRU: Ebrulanmış bir zeminin kuruduktan sonra tekrar bir ebrulama işleminde kullanılmasını,
ÇİVİT: Çivit otundan elde edilen, kırmızı, yeşil, sarı veya koyu mavi rengin üretiminde kullanılan boyar maddeyi,
DALGALI EBRU (İSPANYOL EBRUSU): Teknedeki kâğıdı yüzeyden kaldırırken kâğıdı veya tekneyi ileri geri hareket ettirerek yapılan, perde kıvrımı veya dalga görünümü olan ebru türünü,
DAMLALIK: Boyaya belirli ölçüde su ve öd koymak için kullanılan bir ucu pompalı aleti,
DENİZKADAYIFI (CARREGENAN): "İzlanda yosunu" adıyla da bilinen ebru yapımında kitre gibi kıvam artırıcı olarak kullanılan deniz yosununu,
EBRU: Kitre veya benzeri bir malzeme ile yoğunlaştırılmış su üstünde, özel hazırlanmış boyalarla oluşturulan desenlerin kâğıt üzerine geçirilmesi yoluyla yapılan süsleme sanatını,
EBRU KÂĞIDI: Beyaz renkte ve emici özellikte en az 80 gram birinci hamur kâğıdı,
EBRUCU (EBRUZEN): Ebru sanatkârını,
EDHEM EFENDİ BATTALI: Klasik battal ebrunun neftli boyalarla yapılmasını,
EL TAŞI (DEST-İ SENG): Boya ezmek için kullanılan ve genel bir boyutu olmamakla birlikte yaklaşık 40x40 cm. boyutlarında mermer bir altlık ve bu mermerin boyutlarından daha kısa yarım silindir mermer parçasını,
GEL-GİT EBRUSU: Battal zemin atıldıktan sonra, iğne veya biz yardımıyla teknenin kenarlarına paralel hareketlerle desenin oluşturulmasını,
GÜL DALI: Fırça yapımında kullanılan sap malzemesini,
HAFİF EBRU: Genellikle üzerine yazı yazmak amacı ile su ve öd oranı fazla olan açık renkli zemin ebrusunu,
HARAZA SUYU: Ebruda kullanılan boyaların yayılmasını sağlayan ve eskiden öd yerine kullanılan, kesim hayvanlarının ödünde ve şirdenindeki taşların suyunu,
HARELİ GÖRÜNÜM: Uçları farklı renklere batırılan iki bizi aynı anda teknede aynı noktaya değdirerek rengin gölgelendirilmesi veya farklı tonlar elde edilmesini,
HATİP EBRUSU (YÜREK EBRUSU): Hafif zemin ebrusu üzerine biz yardımıyla farklı renklerdeki boyaların iç içe damlatılması ve ardından bu renkli halkalara hareket verilerek çeşitli motiflerin oluşturulmasını,
HATİP-İ MÜTENEVVİA: Bütün hatip ebrusu çeşitlerinin bir kâğıda alınması ile elde edilen ebru türünü,
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
HAVA KABARCIĞI: Teknede hazır olan ebrunun, kâğıda geçirilmesi esnasında ebru ile kâğıt arasında kalan hava kabarcığını,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflandırmasını,
İCAZET: Bir kişiye belli bir öğretimden sonra verilen yeterlilik belgesini,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
İŞ KAZASI: İş yerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olayı,
KALINTI: Teknede yapılan bir ebrunun kâğıda alındıktan sonra tekneye serpilen boyaların bir kısmının teknede kalmasını,
KAMIŞ KALEM: Güzel yazı yazmada kullanılan aleti,
KAPLAN GÖZÜ (KEDİGÖZÜ) EBRU: Boyaya, şap-sodyum karbonat karışımından hazırlanan sulu çözelti ile suda doyurulmuş potasyum karbonat çözeltisinin katılmasıyla elde edilen kimyasal bileşimin zemin ebrusu üzerine damlatılmasıyla oluşturulan ebru türünü,
KAVANOZ: Boyaların içinde hazırlandığı ve muhafaza edildiği farklı ebatlardaki cam kapları,
KAYMAK TUTMAK: Kitreli teknenin çalışma bittikten sonra üstüne kapak (kâğıt) konulmazsa kitrenin koyulaşan yüzeyini,
KIRMIZI: Gülbahar adıyla da bilinen demir oksitleri içeren kırmızı toprağı,
KIVAMLI SU: Kitre, denizkadayıfı gibi yoğunlaştırıcı maddelerin su ile karıştırılması sonucu elde edilen yüzey gerilimi artırılmış suyu,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KİTRE (TRAGACANTH VEYA GUM TRAGACANTH): Boya serpilecek olan suya kıvam ve yapışkanlık vermek için kullanılan doğal zamk çeşidini,
KOLTUK EBRUSU: Hüsnühat levhaların, yerleştirme tasarımlarında 'Koltuk' tabir edilen boşluklara yerleştirilen ebruyu,
KUMLU/KILÇIKLI EBRU: Su miktarı az olan boyaların, koyu kıvamlı bir teknede bir damlalık yardımıyla yüzeye sürekli damlatılmasıyla ve uzun süre bekletilmesiyle oluşan ebru çeşidini,
KURUTMA RAFI: Tekneden çıkarılan ebruların kurutulduğu sıra sergen rafını,
LACİVERT: Tabii çivit (bedahşi laciverdi), çamaşır çividi, siyah (çamaşır çividi ve oksit kırmızı) lahor çividi ve oksit siyahı ile oluşturulan rengi,
LAHOR ÇİVİDİ: Elde edildiği bitkinin yapraklarının kaynatılmasıyla oluşan derin mavi rengi,
LÖK: Vişneçürüğü rengini,
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
MUSTAFA DÜZGÜNMAN BATTALI: Yoğun renkli ve ince serpmeli battal ebru tarzını,
MÜHRE: Kuruyan ebruların üstünde ince bir tabaka oluşturmuş olan kitre vasıtasıyla kâğıt yüzeyini parlatmaya yarayan, genellikle akikten veya pürüzsüz camdan yapılmış aleti,
MÜHRELEME: Mühre kullanarak ebru yüzeyini parlatmayı,
NAKŞ BER-AB: Ebru teknesinde geçici olan, kalıcı olmayan desenlere verilen adı,
NEBATİ MOTİF: Bitkisel motifi,
NEFT: Ebru yüzeyinde gözenekli bir görünüm oluşturmak için kullanılan petrol veya çam reçinesinin damıtılması ile elde edilen, boya inceltmekte kullanılan sıvıyı,
NEFTLİ BATTAL: Bir fırça yardımıyla koyu renkli boyalı zemin neft maddesinin serpilmesiyle yüzeyde irili ufaklı küresel gözenekler oluşturma esasına dayanan ebru tarzını,
ÖD (MERARE): Sığır veya diğer hayvanlardan elde edilen, ebru yapımında kullanılan boyaların içine belli ölçülerde karıştırılarak boyanın hem su yüzeyinde kalmasını hem de dairesel olarak açılmasını sağlayan yüzey aktif asitler içeren maddeyi,
PATULA: Boyaları ezerken, tezgâh üzerindeki boyaları derleyip toplamaya yarayan, boyu 15-20 cm, tahta saplı, ucu geniş ve yassı aleti,
PİYAN DÜĞÜMÜ (BAĞI): Ebruda kullanılan fırçalarda kullanılan atkuyruğu kıllarının gül dalına sabitlenmesi ve elde edilen kılların fırçadan ayrılmamasını sağlayan bağlama türünü,
RAMAK KALA OLAY: İş yerinde meydana gelen, çalışan, iş yeri ya da ekipmanı zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,
RENK ATMAK: Çiçekli ya da hatip ebruları için tek veya birkaç renk boya atarak zemin oluşturma işlemini,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İş yeri veya iş yeri dışında meydana gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörlerin teşhis edilmesi, risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin alınması amacıyla yapılması gereken çalışmaları,
SARI: Tabiatta bulunan sarı renk veren arsenik sülfürü (zırnik),
SERGEN: Ebru kurutma tezgahını,
SERPMELİ BATTAL: Fırçaya alınan boyanın elle kavanoza sıkıldığı ve yüksekten sert darbelerle tekneye serpildiği ebru tarzını,
SİYAH: Bilinen is, siyah zırnik oksit siyahı,
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
SOMAKİ BATTAL: Genellikle iki renk ile yapılan, ilk rengin içine daha fazla öd katılan ikinci renk ile sıkıştırılarak adını aldığı mermer türüne özgü damarlı görüntünün elde edildiği ebru tarzını,
SU: Klorsuz ve kireçsiz suyu,
ŞAL EBRUSU: Gel-git ebrunun geniş aralıklarla ve son yapılan gel-git ebrunun tersi istikametinde iki üç tane "S" çizilerek dengeli biçimde hareketin dağıtılmasıyla elde edilen ebru tarzını,
TARAK: Yumuşak bir tahtanın üzerine belirli aralıklarla yan yana çakılmış dikiş iğnesi, toplu iğne, tel veya çivilerden oluşan, desen oluşturmaya yarayan aleti,
TARAKLI EBRU: Tekneye atılmış battalın tarak yardımı ile taranması sonucu elde edilen tavus kuşuna/midye kabuğuna benzeyen desenlerle oluşturulan ebru tarzını,
TARZ-I CEDİD: Klasik biçimde olmayıp, yeni modellerin ebruya uygulanmasıyla ortaya çıkan ebruları,
TARZ-I KADİM: Tekne yüzeyine atılan boyaların hiçbir müdahalede bulunulmadan kâğıda alınmasıyla elde edilen ebruyu,
TAV: Kâğıdı tekneye yatırdıktan sonra boyaların tam olarak kâğıda geçmesini,
TEHLİKE: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya iş yerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
TEKNE: Metalden, camdan, tahtadan veya galvanizden yapılmış, boyutları genellikle içten içe 35 x 50 cm, derinliği ise yaklaşık 3-5 cm olan, içine kitreli su konulan, tercihen bir kenarı dışa doğru kıvrık kabı,
TEKNE AÇMAK: Ebrucunun ebru yapmaya başlamasını,
TEKNE KAPAĞI: Tekneden alınmayan son yapılan ebruyu,
TEKNE KAPAMAK: Ebru çalışmasının bitmesini,
TEKNEDEN ALMAK: Teknedeki kıvamlı su yüzeyinde oluşan ebruyu kâğıda almayı,
TEKNEYİ DİNLENDİRMEK: Kıvamlı suyun dinlendirilmesi amacıyla yüzeyinin atık bir kâğıt, gazete ve benzeri ile kapatılmasını,
TÜRK MERMER KÂĞIDI (TÜRK KÂĞIDI): Batılılar tarafından Türk ebrusuna verilen adı,
TÜTÜN RENGİ: Çamlıca toprağını,
ZEMİN BATTAL: Tek renkli ve koyu tonlu battal tarzını,
ZEREFŞANLI EBRU: Bazı ebrular üzerine altın varak serpilerek elde edilen bir cins ebruyu, ifade eder.
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK'nın görevlendirdiği Anadolu El Sanatlarını Yaşatma ve Geliştirme Derneği (ANELSANDER) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Kültür, Sanat ve Tasarım Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Ebru Sanatkârı (Seviye 6); iş sağlığı ve güvenliği ile çevre koruma önlemlerini uygulayarak, kalite gereklilikleri çerçevesinde, iş organizasyonu yapan, ebru yapımı için malzeme hazırlayan, ebru uygulayan, geleneksel ebru tarzları uygulayan, ebru üzerine çizim teknikleri uygulayan, ebru uygulama çalışmalarını sonlandıran ve mesleki gelişim faaliyetlerini yürüten nitelikli kişidir.
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) ebruda kullanılan malzemeleri ve bu malzemelerin özelliklerini bilen, malzemeleri uygun teknik ve yöntemlerle hazırlayan, ebru malzemelerine, tekniklerine, yöntemlerine ve tarzlarına hakim, geleneksel ebru üretim tarzlarının tamamını bilen ve uygulayan, ebruda özgün çalışmalar yapan, ebru çalışmasını tamamlayarak uygun zemine ve desene zarar vermeden aktarabilen, ebruyu kurutma, yüzeyi parlatma ve koruma yöntemlerini bilen kişidir.
ISCO 08: 2651 (Görsel Sanatçılar)
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (G. V. K.) ve yürürlükteki alt mevzuatı. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 4857 sayılı İş Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 5448 sayılı Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ve yürürlükteki alt mevzuatı. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 29/8/2009 tarihli ve 27334 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Süsleme Sanatları ve Geleneksel El Sanatları Kursları Yönetmeliği. 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği.
Mesleğin icrasına yönelik İSG, çevre ve diğer konulardaki mevzuata uyulması esastır.
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) ışık alan, iyi havalandırılmış, kapalı, rüzgârsız ve uygun ortam sıcaklığında ebru çalışması yapar. Çalışma ortamı titreşimsiz ve sakin olmalıdır. Malzeme hazırlığı ve uygulamalarda uzun süreler hareket halinde çalışmalar yapabilir. Çalışma gün ve saatleri uygulama yapacağı tekniklere göre değişkenlik göstermektedir. Hafta sonu veya resmi tatil günlerinde ve seyahat gerektiğinde önceden belirlenmiş çalışma koşulları, sözleşme, iş akdi ve ilgili kanunlar doğrultusunda çalışır.
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren kaza, meslek hastalığı ve yaralanma gibi sorunlar oluşması riskleri bulunmaktadır. Kullanılan kimyasal malzemeler cilt ve solunum hastalıklarına yol açabilir, kesici ve delici aletler yaralanmalara sebep olabilir. Ergonomik riskler sebebiyle kas-iskelet sistemi hastalıkları gelişebilir.
Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır.
| Görev | A. İSG, çevre koruma, sürdürülebilirlik ve kalite gerekililiklerini uygulamak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri |
|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | |
| A.1 | İş sağlığı ve güvenliği gerekililiklerini uygulamak | A.1.1 | İSG ile ilgili aldığı eğitim ve işverenin bu konudaki talimatları doğrultusunda, kendisinin ve hareketlerinden veya yaptığı işten etkilenen diğer çalışanların sağlık ve güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde çalışır. |
| A.1.2 | İşin gerektirdiği araç, gereç ve ekipmanları sağlık ve güvenlik işaretlerine ve talimatlarına uygun şekilde kullanarak çalışır. | ||
| A.1.3 | Çalışma ortamında iş süreçlerine göre KKD'leri talimatlarına uygun olarak kullanarak çalışır. | ||
| A.1.4 | Kendisini ve çevresini etkileyeceğini gözlemledığı tehlike, risk ve ramak kala olayları yazılı ve/veya sözlü olarak ilgililer ile paylaşır. | ||
| A.1.5 | Acil durumlarda, tanımlanmış önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlere uyarak çalışır. | ||
| A.2.1 | İş süreçlerinde ortaya çıkan atık malzemelerin tasnifini ve bertarafını talimatlara göre gerçekleştirir. | ||
| A.2.2 | İş süreçlerinde ortaya çıkan geri kazanılabilir materyallerin toplanmasını, muhafazasını ve teslimini talimatlara göre gerçekleştirir. | ||
| A.2 | Çevre koruma önlemlerini uygulamak |
| Görev | A. İSG, çevre koruma, sürdürülebilirlik ve kalite gerekliliklerini uygulamak | ||
|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
| Kod | Açıklama | Kod Açıklama | 9. Çalışma sürecinde kullanılan su, enerji, sarf malzemesi ve benzeri kaynakların etkin, tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanımını |
| A.3 | Sürdürülebilirlik stratcjilerini uygulamak | A.3.1 Açıklama sürecinde kullanılan enerji, sarf malzemesi ve benzeri kaynakların etkin, tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanılmasına yönelik önlemleri alır/almamasını sağlar. A.3.2 Açıklama sürecinde tüm süreçleri doğaya ve doğal kaynaklara zarar vermeden yürütür. | 10. Doğaya ve doğal kaynaklara zarar vermeden çalışma 11. İş süreçlerinde kullanılan araç, gereç ve ekipman seçiminde uyulması gereken kalite gereklilikleri 12. İş süreçlerinin uygulanması esnasında uyulması gereken kalite gereklilikleri |
| A.4 | Kalite gerekliliklerini uygulamak | A.4.1 Açıklama sürecinde belirlenmiş kalite gerekliliklerine uygun olarak çalıştır. A.4.2 Açıklama sürecinin iyileştirilmesine yönelik görüş ve önerilerde bulunur. | |
| Görev | B. İş organizasyonu yapmak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | |
| B.1 | İş planlaması yapmak | B.1.1 | Uygulayacağı ebru çalışmasının teknığıne göre yapılacak işleri planlar. | 1. Uygulayacağı teknığıne göre işi planlama | |
| 2. Ebru tekniklerine göre malzeme belirleme | |||||
| B.1.2 | Uygulayacağı ebru çalışmasının teknığıne göre kullanılacak malzemeleri temin eder/hazırlar. | 3. Ebru malzemesi temin etme/hazırlama yöntemleri | |||
| B.2 | Kişisel hazırlık yapmak | B.1.3 | İş süreçlerinde kayıt tutma ve arşivlemeye yönelik işlemleri yöntemine uygun olarak yapar. | 4. İş süreçlerinde tutulması gereken kayıtlar | |
| 5. İş süreçlerinde arşivleme yöntemleri | |||||
| B.2.1 | Hijyen kurallarına uygun olarak kişisel temizlik önlemlerini alır. | 6. Kişisel temizlik ve hijyen kuralları | |||
| B.2.2 | Çalışma ortamına ve işe uygun iş kıyafetini giyer. | 7. Çalışma ortamına ve işe uygun iş kıyafetleri | |||
| B.3 | Kullanılan araç, gereç ve ekipmanların bakımını yapmak | B.3.1 | Kullanılan araç, gereç ve ekipmanların temizliğini talimatına uygun şekilde yapar. | 8. İş süreçlerinde kullanılan araç, gereç ve ekipmanların temizliği | |
| 9. İş süreçlerinde kullanılan araç, gereç ve ekipmanların bakımını | |||||
| B.3.2 | Kullanılan araç, gereç ve ekipmanların bakımını talimatına uygun şekilde yapar. | 10. İş süreçlerinde kullanılan araç, gereç ve ekipmanların muhafaza koşulları | |||
| B.3.3 | Araç, gereç ve ekipmanları belirlenmiş saklama koşullarına uygun şekilde muhafaza eder. | ||||
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| Görev | C. Ebru yapımı için malzeme hazırlığı yapmak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | |
| C.1 | Tekneyi hazırlamak | C.1.1 | Ebru teknesinin konulacağı zemini hazırlar. | 1. Ebrunun yapılacağı ortam ve havanın özellikleri 2. Ebru teknesi hazırlamada kullanılan malzemeler ve özellikleri 3. Ebru teknesi hazırlama yöntemleri 4. Ebru yöntemine göre kullanılacak fırçanın özellikleri 5. Ebru fırçası hazırlamada kullanılan malzemeler ve özellikleri 6. Ebru fırçası hazırlama yöntemleri |
| C.1.2 | Kıvrık tekne ağzını uygulama yönüne göre konumlandırır. | |||
| C.2 | Fırçayı hazırlamak | C.2.1 | Fırça yapımasına uygun ebatta, önceden dikenleri temizlenmiş, düzleştirilmiş ve kurutulmuş gül dallarını hazırlar. | |
| C.2.2 | Gül dalının kılların bağlanacağı ucuna uygun ölçüde çentik açar. | |||
| C.2.3 | Fırça yapımasına uygun 5-6 cm uzunluğunda, sert ve düz, yaşlı atlardan temin edilen atkuyruğu kılını hazırlar. | |||
| C.2.4 | Gül dalının çentikli ucuna atkuyruğu kıllarını piyan bağı (düğümsüz bağlama) yöntemiyle bağlayarak sabitler. | |||
| C.2.5 | Bağlanan kılların uçlarını keserek düzeltir. | |||
| C.2.6 | Uygulayacağı ebru çeşidine göre farklı ebat ve kalınlıklarda ebru fırçaları hazırlar. | |||
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| Görev | C. Ebru yapımı için malzeme hazırlığı yapmak (devamı var) | |
|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | |
| Kod | Açıklama | Kod Açıklama |
| C.3 | Kâğıdı hazırlamak | C.3.1 Emici özelliği olan kâğıt türlerinden birini (en az 80gr) seçer. C.3.2 Tekne ölçüsünden yaklaşık yarım em küçük olacak şekilde kâğıdı hazırlar. C.4.1 Ebru boyası üretimine uygun renkte toprağın en temiz kısmını alarak elekten geçirir. C.4.2 Elekten geçirilmiş temiz toprağı su dolu bir kavanoza koyup, çalkalayarak karıştırır. C.4.3 Toprak boyanın dibe çökmesi için dinlenmeye bırakır. C.4.4 Dibe çöken toprak boya üzerinde oluşan kirli suyu şıringa ile alarak bu işlemi su berraklaşana kadar tekrar eder. C.4.5 Suyunu süzdüğü temiz toprağı mermer üzerine spatula ile koyduktan sonra mermer el taşı (desti-seng) ve su kullanarak, dairesel hareketlerle ezer. C.4.6 Boya ezme işlemini boya homojen bir macun kıvamına gelene kadar sürdürür. C.4.7 Hazır olan boyaya su ekler ve karışımı cam kavanozlarda kullanılana kadar dinlenmeye bırakır. |
| Görev | C. Ebru yapımı için malzeme hazırlığı yapmak (devamı var) | ||
|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama |
| C.5 | Kullanacağı ödü hazırlamak | C.5.1 | Ebru yapımında kullanacağı sığır ödünü temin eder. |
| C.5.2 | Sığır ödü benmari sistemiyle kaynatarak dinlenmeye bırakır. | ||
| C.5.3 | Dinlenmiş ödü ince bir tülbent yardımıyla üzer. | ||
| C.5.4 | Süzdüğü ödü kavanoza alarak serin bir yerde muhafaza eder. | ||
| C.6.1 | 40-50 gr kitreyi bir kova içindeki 5 litre suya ckledikten sonra bir gün bekleştir. | ||
| C.6 | Kıvamlı su hazırlamak | C.6.2 | Şişen kitreyi iyice ovar, bu işleme karışım salep kıvamına gelene kadar devam eder. |
| C.6.3 | Salep kıvamındaki kıvamlı suyu sık dokulu bir kumaştan geçirerek başka bir kova içine üzer. | ||
| C.6.4 | Kovadaki kıvamlı suyu ebru teknesine yavaşça aktarıp su ekleyerek kıvam ayarı yapar. | ||
| C.6.5 | Su yüzeyinde oluşan kabarcıkları müsvedde kâğıt ile alır. | ||
| C.6.6 | Ebru uygulamasından önce diğer hazırlıkları yapmak üzere kıvamlı su eklenen tekneyi dinlenmeye bırakır. |
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| Görev | C. Ebru yapımı için malzeme hazırlığı yapmak | ||
|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama |
| C.7 | Yardımcı aletleri hazırlamak | C.7.1 | Teknenin ebadına göre kesilen tahta çıtanın üzerine, uygulanacak modelin özelliğine göre, aynı kalınlıkta çivileri farklı aralıklarla çakarak tarak hazırlar. |
| C.7.2 | Çeşitli desenler yapmak, çiçek yaparken boyayı taşımak ve benzeri amaçlarla en az üç ayrı kalınlıktaki (ince, orta, kaim) aletleri hazırlar. | ||
| C.7.3 | Kâğıt boyutuna uygun, kurutma raflarını hazırlar. | ||
| C.7.4 | Kıvamlı suyu temizlemede veya işlem yapılmadığında tekninen yüzeyine sermede kullanacağı gazete kâğıtlarını hazırlar. | ||
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00
Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| D. Ebru uygulamak (dcvamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|
| Görev | İşlemler | Kod | Açıklama | |
| D.1 | Boyaların öd ve su ayarlarını yapmak | D.1.1 | Ezilmiş boyaya su ve öd katarak kıvamını ayarlar. | 1. Zemin ebrusunda kullanılan boyaların özellikleri |
| Ezilmiş boyanın kıvamını ayarlamada kullanılan malzemeler ve özellikleri | ||||
| Boyalardan birer damla alıp kıvamlı suyun yüzeyine damlatarak hem suyun kıvamını hem de boyaların açılıp açılmadığını kontrol eder. | ||||
| Gerekli ise boyalara su ve öd ilavesi yaparak uygulama için istenen kıvama gelmesini sağlar. | ||||
| Çalışmaya başlamadan evvel teknedeki kıvamlı suyun yüzeyini kâğıtla temizler. | ||||
| Fırçayla boya kavanozunu iyice karıştırır. | ||||
| Kavamlı su üzerine birinci atma atması | ||||
| D.2 | Kıvamlı su üzerine birça ile boya atmak | D.2.1 | Karıştırma işlemini her boya alışında yapar. | 2. Ezilmiş boyanın kıvamını ayarlamada kullanılan malzemeler ve özellikleri |
| Karıştırdıktan sonra kavanozun kenarına fırçayı yavaşça bastırarak fazla boyanın fırçadan boya kavanozuna akmasını sağlar. | ||||
| Fırçaya çok hafif dokunuşlarla boya damlaları düşene kadar vurur. | ||||
| Düşen damlaların eşit aralıklarla boşluklar oluşturmaması sağlayarak birinci rengi atar. | ||||
| İkinci rengi de aynı yöntemi kullanarak atar. | ||||
| Düşen damlaların eşit aralıklarla boşluklar oluşturmaması sağlayarak birinci rengi atar. | ||||
| D.2.7 | Yüzeyin boya alma kapasitesine dikkat ederek renk atım işlemini tamamlar. | |||
| Görev | D. Ebru uygulamak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | ||
| D.3 | Boyaları kâğıda aktarmak | D.3.1 | Kâğıdı tekne üzerine yavaşça bırakır. | 8. Su yüzeyinde oluşan ebrunun kâğıda aktarılmasında kullanılan malzemeler 9. Su yüzeyinde oluşan ebrunun kâğıda aktarılmasında |
| D.3.2 | Kâğıtta hava kabarcığı kalıp kalmadığını elini kâğıdın dış yüzeyinde dolaşırlarak kontrol eder. | 10. Su yüzeyinde oluşan ebrunun kâğıda aktarılmasında oluşabilecek uygunsuzluklar ve giderilme yöntemleri | ||
| D.3.3 | Hava kabarcığı varsa iğne gibi sıvı bir aletle kâğıdı delerek havayı çıkarır. | 11. Kâğıda aktarılmış ebruyu kurutma yöntemleri | ||
| D.3.4 | Kâğıdı tekninin kendisine bakan kenarının iki ucundan tutup kendine doğru çekerek tekneden sıyırır. | |||
| D.3.5 | Ebrulu kâğıdı kuruması için kurutma rafına bırakır. | |||
| Görev | E. Geleneksel ebru tarzlarını uygulamak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | Kod | Açıklama |
| E.1 | Battal ebru uygulamak | E.1.1 | Boyaları birbirinden farklı öd miktarları ile (az ödlü-Cok ödlü) hazırlar. | 1. Zemin ebrusu (battal/battal çeşitleri) tarzları 2. Zemin ebrusu (battal/battal çeşitleri) tarzlarının tarihsel geçmişi 3. Battal ebru tarzının özellikleri 4. Battal Ebru tarzını uygulamada kullanılan malzemeler |
| E.1.2 | Ödü az olan boyaları önce, çok olan boyaları sonra atmak suretiyle tek renk veya çok renk kullanarak "Battal ebrusu" yapar. | 5. Battal ebru tarzının uygulaması 6. Battal ebru tarzını kâğıda aktarma ve kurutma 7. Gel-Git ebrusu yönteminin özellikleri 8. Gel-Git ebrusu uygulamada kullanılan malzemeler 9. Gel-Git ebrusu yönteminin uygulaması | ||
| E.2 | Gel-Git ebrusu uygulamak | E.2.1 | Battal zemin atıldıktan sonra, biz yardımıyla tekninin önce eninden gelip sonra boyundan giderek su üzerinde, istediği genişlikte paralç çizgiler çizer. | 10. Gel-Git ebrusu kâğıda aktarma ve kurutma 11. Şal ebrusu yönteminin özellikleri 12. Şal ebrusu uygulamada kullanılan malzemeler 13. Şal ebrusu yönteminin uygulaması 14. Şal ebrusu kâğıda aktarma ve kurutma |
| E.2.2 | Tekneye çapraz olarak da gel-git hareketi yaparak desen oluşturur. | |||
| E.3 | Şal ebrusu uygulamak | E.2.3 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | |
| E.3.1 | Gel-git yapıldıktan sonra tekninin çaprazına doğru, genellikle geniş aralıklı tekrar gel-git'ler yapar. | |||
| E.3.2 | Biz yardımıyla yüzye'de "S" formları çizerek şal deseni oluşturur. | |||
| E.3.3 | Bu çizgilerin üzerine tek renk battal atarak ikinci bir çeşit şal ebrusu elde eder. | |||
| E.3.4 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | |||
| Görev | E. Geleneksel ebru tarzlarını uygulamak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | ||
| E.4 | Bülbül yuvası ebru tarzı uygulamak | E.4.1 | Zemine battal atar. | 15. Bülbül yuvası ebru yönteminin özellikleri 16. Bülbül yuvası ebru uygulamada kullanılan malzemeleri | |
| E.4.2 | Dışlan içe veya içten dışa doğru biz yardımı ile birbirine paralel helezonik daireler çizer. | 17. Bülbül yuvası ebru yönteminin uygulaması 18. Taraklı ebru tarzının özellikleri 19. Taraklı ebru tarzı uygulamada kullanılan malzemeleri | |||
| E.4.3 | Bülbül yuvası desenini kıvamlı su yüzeyinde yan yana ve üst üste eşit büyüklükte nizamlı bir şekilde çizer. | 20. Taraklı ebru tarzı uygulaması 21. Taraklı ebru tarzını kâğıda aktarma ve kurutma | |||
| E.4.4 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | ||||
| E.5 | Taraklı ebru tarzı uygulamak | E.5.1 | Zemine atılan battaldan sonra gel-jit deseni yapar. | ||
| E.5.2 | Uygulayacağı desene göre tarak seçimi yapar. | ||||
| E.5.3 | Oluşturulan gel-jit ebrusunun üzerinden tarak çekerek tarağın cinsine göre görüntü veya tavus kuşu/ midye kabuğu deseni oluşturur. | ||||
| E.5.4 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | ||||
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| Görev | E. Geleneksel ebru tarzlarını uygulamak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | ||
| E.6 | Kumlu/Kılçıklı ebru uygulamak | Kod | Açıklama | 22. Kumlu/kılçıklı ebru tarzının özellikleri |
| E.6.1 | Teknenin ortasına biz yardımıyla Lahor çıvidi damlatmaya başlar. | 23. Kumlu/Kılçıklı ebru tarzı uygulamada kullanılan malzemeleri | ||
| E.6.2 | Teknenin bütün yüzü kaplanuncaya kadar aynı noktadan içe boyayı damlatmaya devam eder. | 24. Kumlu/Kılçıklı ebru tarzı uygulaması | ||
| E.6.3 | Boyanın çatlama sürecini müdahale etmeden takip eder. | 25. Kumlu/Kılçıklı ebru tarzını kâğıda aktarma ve kurutma | ||
| E.6.4 | Bu süre içinde tekne yüzeyini, toz gibi maddeleyerden korumak için, suyla temas etmeyecek şekilde bir cam veya mukavva ile kapatır. | 26. Kaplan gözü ebru tarzı uygulamada | ||
| E.6.5 | Kullanacağı boyaların su miktarlarını azaltarak kumlu görünüm elde eder. | 27. Kaplan gözü ebru tarzı uygulamada kullanılan malzemeler | ||
| E.6.6 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | 28. Kaplan gözü ebru tarzı uygulaması | ||
| E.7 | Kaplan gözü ebrusu uygulamak | E.7.1 | Kaplan Gözü ebrusu yapımında kullanılan ek malzemeleri (Potasyum karbonat, sodyum karbonat ve granül şap) hazırlar. | 29. Kaplan gözü ebru tarzını kâğıda aktarma ve kurutma |
| E.7.2 | Zemine battal atar. | |||
| E.7.3 | Bir biz veya fırça yardımıyla karbonatlı karışımdaki boyaları battal ebru üzcrine içe damlatır. | |||
| E.7.4 | Boya içerisindeki kimyasalların yüzeyde göze benzer desenleri oluşturmasını takip eder. | |||
| E.7.5 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | |||
| Görev | E. Geleneksel ebru tarzlarını uygulamak | ||
|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama |
| E.8 | Çift baskılı ebru tarzı uygulamak | E.8.1 | Daha önceden ebrulanmış kâğıdı kuruduktan sonra tekrar başka bir desenle/teknikle ebrular. |
| E.8.2 | Çift baskı için en az iki deseni (3 ve 4 baskıya kadar) aynı kâğıda alır. | ||
| E.8.3 | İler seferinde kâğıdı teknığıne uygun olarak desenin üzerine yerleştirir. | ||
| E.8.4 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | ||
| E.9.1 | Arap zamkı ile hazırlanmış sıvıyı, kamış kalem ile hafif ebrunun üzerine yazarak yüzeyi kapatır. | ||
| E.9 | Akkâse ebru tekniği uygulamak | E.9.2 | Yazı kuruduktan sonra koyu renklerle hazırlanmış ebruya kâğıdı yeniden bastırır. |
| E.9.3 | Kestiği şablon deseni ebrulu kâğıda yapıştırarak, boya açıkta kalan kısımlara tutunsun diye yeniden yüzeye yatırır. | ||
| E.9.4 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | ||
| E.10.1 | Boş kâğıda arap zamkı ile yazıyı veya tasarımını aktarırm | ||
| E.10 | Yazılı ebru tekniği uygulamak | E.10.2 | Kuruduktan sonra ebruya yatırarak baskı alır. |
| E.10.3 | Tasarım ile kapatılan alan harici yerlere tutunan ebru boyalarının uygunluğu kontrol eder. | ||
| E.10.4 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. |
| Görev | F. Ebru üzerine çizim uygulamaları yapmak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | |
| F.1 | Hatip ebrusu teknliği uygulamak | F.1.1 | Boyaların öd ve su ayarlarını birbirini fazla iten veya hiç açılmayip dibe çökme eğilimi gösteren boyalar olmayacak şekilde yapar. | ||
| F.1.2 | Herhangi bir ebru türünü zemin olarak uygular. | ||||
| F.1.3 | İlk rengi koyu tonlardan seçerek su yüzeyine, eşit aralıklı veya karışık düzende biz ile damlatır. | ||||
| F.1.4 | İkinci, üçüncü, hatta istenirse dördüncü farklı rengi her bir renk iç içe gelecek şekilde damlatır. | ||||
| F.1.5 | Renkli daireleri ince uçlu biz, iğne, hatta bir tek at kılı kullanarak. Hatip Mehmed Efendi'ye özgü teknikle şekillendirir. | ||||
| F.1.6 | Desen oluştururken hareketleri karşılıklı veya birbirinin tersi yönde uygular. | ||||
| F.1.7 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | ||||
| Görev | F. Ebru üzerine çizim uygulamaları yapmak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | ||
| F.2 | Ebru zemin üzerine çiçek: "Papatya" tekniğini uygulamak | Kod | Açıklama | 4. Zemin üzerine çiçek: Papatya tekniğinin özellikleri |
| F.2.1 | Açık renk tonlarında herhangi bir ebru desenini zemin olarak hazırlar. | 5. Zemin üzerine çiçek: Papatya tekniği uygulamada kullanılan malzemeler | ||
| F.2.2 | Zemin üzerine yaprak ve sap yapmak için iki damla yeşil boya damlatır. | 6. Zemin üzerine çiçek: Papatya tekniğinin uygulanması | ||
| F.2.3 | Sap oluşturmak için üstteki damlayı biz yardımı ile yukarı doğru çeker. | 7. Zemin üzerine çiçek: Papatya tekniğini kâğıda aktarma ve kurutma | ||
| F.2.4 | Sapın diğer tarafından, alttaki damlanın da tam ortasından keserek aşağıya doğru bizi çeker. | |||
| F.2.5 | Kalp şeklini alan yaprak uçlarını biz ile çizerek papatya yaprağı şeklini verir. | |||
| F.2.6 | Beyaz kâğıt kullanılyorsa ödlü su ile sapın ucuna biz ile bir boşluk açar. | |||
| F.2.7 | ||||
| Boşluğun dışından içine doğru biz yardımıyla papatya formunu verir. | ||||
| F.2.8 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | |||
| Görev | F. Ebru üzerine çizim uygulamaları yapmak (devamı var) | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | ||
| Kod | Açıklama | Kod Açıklama | 8. Zemin üzerine çiçek: Lale tekniği ebrusunun özellikleri 9. Zemin üzerine çiçek: Lale tekniğini uygulamada kullanılan malzemeler 10. Zemin üzerine çiçek: Lale tekniğini uygulanması 11. Zemin üzerine çiçek: Lale tekniğini kâğıda aktarma ve kurutma |
| F.3 | Ebru zemin üzerine çiçek: "Lale" tekniğini uygulamak | F.3.1 Açık renk tonlarında ebru ile zemin desenini hazırlar. F.3.2 Zemin üzerine yaprak ve sap yapmak için iki damla yeşil boya damlatır. F.3.3 Sap oluşturmak için üstueki damlayı biz yardımı ile yukarı doğru çeker. F.3.4 Sapın diğer tarafından, alttaki damlanın da tam ortasından keserek aşağıya doğru bizi çeker. F.3.5 Kalp şeklini alan yaprak uçlarını biz ile çizerek lale yapragı şeklini verir. F.3.6 Sapın ucuna lale için seçtiği rengi biz ile damlatır. F.3.7 Renkli damlayı lale uygulama tekniklerini kullanarak şekillendirir. F.3.8 Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | |
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| F. Ebru üzerine çizim uygulamaları yapmak (devamı var) | ||
|---|---|---|
| Görev | İşlemler | |
| Kod | Başarım Ölçütleri | |
| Kod | Kod Açıklama | |
| F.4 | Ebru zemin üzerine farklı çiçek teknikleri uygulamak | F.4.1 Açık renk tonlarında ebru ile zemin desenini hazırlar. |
| F.4.2 Zemin üzerine yaprak ve sap yapmak için iki damla yeşil boya damlatır. | ||
| F.4.3 Sap oluşturmak için üstteki damlayı biz yardımı ile yukarı doğru çeker. | ||
| F.4.4 Sapın diğer tarafından alttaki damlanın da tam ortasından keserek aşağıya doğru bizı çeker. | ||
| F.4.5 Kalp şeklini alan yaprak uçlarını biz ile çizerek çiçek türüne uygun yaprak şeklini verir. | ||
| F.4.6 Sapın ucuna çiçek türüne uygun seçtiği rengi biz ile damlatır. | ||
| F.4.7 Renkli damlayı çiçek türüne uygun uygulama tekniklerini kullanarak şekillendirir. | ||
| F.4.8 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | |
Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri
| Görev | F. Ebru üzerine çizim uygulamaları yapmak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | ||
| F.5 | Zeminsiz çiçekli ebru teknliğini uygulamak | F.5.1 | Normal ayarlı boyalarla boş zemin elde etmek için; bir miktar suyun içine birkaç damla öd damlatarak şeffaf bir boya elde eder. | 15. Zeminsiz çiçekli ebru teknliğinin özellikleri 16. Zeminsiz çiçekli ebru teknliği uygulamada kullanılan malzemeleri |
| F.5.2 | Yüzeyde bir gerilim elde ederek çiçek için kullanılan renklerin gereginden fazla açılınmamasını sağlar. | 17. Zeminsiz çiçekli ebru teknliğinin uygulanması 18. Zeminsiz çiçekli ebru teknliğini kâğıda aktarma ve kurutma | ||
| F.5.3 | Temiz bir fırça ile istenilen büyüklükte damlalar elde ederek yüzeye çiçeği uygular. | 19. Her çiçek için ayrı çiçekli ebru tekniklerinin özellikleri 20. Çiçekli ebru teknliği uygulamalarında kullanılan malzemeleri | ||
| F.5.4 | Oluşan görseli kâğıdım yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | 21. Çiçekli ebru tekniklerinin aynalı olarak uygulanması 22. Çiçekli ebruları kâğıda aktarma ve kurutma | ||
| F.6 | Yansıma çiçekli ebru teknliğini uygulamak | F.6.1 | Yapılacak çiçek türüne göre boya ve malzemeleri hazır eder. | |
| F.6.2 | Çiçeklerden birini tekninin sağ tarafına diğerini ise tekninin sol tarafına, çiçekler birbirine simetrik olacak şekilde çizer. | |||
| F.6.3 | Çiçeklerin tekne kenarlarından uzaklıklarını, boyutları ve görünümlerini uyumlu hale getirir. | |||
| F.6.4 | Oluşan görseli kâğıdın yüzeyine aktararak kurutmaya bırakır. | |||
Ebru SanatKİri (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| Görev | G. Ebru uygulama çalışmalarını sonlandırmak (devamı var) | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | ||
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama |
| G.1 | Ebru uygulamasında görüler hataları gidermek | G.1.1 | Ebru uygulamasında boya kabul etmeyen bölgeler varsa nedenini belirleyerek önlem alır. |
| G.1.2 | Ebru uygulamasında boyalar çok hızlı ve kontrolsüz yayılıyor veya dibe çöküyorsa nedenini belirleyerek önlem alır. | ||
| G.1.3 | Ebru uygulamasında çatlak, kumlu gibi görünüm veren renkler varsa veya boyalar yüzeyde bölünüyor, düzgün açılmıyor, istenmeyen boşluklar oluşuyorsa nedenini belirleyerek önlem alır. | ||
| G.1.4 | Ebru uygulamasında boya kıvamlı su yüzeyinde iyi dağılmıyorsa nedenini belirleyerek önlem alır. | ||
| G.1.5 | Ebru uygulaması sonrası boya tabakası kâğıt üzerinde kuruduktan sonra ele geliyor veya döküluyorsa nedenini belirleyerek önlem alır. | ||
| G.1.6 | Ebru uygulamasında ebrulanan kâğıt tekneden sıyrılarak çıkartılırken boyalar akıyor veya kâğıtta dalgalanmalar varsa nedenini belirleyerek önlem alır. | ||
| Görev | G. Ebru uygulama çalışmalarını sonlandırmak | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | ||||
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
| G.2 | Tamamlanan ebruyu muhafaza etmek | G.2.1 | Ebru basılmış kâğıdı düz zeminde kurutur. | 3. Ebru eserlerini kurutma yöntemleri | |
| G.2.2 | Kuruduktan sonra kâğıdın dalgalanmasını, uçlarından kıvrılmasını engellemek için ağırlık altında bekletir. | 4. Ebru eserlerinin muhafaza yöntemleri 5. Boyaların muhafaza yöntemleri 6. Ağırlık sağlayacak uygun zemini belirleme 7. Mühreleme tekniği 8. Malzeme türlerine göre temizlik yöntemleri | |||
| G.2.3 | Ebru uygulanmış kâğıdı ters yüzeyinden ütüler. | 9. Çalışma ortamının düzenci | |||
| G.2.4 | Ebrulu yüzeyi tekniğine uygun olarak mühreler. | ||||
| G.2.5 | Ebrulu eserleri ebadına uygun dolap içinde, rutubetsiz ortamda, katlamadan, rulo yapmadan muhafaza eder. | ||||
| G.3 | Çalışma alanını toplamak | G.3.1 | Çalışma esnasında kullandığı boyaları yöntemine uygun şekilde muhafaza eder. | ||
| G.3.2 | Çalışma esnasında kullandığı malzemelerin (tekne, fırça, biz ve benzeri) temizliğini yaparak uygun koşullarda muhafaza eder. | ||||
| G.3.3 | Çalışma ortamını yeni uygulamalar için düzenler. | ||||
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| H. Mesleki gelişim faaliyetlerini yürütmek | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|
| Görev | İşlemler | Başarım Ölçütleri | |
| H.1 | Mesleği ile ilgili yenilikleri ve süreçleri takip etmek | Kod Açıklama Kullanılan malzemeler, uygulama ve kullanım alanları ile ilgili yenilikleri uygun kaynaklardan takip eder. | 1. Alanı ile ilgili güncel bilgileri takip education kurum, kuruluş ve yayınlar 2. Mesleki eğitim veren kurum ve kuruluşlar 3. Alanıyla ilgili etkinliklerini takip education programlar 4. Ebru sanatının tarihsel gelişimi 5. Kişisel portföy oluşturma 6. Ahi ahlâkının temel ilkeleri |
| H.1.1 H.1.2 H.2.1 H.2.2 H.2.3 H.2.4 H.3.1 H.3.2 H.3.3 H.4.1 H.4.2 | Kod Açıklama Kullanılan malzemeler, uygulama ve kullanım alanları ile ilgili yenilikleri uygun kaynaklardan takip eder. Mesleği ile ilgili sergi, seminer, konferans, zirve, çalışmaya, eğitim, atölye, festival çalışması ve benzeri faaliyetlere katılır. Sanatın geçmişı ve tarihsel gelişimini araştırır. Kişisel eğitim ihtiyaçlarına göre ilgili kurum veya kuruluşlar tarafından mesleki konulara ilişkin düzenlenen eğitim programlarına katılır. Diğer sanat dalları ile ilgili faaliyetleri takip ederek, mesleki ve kişisel gelişimini sağlar. Mesleki eser, belge ve dokümanlarından kişisel portföyünü hazırlar. Çalışma yöntemi ve deneyimleri hakkında meslektaşları ile bilgi paylaşımında bulunur. Meslektaşlarının talebi halinde mesleki ilkeler, konular ve uygulamaları hakkında görüş bildirir. Mesleğe ilgi duyan kişilere bilgi ve deneyimlerini aktarır. Mesleğin geleneğinden miras kalan tutum, tavır ve ahlakını yaşatır ve aktarır. Mesleğin sürdürülebilir şekilde yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması için çıra yetiştirir. | ||
| H.4 | Mesleğin aktarımını sağlamak | ||
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Ebru Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
24UMS0820-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Ek-5
| Meslek: | Katı' (Kâğıt Oyma) Sanatkârı |
| Seviye: | 6¹ |
| Referans Kodu: | 26UMS0863-6 |
| Standardı Hazırlayan Kuruluş: | T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü Anadolu El Sanatlarını Yaşatma ve Geliştirme Derneği (ANELSANDER) |
| Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | MYK Kültür, Sanat ve Tasarım Sektör Komitesi |
| MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/Sayı: | 22/4/2026 Tarihli ve 2026/57 Sayılı Karar |
| Resmî Gazete Tarih/Sayı: | 23/8/2026 - 33349 |
| Revizyon No: | 00 |
¹Mesleğin yeterlilik seviyesi, 8 seviyeli Türkiye Yeterlilikler Çerçevesine göre seviye 6 olarak belirlenmiştir.
Katı' (Kâğıt Oyma) Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0863-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
ACİL DURUM: İş yerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilk yardım veya tahliye gerektiren olayları,
ACİL DURUM PLANI: İş yerlerinde meydana gelebilecek acil durumlarda yapılacak iş ve işlemler ile uygulamaya yönelik eylemlerin yer aldığı planı,
ALTIN: Özel tekniklerle sürülebilir kıvama getirilen değerli madeni,
ALTIN VARAK: Kullanıma veya ezilmeye hazır çeşitli ebatlarda ve ayarlarda (Osmanlı altını 5x10 cm, avrupa altını: 8x8 cm) ince yaprak altını,
AYDINGER: Kaygan yüzeyli, yarı saydam, genel olarak çizim yaparken ve yapılan çizimleri kopyalarken kullanılan özel bir kâğıt çeşidini,
DİŞİ KALIP: Oyma işleminden sonra içleri boş kalan kâğıt kısmını,
ERKEK KALIP: Oyma işleminden sonra kâğıdın ortasından çıkan motif kısmını,
ESKİZ KÂĞIDI: Aydıngere aynı işlevde kullanılan, ondan daha ince ve kayganlığı daha az kâğıdı,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
İŞ KAZASI: İş yerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olayı,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KRAFT: Kimyasal hamurdan üretilen kâğıt veya kartonu,
KRETUVAR: Geometrik ve düz desenler için kullanılan neşter benzeri bıçağı,
MATT: Oyma işleminin üzerinde yapıldığı kesme tahtasını,
MUHALLEBİ: Su, nişasta ve şap ile hazırlanan kâğıdı yapıştıran malzemeyi,
MUKATTA: Kâğıttan yapılan işleri,
MÜHRE: Aharlanan kâğıdı düzeltmek ve parlatmak için kullanılan aleti,
PASPARTU: Motifin yapıştırılacağı zemini ve tasarımın etrafında oluşturulan çerçeve ile orijinal eser arasındaki ön çerçeveyi,
Katı' (Kâğıt Oyma) Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0863-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
RAMAK KALA OLAY: İş yerinde meydana gelen; çalışan, iş yeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olayı,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
ŞAP: Potasyum sülfat ve alüminyumdan oluşan renksiz, şeffaf taş veya toz formunda olan, iplik, kumaş boyama ve ahar yapımında da kullanılan suda kolayca çözünen, yapıştırıcıya eklenen malzemeyi,
TIRNAK MAKASI: Kâğıt kesmek için kullanılan, kesici bıçakları 1.5-2 cm uzunlukta, uçları yukarı kıvrık, ince aracı,
TIRNAKLAMA: Aydıngere/eskiz kâğıdına çizilen motifin, oyulacak renkli kâğıdın arka yüzüne başparmak tırnağı veya mühre ile çizilen izler üzerinde ileri geri gidilerek geçirilmesi,
TEHLİKE: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya iş yerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
ifade eder.
Katı' (Kâğıt Oyma) Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0863-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Katı' (Kâğıt Oyma) Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK'nın görevlendirdiği T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü ve Anadolu El Sanatlarını Yaşatma ve Geliştirme Derneği (ANELSANDER) tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Kültür, Sanat ve Tasarım Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulu'nca onaylanmıştır.
Katı' (Kâğıt Oyma) Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0863-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Katı' (Kâğıt Oyma) Sanatkârı (Seviye 6); iş sağlığı ve güvenliği ile çevre koruma önlemlerini uygulayarak, kalite gereklilikleri ve sürdürülebilirlik çerçevesinde, iş organizasyonu yapan, katı' yapımı için uygun malzeme hazırlığı yapan, yalın kat, simetrik ve kat kat yapıştırılan renkli kâğıt yöntemlerini uygulayan ve katı' sanatını icra eden nitelikli kişidir.
Katı', bir desenin veya yazı istifinin kâğıt veya deri gibi tabakalardan oyulmasıyla icra edilen bir süsleme sanatıdır. Kâğıt veya deri üzerindeki yazıyı, motifi, kretuvar veya tırnak makası ile kesip çıkartarak içi oyulmuş olan parçayı veya çıkan parçayı diğer kâğıt, deri, ahşap veya cam üzerine yapıştırmak suretiyle vücuda getirilen işlerdir.
ISCO 08: 2651 (Görsel Sanatçılar)
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (G. V. K.) ve yürürlükteki alt mevzuatı. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 4857 sayılı İş Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanunu Meslek Kuruluşları ve yürürlükteki alt mevzuatı. 5448 sayılı Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun ve yürürlükteki alt mevzuatı. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 29/8/2009 tarihli ve 27334 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Süsleme Sanatları ve Geleneksel El Sanatları Kursları Yönetmeliği. 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliği.
Mesleğin icrasına yönelik İSG, çevre ve diğer konulardaki mevzuata uyulması esastır.
Katı' (Kâğıt Oyma) Sanatkârı (Seviye 6) ışık alan, iyi havalandırılmış, kapalı, rüzgârsız ve uygun ortam sıcaklığında çalışır. Çalışma ortamı sakin ve konsantre olmayı destekleyici niteliktedir. Malzeme hazırlığı ve uygulamalarda uzun süreler hareket halinde çalışmalar yapar. Çalışma gün ve saatleri, uygulama yapacağı tekniklere göre değişkenlik göstermektedir.
Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren kaza, meslek hastalığı ve yaralanma riskleri bulunmaktadır. Kullanılan kimyasal malzemeler cilt ve solunum hastalıklarına yol açabilir, kesici ve delici aletler yaralanmalara sebep olabilir. Ergonomik riskler sebebiyle kas-iskelet sistemi hastalıkları gelişebilir, kullanılan ekipmanlardan kaynaklı gürültü maruziyeti işitme kaybına veya çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir.
Katı' (Kâğıt Oyma) Sanatkârı (Seviye 6) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0863-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilebilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanım kullanarak çalışır
| Görev | A. İSG, çevre koruma, sürdürülebilirlik ve kalite gerekliliklerini uygulamak (devanı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri |
|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | |
| A.1 | İş sağlığı ve güvenliği gerekliliklerini uygulamak | Kod | Açıklama |
| A.1.1 | İSG ile ilgili önlemleri göz önünde bulundurarak kendisini ve çevresindekileri riske atmayacak şekilde çalışır. | ||
| A.2 | Çevre koruma önlemlerini uygulamak | Kod | Açıklama |
| A.2.1 | İş süreçlerinde ortaya çıkan atık malzemelerin tasnifini ve bertarafını talimatlara göre gerçekleştirir. | ||
| Kod | Açıklama | ||
| A.2.2 | İş süreçlerinde ortaya çıkan geri kazanılabılır materyallerin toplanması, muhafazasını ve teslimini talimatlara göre gerçekleştirir. |
| Görev | A. İSG çevre koruma, sürdürülebilirlik ve kalite gerekliliklerini uygulamak | ||
|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerileri | |
| Kod | Açıklama | Kod Açıklama | 9. Çalışma sürecinde kullanılan su, enerji, sarf malzemesi ve benzeri kaynakların etkin, tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanımını |
| A.3 | Sürdürülebilirlik uygulamalarını iş süreçlerine entegre etmek | A.3.1 A.3.2 A.3.3 A.4.1 A.4.2 | 10. Doğaya ve doğal kaynaklara zarar vermeden çalışma 11. İş süreçlerinde kullanılan araç, gereç ve ekipman seçiminde uyulması gereken kalite gereklilikleri 12. İş süreçlerinin uygulanması esnasında uyulması gereken kalite gereklilikleri |
| A.4 | Kalite gerekliliklerini uygulamak | A.4.1 A.4.2 | İş süreçlerinde belirlenmiş kalite gerekliliklerine uygun olarak çalışır. İş süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik görüş ve önerilerde bulunur. |
| B. İş organizasyonu yapmak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|
| Görev | İşlemler | Kod | Açıklama | |
| B.1 | İş planlaması yapmak | B.1.1 | Uygulayacağı 'katı' çalışmasına göre yapılacak işleri planlar. | 1. Uygulayacağı tekniğe göre işi planlama 2. Katı' tekniklerine göre malzeme belirleme 3. Katı' malzemesi temin etme/hazırlama yöntemleri 4. İş süreçlerinde tutulması gereken kayıtlar 5. İş süreçlerinde arşivleme yöntemleri |
| B.1.2 | Katı' çalışmasında kullanacağı araç, gereç ve ekipmanları temin eder. | 6. Kişisel temizlik ve bakım kuralları 7. Çalışma ortamına ve işe uygun iş kıyafetleri 8. İş süreçlerinde kullanılan araç, gereç ve ekipmanların temizliği 9. İş süreçlerinde kullanılan araç, gereç ve ekipmanların bakımını 10. İş süreçlerinde kullanılan araç, gereç ve ekipmanların muhafaza koşulları | ||
| B.2 | Kişisel hazırlık yapmak | B.2.1 | Çalışma öncesi el yıkama gibi kişisel temizlik önlemlerini alır. | |
| B.3 | Kullanılan araç, gereç ve ekipmanların bakımını yapmak | B.2.2 | Çalışma ortamına ve işe uygun iş kıyafetini giyer. | |
| B.3.1 | Kullanılan araç, gereç ve ekipmanların temizliğini talimatına uygun şekilde yapar. | |||
| B.3.2 | Kullanılan araç, gereç ve ekipmanların bakımını talimatına uygun şekilde yapar. | |||
| B.3.3 | Araç, gereç ve ekipmanları belirlenmiş saklama koşullarına uygun şekilde muhafaza eder. | |||
| Görev | C. Katı' uygulaması için malzeme hazırlığı yapmak | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | ||||
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
| C.1 | Kâğıdı hazırlamak | 1. Katı' uygulamasında kullanılan kâğıt türleri ve özellikleri | |||
| C.1.1 | Uygulayacağı katı'yöntemine uygun; kolay kesilebilen, kopma yapmayacak, yapıştırırken kıvrılıp buruşmayan ve aşırı genleşmeyen kâğıt türlerinden birini seçer. | 2. Aydınger, kraft kâğıdı, açık renk dokusuz paspartu kartonu (2 mm) ve türleri | |||
| C.1.2 | Uygulayacağı yönteme ve yapacağı çalışmaya uygun şekilde kâğıt ebadını belirler. | 3. Katı' uygulamasında kullanılan aletler ve özellikleri | |||
| C.2.1 | Cezve içinde uygun ölçülerde su ile buğday nişastasını karıştırarak pişirir. | 4. Katı' uygulamasında kullanılan malzemeler ve özellikleri | |||
| C.2.2 | Karışımı ocaktan almadan önce içinde bulgur tanesk kadar şap koyar. | 5. Yapıştırıcı ve özellikleri | |||
| C.2.3 | Karışımı bir taşım daha kaynatır. | 6. Yapıştırıcı hazırlamada kullanılan malzemeler ve özellikleri | |||
| Muhallebi (yapıştırıcı) hazırlamak | 7. Yapıştırıcı muhafaza yöntemleri | ||||
| C.2.4 | Karışımı ocaktan alarak kabuk tutmaması için karıştıra karıştıra soğutur. | 8. Katı' uygulamasında kullanılan şablonlar | |||
| C.2.5 | Soğutulan karışımı ağızı kapatılan cam kavanoz içine doldurur. | 9. Yardımcı aletler ve özellikleri | |||
| C.3 | Yardımcı aletleri hazırlamak | ||||
| C.3.1 | Kullanacağı yardımcı aletleri hazırlar. | ||||
| C.3.2 | Seçtiği motif çizili şablonu hazırlar. | ||||
| Görev | D. Katı' uygulamak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | Kod | Açıklama |
| D.1 | Motif çizili şablon üzerinden çizim yapmak | D.1.1 | Seçilen şablon üzerine aydıngeri koyarak bant ile sabitler. | 1. Katı' uygulamasının kullanıldığı alanlar |
| 2. Katı' uygulamasında kullanılan motifler ve özellikleri | ||||
| 3. Motiflerin stilize edilme yöntemleri | ||||
| 4. Katı' uygulama adımları | ||||
| 5. Görseli kâğıda aktarma | ||||
| D.1.2 | 6. El göz koordinasyonu | |||
| 7. Çizim yapma yöntem ve teknikleri | ||||
| 8. Çizim yaparken kullanılan malzemeler ve özellikleri | ||||
| 9. Tırnaklama yapma yöntem ve teknikleri | ||||
| 10. Tırnaklama yaparken kullanılan malzemeler ve özellikleri | ||||
| D.2 | Tırnaklama yapmak | D.1.3 | Şablondaki önliği kalemle teknığıne uygun şekilde, çizim esnasında motifin şekline göre kâğıdın yönünü devamlı değiştirerek çizer. | |
| D.1.4 | Şablon üzerindeki çizimi çift çizgi olmayacak şekilde birebir yapar. | |||
| D.2.1 | Kullanacağı yönteme uygun renkli kâğıdı seçer. | |||
| D.2.2 | Aydıngere çizdiği motifi oyulacak renkli kâğıdın arkasına, etrafında 1 cm'lik mesafeler bırakacak şekilde yerleştirir. | |||
| D.2.3 | Renkli kâğıdın arkasına yerleştirildiği aydıngerin çizili tarafını koyarak bant ile sabitler. | |||
| D.2.4 | Kâğıdın üzerine uygun teknikleri kullanarak orta ve başparınağı ile bastırır. | |||
| D.2.5 | Başparmağının tırnağı ile motif üzerindeki çizgilere ileri geri kaydırılma yaparak motifi renkli kâğıdın arkasına geçirir. | |||
| D.2.6 | Motifin renkli kâğıda tam ve bütün olarak geçip geçmediğini kontrol ederek silik yerlerin üzerinden kalemle geçer. | |||
| Görev | D. Katı' uygulamak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | ||
| D.3 | Motifi oymak | D.3.1 | Tırnaklama ile renkli Kâğıdın arkasına geçirilen motifi, çizgilerin üzerinden giderek hacimsiz yerden hacimli yere doğru keser. | 11. Oyma yöntem ve teknikleri 12. Oyma yaparken kullanılan malzemeler ve özellikleri 13. Yapıştırma yöntem ve teknikleri |
| D.4 | Motifi yapıştırmak | D.3.2 | Motifin tamamını uygun tekniği kullanarak makas veya kretuvar ile oyarak çıkartıp defter arasında düzelmesi için bir müddet bekletir. | 14. Yapıştırma yaparken kullanılan malzemeler ve özellikleri 15. Motif kurutma yöntem ve teknikleri 16. Katı' uygulamasında kurutma ve yapıştırmaya yapılırken kullanılan malzemeler ve özellikleri |
| D.3.3 | Simetrik motiflerde kâğıdın katı çizgisini mühre ile düzeltil. | |||
| D.4.1 | Uygulayacağı katı' tarzına uygun şekilde yapışturılacak zemini işaretler. | |||
| D.4.2 | Uygulayacağımı katı' tarzına göre uygun yöntemi kullanarak çizgilerin iç kısmına yapıstırmacıyı sürer. | |||
| D.4.3 | Muhallebili yerin üzerine motifi yerleştirir akabinde kraft kâğıdını üzerine koyarak kurutma işlemini gerçekleştirir. | |||
| D.4.4 | Kraft kâğıdını ıslandıkça yenisi ile değiştirip kurutma ve yapıştırmaya işlemlerini gerçekleştirir. | |||
| Görev | E. Katı' yöntemlerini uygulamak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | |
| E.1 | Yalın kat yöntemini uygulamak | E.1.1 | Oyulacak motifi tek kâğıt üzerine çizer. | 1. Katı' uygulama tarzları'yöntemleri 2. Paspartu kullanımı ve teknik özellikleri 3. Yalın kat yönteminin özellikleri 4. Yalın kat yöntemi uygulamada kullanılan malzemelerin hazırlanışı 5. Yalın kat yöntemi uygulamada kullanılan malzemeler ve özellikleri 6. Yalın kat yöntemi uygulamada kullanılan kâğıt tür ve özellikleri 7. Yalın kat yöntemi uygulaması | |
| E.1.2 | Şablon üzerindeki yalın kat motifi kalemle aydıngger üzerine geçirir. | ||||
| E.1.3 | Tırnaklama usulü ile oyulacak renkli kâğıdım arka yüzüne motifi geçirir. | ||||
| E.1.4 | Makas veya kretuvar ile kâğıda geçirilen motifi oyarak çıkarır. | ||||
| E.1.5 | Paspartu üzerinde motifin kenarlarından ufak işaretler çizer. | ||||
| E.1.6 | İşaretli yerlerin iç kısmına muhallebi sürer. | ||||
| E.1.7 | Motifi, işaretli yerlerle çakışacak şekilde paspartuya çımbız yardımı ile yerleştirir. | ||||
| E.1.8 | Motif üzerine yerleştirdiği kraftı sıvazlayarak örneği yapılır ve kurutur. | ||||
26UMS0863-6 / 22.4.2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| Görev | E. Katı' yöntemlerini uygulamak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | Kod | Açıklama |
| E.2 | Simetrik (dişî-erkek) yöntemini uygulamak | E.2.1 | Şablon üzerindeki motifin yarısını aydingere çizer. | 8. Simetrik yöntemin özellikleri |
| E.2.2 | Oyulacak kâğıdı kenarları eşit olacak şekilde ortadan ikiye katlar. | 9. Simetrik yöntemi uygulamada kullanılan malzemelerin hazırlarışı | ||
| E.2.3 | Aydıngerdeki yarım motifi, ortadan katladığı kâğıdır kat yeri ile çakışacak şekilde yerleştirir. | 10. Simetrik yöntemi uygulamasında kullanılan kâğıt tür ve özellikleri | ||
| E.2.4 | Tırnaklama usulü ile motifi renkli kâğıdır arka yüzüne geçirir. | 11. Simetrik yöntemi uygulamada kullanılan malzemeler ve özellikleri | ||
| E.2.5 | Motifi en hacimsiz yerden hacimli yere doğru oyarak aynı anda dişî ve erkek denilen iki ayrı motif elde eder. | 12. Simetrik yöntemi uygulanışı | ||
| E.2.6 | Oyulan kâğıtları ikiye ayırarak kat çizgisini mührc ile düzeltir. | 13. Dişî-erkek motif ayrımı | ||
| E.2.7 | Paspartu üzerinde dişî çerçeve boyutlarında, arada 2-3mm'lik cetvel payı bırakarak aynı ölçüde iki çerçeve çizer. | |||
| E.2.8 | Erkek motifin kat kısmını kenarlarından eşit mesafe bırakarak paspartu üzerinde birinci çerçevedeki orta çizgi üzerine yerleştirerek uç kısımlarını işaretler. | |||
| E.2.9 | İşaretli yerin orta kısmına yapıştırıcı sürerek kat yerini orta çizgi üzerine yerleştirip, kraft ile yapıstırma ve kurutmayı yapar. | |||
| E.2.10 | Erkek motifin önce sağ, sonra sol kısmını işaretli yerlerin üzerine yerleştirerek kraft ile kurutma ve sabitleme işlemini yapar. | |||
| E.2.11 | İkinci bölmenin dörtkenarından içe doğru 1 cm muhallebi sürüp dişî motifi yerleştirir. | |||
| E.2.12 | Sırasıyla motifin içe doğru uzanan kısımlarını yapıştırıp kurutur. | |||