Elektrik ve Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Ar-Ge faaliyetlerinde kullanılabilecek harcamalar ve tanımlar güncellendi. 'Elektronik ortam', 'Net ciro', 'Ür-Ge' gibi kavramlara yeni tanımlar eklendi. Ar-Ge bütçesinin Kurul onayı ile kullanılacağı ve ödeme işlemlerinin fiili harcama tutarlarına göre yapılacağı belirtildi.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan:
KURUL KARARI
Karar No: 14846
Karar Tarihi: 03/09/2026
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 03/09/2026 tarihli toplantısında; aşağıda yer alan “ Elektrik ve Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Araştırma, Geliştirme ve Yenilik Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Usul ve Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Usul ve Esaslar”ın kabul edilerek Resmî Gazete'de yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanlığına gönderilmesine,
karar verilmiştir.
MADDE 1- 4/4/2020 tarihli ve 31089 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik ve Doğal Gaz Dağıtım Şirketlerinin Araştırma, Geliştirme ve Yenilik Faaliyetlerinin Desteklenmesine İlişkin Usul ve Esasların 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) ve (i) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.
"h) Elektronik ortam: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından belirlenen formattaki elektronik ortamı,
"u) Net ciro: Toplam satış hasılatının toplam satıştan doğan vergiler hariç kısmını,
ü) Ür-Ge: Elektrik ve doğal gaz dağıtım faaliyetlerinde kullanılmak üzere, araştırma, geliştirme ve yenilik faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan bilgi, teknoloji, yöntem, veri analitiği çözümü, algoritma, yazılım, dijital platform, donanım, ekipman, malzeme veya sistemlerin; seri üretim öncesi prototip ürün geliştirme, pilot uygulama, doğrulama, test, sertifikasyon, entegrasyon, yerlileştirme, ticarileştirme öncesi olgunlaştırma ve saha uygulamalarına yönelik geliştirilmesi faaliyetlerini,
v) Ür-Ge harcaması: İlgili mevzuat kapsamında ürün geliştirme faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla tahsis edilen tutarı,
y) Ürün: Ar-Ge faaliyetleri sonucu geliştirilen, piyasada ticarileştirilme veya endüstriyel kullanım amacıyla üretilen, yenilikçi bir teknolojinin, sürecin, yazılımın veya materyalin çıktısını,
z) Yaygınlaştırma: Ar-Ge projesi olarak kabul edilen projelerden, sonuç raporunda pilot uygulama sonrasında başarılı ve faydalı olduğu değerlendirilen yatırım niteliğindeki projelerin yaygınlaştırılması faaliyetini,"
MADDE 2- Aynı Usul ve Esasların 5 inci maddesine ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fikralar eklenmiş ve diğer fikralar buna göre teselsül ettirilmiş, mevcut beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci fikralar aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fikralar eklenmiştir.
“(3) Ür-Ge harcamasının; araştırma, geliştirme ve yenilik faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan ürün, yazılım, ekipman, sistem, malzeme veya teknolojilerin; Ür-Ge faaliyeti kapsamında seri üretim öncesi prototip ürün geliştirme, doğrulama ve geçerleme testleri, yazılım performans ve siber güvenlik testleri, pilot uygulamaları, sertifikasyon süreçleri, saha demonstrasyonları, yerlileştirme faaliyetleri, yazılım geliştirme, lisanslama, entegrasyon, dijital platform geliştirme fikri veixin mülkiyet haklarının korunması, tip testleri ve akreditasyon sertifikaları ile ticarileştirme öncesi olgunlaştırma çalışmalarına ilişkin giderin karşılanmasında kullanılması esastır.
(4) Dağıtım şirketlerinin bu Usul ve Esaslar kapsamındaki Ür-Ge faaliyetleri, ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen ve Kurul tarafından onaylanmış Ar-Ge bütçesinden karşılanır. Komisyon onayını müteakip Ür-Ge faaliyeti yürütülür. Ödeme, mahsup ve bütçe kullanım işlemleri, Komisyon onayı üzerine fiilen gerçekleşen harcama tutarları ve tevsik edici belgeler esas alınarak yapılır.”
“(7) Bu maddenin dokuzuncu fikrası kapsamındaki gider ve harcamalar hariç olmak üzere, Ar-Ge projesinin yürütülmesiyle ilgili olmayan gider ve harcamalar Ar-Ge bütçesinden karşılanmaz.
(8) 9 uncu maddenin beşinci fikrası kapsamındaki Ar-Ge projeleri için, ilgili kurum ya da kuruluş tarafından sağlanan fon miktarının üzerinde gerçekleşen gider ve harcamalar, dağıtım şirketinin proje bütçesinin ilgili kurum tarafından desteklenmeyen kısmı ile sınırlı olmak üzere, Ar-Ge bütçesinden karşılanır.
(9) Aşağıda sayılan gider ve harcamaların, ilgili dağıtım şirketinin tarife uygulama dönemi Ar-Ge bütçesinin %10'una kadar olan kısmı Ar-Ge bütçesinden karşılanır.
b) İlgili dağıtım şirketi tarafından Ar-Ge Merkezi, Tasarım Merkezi ve Kuluçka Merkezi teşekkürkül ettirilmesi halinde, söz konusu merkez ile ilgili diğer mevzuat kapsamında karşılananlar hariç olmak üzere katılan gider ve harcamalar,
c) Bu maddenin ikinci fikrası kapsamında olmak koşuluyla; girişimcilik faaliyetlerinin, Kuluçka Merkezlerinin, hızlandırma programlarının, fikir yarışmalarının eğitim ve yaygınlaştırma çalıştaylarının, yaygınlaştırma kapsamındaki ulusal ve uluslararası fuarların/etkinliklerin ve teknoparklar ile yapılacak diğer işbirliği faaliyetlerinin desteklenmesi ve teşvik edilmesine yönelik giderler ile katılım sağlanacak faaliyetlere yönelik olarak katılan ulaşım, konaklama ve benzeri gider ve harcamalar.
(10) Bu Usul ve Esaslar çerçevesinde Komisyon tarafından onaylanan Ar-Ge projesinin gerçekleştirilmesi neticesinde patent alınması halinde, proje başına 1.500.000 (birmilyonbeşyüzbin) TL'yi aşmamak üzere, patent başına onaylı proje bütçesinin %5'ine tekabül eden tutar ilgili dağıtım şirketinin Ar-Ge bütçesine haricen ilave edilir. Bu tutar 2026 yılı Temmuz ayı TÜFE değerine endekslenmiş olup patentin alındığı ayın TÜFE değerine göre güncellenir.”
“(11) Ür-Ge faaliyetlerine ilişkin başvurunun, ilişkili Ar-Ge projesine ait sonuç raporunun sunulduğu tarihten itibaren üç ay içerisinde yapılır. Ür-Ge faaliyetlerine ilişkin süreç Komisyon onayı ile başlar. Ür-Ge kapsamında yürütülen faaliyetlerin süresi ilk onaylanan Ar-Ge proje süresinin %50'sine, bütçesi ise ilk onaylanan Ar-Ge proje bütçesinin %30'una kadardır. Ür-Ge faaliyetine ait bütçe ve sürenin aşılmaması esastır.
(12) Ar-Ge bütçesinin asgari %15'lik bölümünün Ür-Ge faaliyetlerine ayrılması esastır. Bu kapsamda Ür-Ge faaliyeti olarak değerlendirilecek giderler aşağıda sıralanmıştır:
b) Laboratuvar, saha testi, doğrulama, kalifikasyon ve sertifikasyon giderleri,
c) Yazılım geliştirme, lisanslama ve siber güvenlik doğrulama giderleri,
d) Pilot uygulama ve demonstrasyon sahalarının kurulumu ile işletilmesine ilişkin giderler,
d) Yerli ürün geliştirilmesine yönelik malzeme, ekipman ve hizmet alımı giderleri,
e) Üniversiteler, araştırma merkezleri, teknoloji geliştirme bölgeleri, girişimler ve sanayi kuruluşlarıyla yürütülen ürün geliştirme faaliyetlerine ilişkin giderler.
Bu giderler tevsik edici belgelerle birlikte onaylanan süre içerisinde Kurum tarafından belirlenen formattaki elektronik ortam üzerinden sunulur.
(13) Ür-Ge faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilen harcamaların, ürünün ticari üretimine, seri imalatına veya yaygın kullanımına yönelik yatırım harcamalarına dönüşmemesi esastır.
(14) Ür-Ge harcamasının ilgili Ar-Ge projesinin başvuru ayından bir önceki aya ait TÜFE değeri esas alınarak bütçe teklif edilir; harcama aşamasında ise fiili harcama ayından bir önceki aya ait TÜFE değeri dikkate alınarak onaylanan Ar-Ge harcaması tutarına göre hesaplama yapılır. Proje için yapılan toplam harcama tutarı hesaplanırken; harcama yapılan ayın TÜFE değerinden proje bütçesinin belirlendiği TÜFE değerine güncellenen harcama tutarları kullanılır.”
MADDE 3- Aynı Usul ve Esasların 6ncı maddesine aşağıdaki fikra eklenmiştir.
“(5) Bu Usul ve Esaslar kapsamında Kuruma yapılan tüm başvurulara ilişkin bütçe ve harcamalarda, başvuru tarihinden bir önceki aya ait TÜFE değeri esas alınır.”
MADDE 4- Aynı Usul ve Esasların 8 inci maddesinin birinci ve ikinci fikraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, maddeye ikinci fikrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fikra eklenmiş ve diğer fikralar buna göre teselsül ettirilmiş ve mevcut beşinci fikra aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Dağıtım şirketlerinin Ar-Ge proje başvuruları her yıl Nisan ve Ekim ayları içerisinde yapılır. Nisan ayı içerisinde yapılan başvurular en geç Haziran ayı sonuna, Ekim ayında yapılan başvurular ise en geç Aralık ayı sonuna kadar Komisyon tarafından karara bağlanır. Süresi içerisinde yapılmayan başvurular dikkate alınmaz.
(2) Proje başvurusu Komisyon tarafından belirlenen biçim ve içeriğe uygun olarak elektronik ortam üzerinden yapılır. Başvuru dosyasında asgari olarak; projenin adı, amacı, kapsamı, süresi, önceki yıllarda yapılmış proje başvurularından farklılığı, bilimsel ve teknolojik niteliği, özgünlüğü, hedefleri, toplam tahmini bütçesi, tarife uygulama dönemi için onaylanan Ar-Ge bütçesinin kullanılan ve kalan tutar bilgisi ile projeyi birlikte yürütecek taraflar hakkında bilgiler yer alır. Ayrıca, proje konusuna ve projenin tamamlanması hâlinde elde edilecek çıktıların dağıtım faaliyetlerinde kullanımına ilişkin olarak, Ar-Ge proje yürütücüsü dağıtım şirketinin ilgili birimlerinin değerlendirmelerinin alındığını gösteren ve değerlendirmeyi yapan ilgili birim yöneticisi tarafından imzalanmış belge, başvuru dosyasına eklenerek Kurum tarafından belirlenen elektronik ortam üzerinden sunulur.”
“(3) Ürünlerin testlerinin hizmet alınan üçüncü taraf laboratuvarlarda yapılmasına ve belgelendirilmesine ilişkin giderler ile patent, faydalı model, endüstriyel tasarım, marka tescili ve benzeri fikri mülkiyet haklarına ilişkin giderler Ar-Ge projesi başvuru dosyasında yer almaz. Bu giderler projenin başarılı olarak tamamlanmasından sonra tevsik edici belgelerle birlikte proje sonuç raporuna ek olarak elektronik ortam üzerinden sunulur. Söz konusu giderler, proje bütçesinden bağımsız olarak Ar-Ge bütçesi kapsamında değerlendirilir.”
“(6) Komisyon tarafından belirli dönemler itibariyle, bu Usul ve Esaslar kapsamında Ar-Ge çalışmalarına esas öncelikli konu başlıkları ve/veya başvuru yapılabilecek proje sayısı sınırı belirlenerek proje başvuru döneminin öncesinde Kurum internet sitesi ve kurulması halinde 14 üncü madde çerçevesindeki elektronik platformda ilan edilebilir. Komisyon tarafından yapılacak proje başvuru değerlendirmelerinde, ilan edilen konu başlıklarıına ilişkin başvurulara öncelik verilir.”
MADDE 5- Aynı Usul ve Esasların 9 uncu maddesine üçüncü fikrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fikra eklenmiş ve müteakip fikralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
"(4) Ar-Ge proje başvurusu, projenin dağıtım sektörüne sağlayacağı katkı ile ülke ekonomisi ve yerli ekosisteme sağlayacağı potansiyel fayda dikkate alınarak Komisyon tarafından değerlendirilir."
MADDE 6- Aynı Usul ve Esasların 11 inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Ar-Ge projesinin ve Ür-Ge faaliyetlerinin sonuçları
MADDE 11- (1) Bu Usul ve Esaslar kapsamındaki Ar-Ge projelerinin yürütülmesi aşamasında veya gerçekleştirilmesi sonucunda fikri ve sınıf mülkiyete konu olabilecek bir buluş, patent, faydalı model, endüstriyel tasarım, eser, entegre devre topografyaları ve teknik bilgi, yazılım gibi bir fikri ürün ortaya çıkması halinde, çıkması muhtemel fikri ve sınıf tüm hakların en az %20'si ilgili projenin yürütücüsü ve ortağı olan dağıtım şirketlerinin olmak üzere çıkması muhtemel fikri ve sınıf tüm haklar proje yürütücüsü ve ortağı olan dağıtım şirketleri ile paydaşın tasarrufundadır.
(2) Fikri ve sınıf haklar dağıtım şirketlerinin lisansının sona ermesini müteakip elektrik dağıtım lisansı kapsamında Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'ne; doğal gaz dağıtım lisansı kapsamında ise Kuruma devredilir.
(3) Proje yürütücüsü dağıtım şirketi ve proje ve ortağı dağıtım şirketleri ile paydaşın bu maddenin birinci fıkrası kapsamındaki hakları saklı kalmak üzere, bu Usul ve Esaslar kapsamındaki Ar-Ge projelerinin yürütülmesi aşamasında veya gerçekleştirilmesi sonucunda elde edilen teknik bilgi, yazılım veya üretilen modeller gibi buluşlar Kurum tarafından da kullanılabilir.
(4) Bu Usul ve Esaslar kapsamında yürütülen Ar-Ge veya Ür-Ge faaliyetleri sonucunda geliştirilen ürün, yazılım, sistem, ekipman veya teknolojilerin lisanslanması, satışı, kiralanması, kullanım hakkının devri veya benzeri yollarla gelir elde edilmesi halinde, söz konusu gelirler dağıtım şirketinin tarife hesaplamaları kapsamında ilgili mevzuat çerçevesinde dikkate alınır.
(5) Bu maddenin dördüncü fıkrası kapsamında elde edilen gelirlerden, yazılım niteliğindeki ürün ve sistemlerden elde edilen yıllık net cironun en az %10'u; malzeme, ekipman, cihaz, donanım veya fiziksel ürün geliştirilmesine yönelik faaliyetlerden elde edilen yıllık net cironun ise en az %1'i projenin yürütücüsü ve ortağı olan dağıtım şirketlerine bırakılır.
(6) Gelirin hesaplanmasına, raporlanmasına ve dağıtımına ilişkin belgeler elektronik ortam üzerinden sunulur.”
MADDE 7- Aynı Usul ve Esasların 12 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"(1) 5 inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (b) bendi kapsamında dağıtım şirketi tarafından Ar-Ge Merkezi, Tasarım Merkezi ve Kuluçka Merkezinin teşekkür ettirildiği tarihten itibaren 30 (otuz) gün içerisinde Kuruma bilgi verilir.
(2) 5 inci maddenin dokuzuncu fıkrasının (c) bendi kapsamındaki faaliyetler öncesinde, 8 inci maddenin birinci fıkrasındaki Ar-Ge proje başvuru takviminden bağımsız olarak, onay alınmak üzere Komisyona başvurulur. Başvuru Komisyon tarafından belirlenen biçim ve içeriğe uygun olarak elektronik ortam üzerinden yapılır. Başvuru dosyasında asgari olarak aşağıdaki bilgilere yer verilir:
a) Desteklenmesi veya teşvik edilmesi planlanan girişimci, Kuluçka Merkezi veya hızlandırma programları hakkında tanıtıcı bilgi, yapılması planlanan destek ya da teşvikin 5 inci maddenin ikinci fıkrasındaki kıstaslara uygunluğu, kapsamı, tutarı, süresi ve toplam tahmini bütçesi.
b) Düzenlenmesi ve/veya desteklenmesi planlanan fikir yarışması hakkında tanıtıcı bilgi, faaliyetin 5 inci maddenin ikinci fıkrasındaki kıstaslara uygunluğu, kapsamı, hedefi ve toplam tahmini bütçesi.
c) Düzenlenmesi ve/veya desteklenmesi planlanan eğitim, yaygınlaştırma
çalıştayları, yaygınlaştırma kapsamındaki ulusal ve uluslararası fuarlar ve etkinlikler hakkında tanıtıcı bilgi, planlanan faaliyetin 5 inci maddenin ikinci fıkrasındaki kıstaslara uygunluğu, kapsamı, süresi, hedefi ve toplam tahmini bütçesi.
ç) Diğer işbirliği faaliyetleri için, ilgili faaliyetin 5 inci maddenin ikinci fıkrasındaki kıstaslara uygunluğu, kapsamı, süresi, hedefi ve toplam tahmini bütçesi.
d) Yukarıda sıralanan her bir faaliyet için geçerli olmak üzere, başvurunun yapıldığı tarih itibariyle tarife uygulama dönemi için onaylanan Ar-Ge bütçesinin kullanılan ve kalan tutar bilgisi."
MADDE 8- Aynı Usul ve Esasların 13 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"
MADDE 13-(1) Bu Usul ve Esaslar uyarınca Komisyon tarafından onaylanan projelerden süresi 6 (altı) aydan uzun olanlar için, proje yürütücüsü dağıtım şirketi tarafından ilgili projenin başlangıç tarihi dikkate alınarak 6 (altı) aylık gelişim raporu hazırlanır ve 30 (otuz) gün içerisinde elektronik ortam üzerinden Kuruma sunulur.
(2) Sonuçlanmış projelere ilişkin sonuç raporları, ilgili projenin sonuçlanma tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde elektronik ortam üzerinden Kuruma sunulur.
(3) Bu Usul ve Esasların 5 inci maddesinin dokuzuncu fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamında gerçekleştirilen faaliyetler için; faaliyetin devam ettiği dönem boyunca 6 ayda bir, sonuçlanması ya da sonlandırılması durumunda ise sonuçlanma ya da sonlandırma tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde Kuruma detaylı bilgi verilir. Bilgilendirme dosyasında asgari olarak; geçen süre zarfında yürütülen iş/işlemler, yapılan harcamalar, edinilen kazanımlar ve çıktılar ile ilave olarak sonlandırılan faaliyetler için sonlandırma gerekçesi hakkında detaylı bilgiler yer alır."
MADDE 9- Aynı Usul ve Esasların 14 üncü maddesinin başlığı "Ar-Ge faaliyetlerinin duyurulması" şeklinde değiştirilmiş ve aynı maddenin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"(1) Bu Usul ve Esaslar kapsamında onaylanan projelerin ve gerçekleştirilen faaliyetlerin kamuoyu ile paylaşılması ve elde edilen kazanımların duyurulması için dağıtım şirketlerinin katılacağı ortak bir internet sitesi kurulabileceği gibi Komisyon tarafından uygun görülen diğer elektronik platformlar da kullanılabilir. Söz konusu internet sitesi ve diğer elektronik platformlara ilişkin gider ve harcamalar, tarife uygulama dönemi Ar-Ge bütçesinin %10'una tekabül eden kısmından karşılanır."
MADDE 10- Aynı Usul ve Esasların 16ncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "7 nci" ibaresi "dokuzuncu" şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 11- Aynı Usul ve Esaslara aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"Daha önce tamamlanan projeler için Ür-Ge faaliyeti
GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Usul ve Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce tamamlanan projelerin Ür-Ge faaliyeti için en fazla üç yıl içerisinde başvuru yapılır."
MADDE 12- Bu Usul ve Esasların;
a) 4 üncü maddesiyle değiştirilen 8 inci maddenin birinci fıkrası hükmü 1/1/2027 tarihinde,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.
MADDE 13- Bu Usul ve Esasları Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanı yürütür.