Yürütme bölümü — s.5–32

TABLOLAR

TANIMLAR

KISALTMALAR

2027-2029 DÖNEMİ

KAMU YATIRIM PROGRAMI HAZIRLAMA REHBERİ

1) AMAÇ ve KAPSAM

1.1) Amaç

• 1. Bu Rehberin amacı, 2027-2029 dönemi Kamu Yatırım Programı hazırlıklarına esas olmak üzere, kamu yatırım önceliklerini ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 16'ncı maddesine uygun şekilde; kamu idarelerince uyulması gereken genel ilkeleri, nesnel ve ölçülebilir standartları, hesaplama yöntemlerini, bunlara ilişkin olarak kullanılacak tablo örneklerini ve diğer bilgileri ortaya koymaktır.

1.2) Kapsam

• 2. Rehber, 5018 sayılı Kanuna ekli I Sayılı Cetvelde belirtilen Genel Bütçe Kapsamındaki İdareleri, II Sayılı Cetvelde belirtilen Özel Bütçeli İdareleri, III Sayılı Cetvelde belirtilen Düzenleyici ve Denetleyici Kurumları, IV Sayılı Cetvelde belirtilen Sosyal Güvenlik Kurumlarını, Kamu İktisadi Teşebbüslerini (KİT'ler) ve Özelleştirme Kapsamındaki Kuruluşları (kamu payı yüzde 50'den fazla olanlar), Döner Sermayeli Kuruluşları, İller Bankası A.Ş.'yi (İLBANK), dış finansman ile proje yürütecek Mahalli İdareleri ve diğer kamu kuruluşlarını kapsamaktadır.

2) 2027-2029 DÖNEMİ YATIRIM POLİTİKASININ GENEL ÇERÇEVESİ

2.1) On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028)

• 3. On İkinci Kalkınma Planı ve Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, Kamu Yatırım Programı hazırlık ve uygulama çalışmalarının temel politika çerçevesini oluşturacaktır.

2.2) Orta Vadeli Program

• 4. On İkinci Kalkınma Planında ortaya konulan temel politika ve öncelikler ile ülkemizde ve dünyada yaşanan son ekonomik gelişmeler dikkate alınarak hazırlanan Orta Vadeli Program kuruluşların üç yıllık perspektifle yapacakları program, bütçe ve kamu yatırım programı hazırlıklarına esas teşkil edecektir.
• 5. Kamu yatırım programında rasyonelleştirme çalışmaları yapılmak suretiyle kısa sürede tamamlanarak ekonomik ve sosyal fayda üretecek yatırımlar önceliklendirilecektir.
• 6. Rehber ekinde 2027-2029 dönemi ödenek teklif tavanları cari fiyatlarla yer almaktadır. Kuruluşlar yatırım tekliflerinde bu tavanları dikkate alacaklardır.

2.3) Bölge Planları, GAP, DAP, KOP, DOKAP Eylem Planları

• 7. Yatırım tekliflerinde, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8 inci maddesi uyarınca kalkınma ajansları koordinasyonunda ve Düzey 2 bölgeler seviyesinde hazırlanan bölge planlarında belirtilen politika ve öncelikler ile yatırım tekliflerinde, GAP, DAP, KOP, DOKAP Eylem Planları kapsamında yer alan öncelikler dikkate alınacaktır.

2.4) İdare Stratejik Planı ve Performans Programları

• 8. İdare stratejik planını hazırlamış olan kuruluşlar, 2027 yılı yatırım tekliflerini stratejik planlarında ve performans programlarındaki amaç, hedef ve performans göstergelerine dayandıracaklar ve projelerini stratejik planlar esas alınarak ve performans programı ile ilişkilendirilerek teklif edeceklerdir.

3) KAMU YATIRIM PROGRAMI HAZIRLAMA SÜRECİ VE UYULACAK ESASLAR

3.1) Kamu Yatırım Programı Hazırlama Süreci

• 9. Kamu yatırım programının hazırlanması süreci Tablo 1'de özetlenmektedir.

Tablo 1: Kamu Yatırım Programı Hazırlama Süreci

3.2) Genel Esaslar

• 10. Kuruluşlar yatırım tekliflerini, Orta Vadeli Program'daki hedefler, Rehber'de yer alan yatırım teklif tavanları ve proje öncelikleri çerçevesinde 2027-2029 döneminde gerçekleştirebilecekleri fiziki hedeflerin boyutunu ve maliyetini dikkate alarak yapacaklardır.
• 11. Kamu yatırım projeleri, bütçe sınırları içinde kalınarak ayrılan kaynakların üzerinde harcama yapılmasına yol açmadan azami tasarruf anlayışı içinde yürütülecektir. Yılı ve takip eden yılların bütçelerinde ilave yük oluşturacak şekilde faaliyet genişlemesine ve iş artışına gidilmeyecektir.
• 12. Kuruluşlar depremle ilişkili yatırım tekliflerini deprem özelinde tanımlanmış olan projeler için yapacaklardır. Deprem kapsamındaki ödenekler sadece deprem özelinde tanımlanmış projelerde kullanılacaktır.
• 13. Kamu yatırım teklif ve kararları, ihtiyaç, sorun ve bunlara ilişkin çözümleri analiz eden sektörel ve bölge plan ve stratejileri, eylem planları ve nitelikli yapılabilirlik etütlerine dayandırılacaktır.
• 14. Acil ve çok zorunlu haller dışında kamu yatırım programına çok yıllı yeni proje alınmayacaktır. Getirilen bu sınırlamaya kamu yatırım programı uygulama sürecinde de devam edilecektir. Yıllık proje tekliflerinin kamu yatırım programına alınmasında azami ölçüde seçici

• olunacak, mevcut varlıkların ömrünü uzatan yatırımlara (bakım-onarım, yenileme vb.) ağırlık verilecektir.

• 15. 2027-2029 dönemi yatırım teklifleri 2027 yılı fiyatlarıyla hazırlanacaktır. Gösterge niteliğinde olmak üzere yıllık ortalama döviz kuru 1 ABD Doları - 56,0507 TL olarak kullanılacaktır.
• 16. Kuruluşlar, tekliflerinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında sari ihalesini yaptıkları projeleri ve bunlar için 2027-2029 döneminde her yıl için tahsis edilmesi gereken asgari ödenek miktarını belirtecekler, proje bazındaki ödenek tekliflerinde ve ihtiyaçlarının belirlenmesinde bu hususları dikkate alacaklardır.
• 17. Kuruluşlar ödenek tekliflerini belirlerken mevcut projelerin tamamlanma süresini uzatmamaya dikkat edecek, yeni teklif edilecek projelerde ihaleye çıkabilmek için gerekli ödeneği ayıracaktır.
• 18. Kuruluşlar 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun projelerin ihaleye çıkılabilmesi için sağlanması gereken şartları düzenleyen 62/c maddesini dikkate alarak ödenek teklifinde bulunacaklardır.
• 19. Proje tekliflerinde cari nitelikteki harcamalara yer verilmeyecektir. Kuruluşlar; projelerinin yürütülmesi sırasında ortaya çıkan haberleşme, akaryakıt, malzeme alımları vb. harcamaların projeyi ilgilendiren kısmı için ödenek talebinde bulunabilecekler; ancak yatırım dönemine ait olmayan diğer hizmetlerini ifa ederken ihtiyaç duyacakları bu nitelikteki cari harcamalar ile projelerin kredi anapara geri ödemeleri ve işletme dönemi faiz ödemeleri gibi yatırım tanımına uymayan harcamalara yatırım tekliflerinde yer vermeyeceklerdir. Yatırım tekliflerine, mal veya hizmetlerin alımları/yapımları sırasında ve bunlarla birlikte mutat olarak yapılan vergi (KDV vb.), resim, harç gibi mütemmim ödemeler de dahil edilecektir. Ancak, projenin uygulanması sırasında oluşabileceği tahmin edilen fiyat farkı, kur farkı ve iş artışı, teklifte proje tutarına dahil edilmeyecektir.
• 20. Kamu kuruluşları, yatırım stokunun ortalama tamamlanma süresini azaltacak tedbirleri alacaktır. SBB gerekli gördüğü takdirde kamu yatırım programında yer alan projelerin ortalama tamamlanma süresini azaltma yönünde ihtiyaç duyulabilecek ilave tedbirleri resen alır.
• 21. 2027 yılı yatırım teklifleri kapsamında hazırlanan yeni projeler idarenin stratejik planı ile KaYa Bilgi Sistemindeki Gerekçe menüsü altında yer alan ilgili kısımda ilişkilendirilecektir. Ayrıca tüm projeler için aynı menü altındaki “Proje İle İlgili Bilgi Alınabilecek Kişi” kısmında proje yürütücülerinin iletişim bilgileri belirtilecektir.
• 22. Kamu kuruluşları arasında imzalanmış olan protokoller gerekçe gösterilen tekliflerde de bu Rehberin ilgili hükümlerine göre bilgi ve belgeler hazırlanarak KaYa Bilgi Sistemine yüklenecektir.
• 23. Üst politika belgeleri, ulusal ve uluslararası antlaşmalardaki hükümler çerçevesinde kapsayıcı büyümeyi ve toplumsal refahı sağlamak üzere kadın erkek fırsat eşitliğine duyarlı bütçeleme anlayışı ile hazırlanacak, kadın erkek fırsat eşitliğini sağlamaya yönelik projelere öncelik verilecektir.
• 24. Eğitim, sağlık, sosyaliserme, istihdam ve çalışma hayatı sektörlerinde teklif edilecek yatırım projelerinde Ek-17'de yer alan tablo doldurularak kadın, çocuk, genç, yaşlı ve engellilere yönelik duyarlılığın artırılması sağlanacaktır.

3.3) Sektörel Esaslar

• 25. Tarım/Sulama sektörü:

Sulama sahası 1.000 hektardan büyük tüm tesisler, yenileme karakteristiğini haiz rehabilitasyon veya modernizasyon projeleri de dahil olmak üzere, müstakil proje olarak kamu yatırım programına teklif edilecektir.

Sulama, taşkın koruma, bitirilecek baraj vb. büyük su işi projelerine dair yıllık fiziki hedefler proje bazında; sulama, bitirilecek gölet, taşkın koruma vb. küçük su işi projelerine dair yıllık fiziki hedefler ise faaliyet bazında ve her iki fiziki hedef seti belirlenerek yatırım teklifleri ile birlikte gönderilecektir. Yeni yatırım projelerine ilişkin son bir yıl içinde hazırlanmış olan kesin projeler yatırım teklifleriyle birlikte gönderilecektir.

Tarım/Bitkisel Üretim sektörü: Bitkisel üretimin artırılmasına yönelik yeni proje tekliflerinde, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan tarımsal üretim planlarına uygunluk dikkate alınacaktır. Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri projelerinde daha önce ihalesi yapılan işlerin tamamlanması ve mevzuat gereği olanlar hariç yeni işlerin öncelikle sulama yatırımları başta olmak üzere geniş alanlarda arazi kamulaştırmasına ihtiyaç duyulan yatırım projeleriyle birlikte ele alınması esastır. Organize tarım bölgesi (OTB) kapsamında kamu tarafından finanse edilecek altyapı yatırımları, OTB'de faaliyet gösterecek yatırımcıların finansmana (ör. IPARD, KKYDP, kamu bankaları) erişim olanaklarının önceden değerlendirilmesi ve üstyapı yatırımlarının fiilen gerçekleşme kabiliyetinin somut şekilde ortaya konulması koşuluyla kamu yatırım programına teklif edilebilecektir. Yatırımcı katkısı ve üstyapı yatırımları yönünden somut taahhüt içermeyen, doluluk ve işletmeye alınma ihtimali düşük bölgeler için altyapı yatırımları kamu yatırım programına alınmayacaktır. Ayrıca altyapı uygulama projesi hazırlanmamış olan OTB projeleri kamu yatırım programı kapsamında değerlendirilmeyecektir. Araştırma, analiz ve laboratuvar altyapısına yönelik yatırımlarda; mevcut cihaz ve altyapının kullanım durumu, nitelikli personel mevcudiyeti, kurumlar arası ortak kullanım imkânları ve yatırımın araştırma veya analiz kapasitesine sağlayacağı somut katkı esas alınacaktır. Hizmet binaları ve taşıt alımı projelerinin maliyetlerinin öncelikle döner sermaye gelirleri ile karşılanması esastır.

• 26. Tarım/Hayvancılık sektörü: Teklif edilecek projelerde; yeni hayvancılık işletmesi kurulması, mevcut işletmelerin modernizasyonu ve, yetiştiricilere hayvan ve/veya hayvan yemi vb. girdi dağıtılması gibi cari transfer niteliğindeki uygulamalar kamu yatırım programı kapsamında değerlendirilmeyecektir. Ancak dış kredi ile yürütülen Deprem Bölgesinde Tarım Sektörünün İyileştirilmesi Projesi kapsamındaki hayvancılık tesisi modernizasyonuna yönelik faaliyetler için bu kural uygulanmayacaktır.
• 27. KOBİ ve Girişimcilik sektörü: Yeni yapım proje tekliflerinin yatırım yılı başında teklif edilmesi esastır. Bakanlık teklifi ile uyumlu olan ve Rehbere uygun şekilde hazırlanan Fizibilite Etüdü veya Proje Teklif Formu ile KaYa Bilgi Sistemi üzerinden paylaşılan “Organize Sanayi Bölgesi ve Küçük Sanayi Sitesi Proje Teklifleri Ön Değerlendirme Formu”nu içeren proje teklifleri değerlendirilmeye alınır.
• 28. Turizm sektörü: Destinasyon özelinde ve odaklı şekilde geliştirilen projeler teklif edilebilecektir. Özellikle birden fazla kültürel, doğal veya turistik değerin bir arada bulunduğu alanlarda söz konusu değerleri ortak bir destinasyon kimliği altında bütünleştiren projelere öncelik verilecektir. Bu projelere ilişkin etüt-proje, gerekçe, ihtiyaç analizi raporları teklifle birlikte iletilecektir. Projelendirme, destinasyonda turizm potansiyelini ortaya koyarak hedeflenen turizm gelişiminin gerçekleşebilmesi için gerekli yatırımı bütünüyle yansıacak, toplam maliyet, süre ve yılı ödeneği buna göre şekillendirilecektir. Ödeneğin yerel idarelere transfer edilmesi durumunda projeye yerelin katkı payı bilgisi de teklif dosyasında yer alacaktır. Kuruluşlarca, yatırım teklifleri ile birlikte mevcut projelerin fiziki ve nakdi gerçekleşme durumları, ihale edilip edilmedikleri, harcama bilgisi proje bazında iletilecek ve KaYa Bilgi Sistemine yüklenecektir.

Turizm yatırımlarının önceliklendirilmesinde ve yeni projelerin değerlendirilmesinde ziyaretçi talebi ve yoğunluğu dikkate alınacaktır.

GAP, DOKAP ve KOP Bölge Kalkınma İdareleri için GAP Turizm Master Planı, DOKAP Turizm Master Planı ve KOP Turizm Master Planı kararları projelerin değerlendirilmesinde esastır.

Yatırım projelerinin kapsamı turizm yatırımcısının bölgeye yatırım yapmasını teşvik etmek üzere altyapının tesisi ile sınırlı olup üstyapı içermeyecektir. Mahalli idarelerin turizm amaçlı altyapı yatırımları Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri, Turizm Merkezleri ve Korunan Alanlar ile destinasyon yönetimi bazında geliştirilen projeler kapsamında desteklenecektir. Mahalli idarelerin içme suyu, atık su, kanalizasyon, derin deniz deşarjı, katı atık vb. konulardaki talepleri ilgili sektöründen karşılanacak olup turizm sektörüne önerilmeyecektir. Benzer şekilde, cari bütçeye konu tanıtım, markalaşma ve pazarlama faaliyetleri için yatırım bütçesinden talepte bulunulmayacaktır.

• 29. İç ve/veya dış turizme konu destinasyonlara ulaşımı sağlayan ve karayolu ağında olmayan yeni turistik yol projesi tekliflerinde varış noktasındaki turizm talebi ve diğer turizm yatırımlarıyla eşgüdüm dikkate alınacaktır.
• 30. Konut sektörü: Proje teklifi yapan kuruluşlar, teklifin yapıldığı il ve kurum geneli itibariyla personel ve lojman sayısını belirtecek; talep edilen proje kapsamını ve maliyetlerini açıklayıcı dokümanları teklif dosyasına ekleyecektir. Onarım projeleri yıllık olarak teklif edilecektir. Onarım kapsamında yapılacak işler iş türleri ve maliyetleri itibariyle belirtilecektir. Teklif dosyasına bir önceki yıl ödeneği ve teklif edilen yıl ödeneği ile tamamlanan ve tamamlanması planlanan daire, afet konutu, altyapı proje sayısı vb. ile onarılan ve onarılacak lojman sayıları belirtilecektir. Yeni yapım projeleri arsa tahsisinden sonra teklif edilecektir.
• 31. Eğitim/İlköğretim, Genel Ortaöğretim ve Mesleki ve Teknik Eğitim sektörleri: Yeni teklif edilecek projelerde, okulun yapılacağı bölgedeki (il-ilçe) derslik başına düşen öğrenci sayısı ile ikili eğitim oranı dikkate alınacaktır.

Tüm projelerin fiziki gerçekleşme seviyeleri yatırım teklifleri içinde yer alacaktır. Zorunlu haller dışında özel projelere ve özel imalata yer verilmemesi esastır. Derslik ihtiyacının acilen karşılanması amacıyla yeni proje tekliflerinde zorunlu haller dışında öğretim binaları dışında ek tesis teklif edilmemesi esas olup, kamu yatırım programında devam eden projelerde ise öğretim binaları dışında kalan ve eğitim ve öğretim hizmetlerini aksatmayacak ünitelerin yapımına öğretim binaları hizmete alındıktan sonra başlanacaktır.

Kamu yatırım programında yer almakla birlikte yapımına ihtiyaç kalmamış veya gerçekleştirilmesinde önemli zorluklarla karşılaşılan projeler kamu yatırım programından çıkarılmak üzere teklif edilecektir.

Milli Eğitim Bakanlığına yürütülen “e-Yatırım Projesi” ile tespit edilen yatırım ihtiyacına göre okul yapımında öncelikli il ve ilçeler sıralanacak ve yeni proje teklifleri seçimlerine esas oluşturan kriterleri de gösterecek şekilde hazırlanarak SBB’ye gönderilecektir.

Zorunlu haller dışında il merkezlerindeki lise ve dengi okullar için pansiyon talebinde bulunulmaması, ilçe merkezleri için teklif edilen pansiyonlar, ilgili ilçedeki bütün lise ve dengi okullar öğrencilerine hizmet verecek şekilde ele alınması, her okul türü için ayrı öğrenci pansiyonu teklifi yapılmaması esastır. Yapılacak tekliflerde pansiyon uygulaması taşımalı eğitim uygulamasıyla birlikte değerlendirilerek illerin önceliklendirilmesi yapılacaktır.

• 32. Eğitim/Yükseköğretim sektörü: Yeni kurulan devlet üniversitelerinin kampüs yeri seçimi tamamlanmadan ve söz konusu üniversitelerin kampüs planları ve uzun vadeli üniversite gelişim planları hazırlanmadan, bu üniversiteler için 2027 yılında tahsis edilmesi öngörülen ödeneklerin inşaat işleri için kullanılmasına izin verilmemesi esastır.

Yeni yapım projelerinin tamamı modüler tarzda, enerji verimliliğine ilişkin yapım ilkelerini dikkate alan ve engelli vatandaşların kullanımına uygun tarzda projelendirilecektir. Derslik ve Merkezi Birimler projesi kapsamında gerçekleştirilen dersliklerin ortak kullanıma uygun olması sağlanacaktır. Diğer yandan, maliyet etkin yapım teknikleri ve yapı malzemeleri kullanımı ile doğal çevreye ve yöresel mimariye uyumu dikkate alınacaktır.

• 33. Eğitim/Kültür sektörü: Zorunlu haller dışında yeni kültür merkezi projesi teklif edilmeyecektir. Restorasyon projesi tekliflerinde onay süreçlerinin tamamlanmış olması esastır.
• 34. Sağlık sektörü: Proje tekliflerinin aynı mahalde sağlık tesislerinin mükerrerliğine ve israfa yol açmayacak şekilde hazırlanması esastır. İnşaat ve donanım ihtiyaçları karşılanarak faaliyete geçmiş hastanelerin ek bina, yenileme, yeni makine-teçhizat ve donanım alımına yönelik projelere kendi öz gelirlerinden kaynak ayrılması ve bu kurumların söz konusu projelerin maliyetlerini öncelikle döner sermaye gelirleri ile karşılaması esastır. Uygulama projesi hazır olmayan projeler kamu yatırım programına etüt-proje olarak teklif edilecektir. 2027 yılında devam edecek olan Üniversitelere ait her bir proje için Ek-14'te yer alan "Devam Etmekte Olan Sağlık Sektörü Projeleri Bilgi Formu" doldurulacaktır. Ayrıca sağlık sektörü kapsamında yatırım projesi teklif edecek Üniversitelerin Ek-15'te yer alan "Üniversite Hastaneleri Mevcut Altyapı Bilgi Formu"nu doldurması gerekmektedir. Ek-14 ve Ek-15 kapsamında hazırlanan formların [email protected] adresine gönderilmesi beklenmektedir.
• 35. Diğer Kamu Hizmetleri/Genel İdare sektörü: İnşaatı devam eden kamu hizmet binalarının tamamlanmasına öncelik verilecektir. Yeni hizmet binası projeleri sadece acil ve çok zorunlu durumlarda, arsasının belli olması ve gerekli ödeneğin ayrılması koşuluyla teklif edilecektir. Bu tür durumlarda, söz konusu projeler öncelikle etüt-proje karakteristiğiyle, etüt-proje işleri tamamlandıktan sonra inşaat karakteristiğiyle teklif edilebilecektir. Hizmet Binası proje tekliflerinin değerlendirilebilmesi için, bu Rehberin (3.8) Hizmet Binaları" başlıklı bölümünde yer alan kurallara uyulacaktır.
• 36. Diğer Kamu Hizmetleri/Adalet Hizmetleri sektörü: İnşaatına başlanmış olan projelerin tamamlanmasına öncelik verilecek, sadece zorunlu hallerde arsası belli olmak koşuluyla yeni bina projesi teklif edilebilecektir. Zorunlu hallerde teklif edilen yeni hizmet binası projeleri (ceza infaz kurumları dahil) öncelikle etüt-proje olarak iletilecek ve bu projelerin her biri için Ek-3'te yer alan formata uygun olarak gerekçe raporu ve ihtiyaç programı güncel bilgilerle ve eksiksiz doldurularak KaYa Bilgi Sistemine takvime uygun olarak yüklenecektir. Deprem analiz sonucunun olumsuz olması nedeniyle programa alınması teklif edilecek hizmet binası projelerinin değerlendirilebilmesi için yukarıda belirtilen belgelere ek olarak deprem analiz sonuç raporu ile birlikte güçlendirme-yapım maliyetleri ayrı ayrı hesaplanarak teklifle birlikte sunulacaktır. Sadece etüt projesi tamamlanmış işler inşaat karakteristiğiyle teklif edilebilecek, yeni tekliflerde; teklifin gelecek yıllar için ödenek ihtiyacına getireceği ek yük değerlendirilecek ve proje tamamlama sürelerinin 3 yılı aşmamasına dikkat edilecektir. İnşaat karakteristiğiyle teklif edilecek projelerde yukarıda sayılan belgelere ek olarak keşif özeti de iletilecektir. Bina bakım-onarım, güçlendirme, etüt proje ve taşıt alım projeleri ayrı ve tek yıllık projeler olarak teklif edilecektir.
• 37. Diğer Kamu Hizmetleri/Güvenlik Hizmetleri sektörü: Yeni hizmet binası projeleri yalnızca acil ve zorunlu hallerde arsası belli olmak koşuluyla teklif edilebilecektir. Mevcut projelerin tamamlanmasına öncelik verilecek; zorunlu hallerde gündeme gelebilecek ihtiyaçlar için yeni projeler ayrı olarak teklif edilecektir. Bu projelere ilişkin etüt-proje, gerekçe, ihtiyaç analizi raporları, depreme dayanıklılık açısından mevcut bir binanın yerine teklif ediliyor ise deprem analiz sonuç raporu ve güçlendirme-yeniden yapım maliyetleri ayrı ayrı hesaplanarak teklifle birlikte iletilecektir. Bina bakım-onarım, güçlendirme, etüt proje ve taşıt alım projeleri ayrı ve tek yıllık olarak teklif edilecektir. Arası olan ve etüt-projesi tamamlanmış işler inşaat karakteristiğiyle teklif edilebilecektir. Kuruluşlarca, yatırım teklifleri ile birlikte mevcut projelerin fiziki ve nakdi gerçekleşme durumlarını, ihale edilip edilmedikleri, yılı ödeneğinin teklifin gönderildiği tarihte gerçekleşmiş olan harcama bilgisi ile yıl sonu harcama tahmini proje bazında ve ayrıca kuruluş toplamı olarak iletilecek ve KaYa Bilgi Sistemine yüklenecektir. Sektörler kapsamında yürütülen bilgi ve iletişim teknolojileri projeleri birbirleriyle koordinasyon içerisinde yürütülecek, işlev bakımından benzerlik gösteren ve ortak yönleri bulunan projelerin birbirleriyle bütünlük içerisinde gerçekleştirilmesi için gerekli

• çalışmalar yapılacaktır. Ulusal ölçekte ihtiyacı karşılayabilecek ve bu suretle kurumların münferit proje ihtiyaçlarını merkezi olarak karşılayabilecek projelere öncelik verilecektir.

• 38. Yatırım projelerinin hazırlanmasında ülkemiz tarafından da onaylanan BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının gerçekleştirilmesine katkı sağlayacak faaliyetlere önem verilecektir. Projelerin ilgili olduğu SKA'lar KaYa Bilgi Sisteminde belirtilecektir.
• 39. Yatırım projelerinin değerlendirilmesinde, yerlilik payı yüksek ve yabancı tedarikçilere bağımlılığı azaltan yazılım ve donanım ürünlerinin kullanıldığı projelere öncelik verilecektir.
• 40. Kamunun e-devlet uygulamalarına geçişini hızlandırmak üzere hazırlayacağı bilgi ve iletişim teknolojileri projelerinde temel hedef, kamunun kendi içinde ve üçüncü taraflarla bilgi paylaşımının, birlikte çalışabilirliğin, etkinlik ve şeffaflığın sağlanması ile vatandaşlara ve iş dünyasına elektronik ortamda sunulacak entegre edilmiş hizmetlerin yaygınlaştırılmasıdır. Hazırlanacak projeler için vatandaş odaklı yaklaşımla iş süreçlerinin ve bilgi gereksinimlerinin analiz edilerek uygun bir tasarım oluşturulması ve projelerin gerçekçi ekonomik ve sosyal analizlere dayandırılması esastır.
• 41. Bilgi ve iletişim teknolojileri proje teklifleri, https://www.sbb.gov.tr/kamu-bit-projeleri-rehberi/ internet adresinde belirtilen usul ve esaslara göre hazırlanarak KaYa Bilgi Sisteminde yüklenecektir.
• 42. Belirli bir sektöre/kuruma yönelik ve/veya idame niteliğindeki bilgi ve iletişim teknolojileri projeleri, ilgili olduğu sektöre teklif edilecektir. Ancak kurumların ortak ihtiyaçlarını çözmeye yönelik veya ulusal ölçekte merkezi niteliğe sahip bilgi ve iletişim teknolojilerine ilişkin altyapı projeleri Diğer Kamu Hizmetleri sektörünün Bilişim Altyapıları alt sektörüne teklif edilecektir.
• 43. Yapay zeka içerikli tüm proje teklifleri müstakil proje olarak önerilecektir. Bu projeler kullanım senaryoları ortaya konularak ve kullanılacak veri kaynakları belirlenerek yapay zeka çalışmalarına uygun hale getirilmiş olarak teklif edilecektir.
• 44. Üniversitelere ait yatırım tekliflerinin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen kontenjanlar dikkate alınarak SBB'ye iletilmesi esastır. SBB'ye iletilecek yükseköğretim ve spor sektörüne ilişkin yatırım tekliflerinde Ek-8'de yer alan tabloların doldurulması esastır.
• 45. Üniversitelerin yeni mekân taleplerini www.meksis.gov.tr adresinde yer alan Yükseköğretim Mekânları Yatırım Karar Destek Sistemi üzerinden iletilmesi ve yapımı tamamlanan mekânların nihai bilgilerinin yine bu sistem üzerinden güncellenmesi esastır.
• 46. Yükseköğretim kurumlarının, özgelir karşılığı kaydedilen ödeneklerden karşılanacak yatırım nitelikli bilimsel araştırma projeleriyle ilgili teklifleri Teknolojik Araştırma sektörü teklifi içinde yer alacaktır.
• 47. Kamu kuruluşları ve üniversiteler tarafından 2027 yılında devam edecek olan teknolojik araştırma sektöründeki her proje için Ek-7'de yer alan "Devam Etmekte Olan Teknolojik Araştırma Sektörü Projeleri Bilgi Formu" doldurulacak ve [email protected] adresine gönderilecektir. 26 Kasım 2016 tarihli ve 29900 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Projeleri Hakkında Yönetmelik çerçevesinde araştırma projeleri ödenekleri özel hesaba aktarılarak bir sonraki yıl kullanılabilmektedir. Ek-7'de yer alan form doldurulurken 2026 yılında kullanılamayacak ödeneklerin özel hesap aracılığıyla 2027 yılında kullanılabileceği göz önünde bulundurulmalıdır.
• 48. Sanayi altyapısına yönelik Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Siteleri ile ilgili yatırım teklifleri, projenin yer alacağı ilin sanayi potansiyelini ve sosyo-ekonomik durumunu, ildeki diğer Organize Sanayi Bölgesi (OSB) ve Küçük Sanayi Sitesi (KSS) projelerine ilişkin bilgileri ve projeye ilişkin analizleri içeren Fizibilite Etüdü ve Proje Teklif Formu ile birlikte SBB'ye iletilecektir. OSB ve KSS projelerinin ödenekleri bütçenin "Borç Verme" tertibinden karşılandığı için sermaye gideri ve sermaye transferi kapsamındaki ödenek teklifine dahil edilmeyecektir.
• 49. Lisanssız güneş enerjisi santrali (GES) ve rüzgâr enerjisi santrali (RES) niteliğindeki yeni yatırım projesi tekliflerinde; piyasaya satış yapılması yoluyla kâr amacının bulunmaması, bağlantı anlaşmasına çağrı mektubunun alınmış olması, yatırım maliyetinin mümkünse öncelikli olarak IPA gibi alternatif finansman kaynaklarından karşılanması, santral kurulumunda yerlilik oranının azami tutulmasına dikkat edilerek yerli firmalardan fiyat tekliflerinin alınması gerekmektedir. Ayrıca, kuruluşların tüm GES ve RES projeleri yapılacak yatırımdan fayda sağlayacak sektör üzerinden teklif edilecektir.
• 50. Proje maliyetine bakılmaksızın, tüm GES ve RES yeni yatırım projesi tekliflerinde, Ek-1'de yer alan formatın yanında, Ek-16'da yer alan hususları da kapsayacak biçimde Fizibilite Etüdünün hazırlanması gerekmektedir.
• 51. Fizibilite etüdü hazırlanması gereken demiryolu yatırım projesi tekliflerinde, Ek-1'de yer alan formatın yanında, Ek-18'de yer alan hususları da kapsayacak şekilde fizibilite etüdünün hazırlanması gerekmektedir.
• 52. Sağlık, karayolu ulaştırması, içme suyu ve sulama sektörlerinde teklif edilecek yeni projeler için KaYa Bilgi Sisteminde yer alan “Proje Önceliklendirme” başlığı altındaki değerlendirme sorularının cevaplandırılması gerekmektedir.

3.4) Fizibilite Etüdü

• 53. Fizibilite Etüdü hazırlanması gerekli olan yeni proje teklifleri için Fizibilite Etüdü'nün eksiksiz ve güncel bilgiler içerecek şekilde hazırlanması ve iletilmesi zorunludur.
• 54. Proje maliyeti 50 Milyon TL ve üzerinde olan ve bilgi iletişim teknolojileri projesi niteliğinde olmayan yeni yatırım projesi tekliflerinde Ek-1'de yer alan format çerçevesinde, projelerin ticari, finansal, ekonomik ve sosyal yapılabilirliğinin, önceliğinin ve çevreye etkilerinin fayda-maliyet veya maliyet etkinlik analizi ile ortaya konulduğu Fizibilite Etüdünün hazırlanması ve KaYa Bilgi Sisteminde "Gerekçe" menüsünün altında yer alan ilgili alana yüklenmesi zorunludur.
• 55. Fizibilite Etüdü Formatında yer alan “6. Ticari Analiz” bölümünde kullanılacak iskonto oranının hesaplanabilmesi için aşağıda yer alan oranların güncel verilerinden yararlanılır;

• ✓ Borç alınan finansman kaynakları için ödenen faiz oranı,

• ✓ Sermaye piyasasındaki geçerli faiz oranı (mevduat faizleri, bono faizleri vb.)

• ✓ Benzer yatırım konularındaki karlılık oranı.

Ekonomik analizde kullanılacak iskonto oranı ise yatırım projesinin ekonomik büyümeye katkı sağlayabilmesi için kazanması gereken en düşük getiriyi ifade etmek üzere güncel veriler kullanılarak hesaplanacaktır.

• 56. Kesin projeye dayandırılmak şartıyla hazırlanacak Fizibilite Etüdü ve ilgili mevzuatın gerektirmesi durumunda ÇED Olumlu Belgesi veya ÇED gerekli değildir kararı alındıktan sonra yeni projeler kamu yatırım programına teklif edilecektir. Yıl içi acil ve zorunlu nedenlere dayalı proje tekliflerinde, ilgili fizibilite etütlerine yeni proje tekliflerinin aciliyetini belirten gerekçeler dahil edilmelidir.
• 57. Ek-1'de yer alan fizibilite etüdü formatı, fizibilite etüdünün temel bulgularının bir sayfada sunulabileceği bir Proje Kimlik Kartını, 4 proje alternatifi gerekliliğini, hazırlanması gereken tabloların formatlarını ve bölümlerde talep edilen bilgilere dair açıklama metnini içermektedir.
• 58. Sektörlerin ve projelerin farklı özellikleri göz önünde bulundurularak Ek-1'de yer alan fizibilite etüdü formatında yer alan ilgili başlıklar doldurulacaktır.
• 59. Yeni yatırım projesi niteliğini haiz olmayan, geçmiş yıllarda tamamlanmış bazı projelerin kesin hesap farklarının ödenmesi veya özel gelirlerin yıl içinde diğer projelerle

• ilişkilendirilmesini sağlamak amacıyla teklif edilecek harcamalar (Kesin Hesap Karşılığı, Noksan Kalan İşler vb.) için Fizibilite Etüdü hazırlanmasına gerek bulunmamaktadır.

• 60. AB kaynakları ile finanse edilen ve 2027 Yılı Kamu Yatırım Programına teklif edilen 50 Milyon TL üstü maliyetli projeler için AB formatında hazırlanan fizibilite etüdü ile birlikte Ek-1'de yer alan Fizibilite Etüdü Formatının Proje Özeti kısmının doldurulması ve SBB'ye iletilmesi gerekmektedir.
• 61. SBB, projenin özelliğini dikkate alarak maliyeti ne olursa olsun gerektiğinde Fizibilite Etüdü istemeye yetkilidir.
• 62. Fizibilite Etütlerinin, değerlendirme sürecinin alacağı süre göz önünde bulundurularak, Temmuz ayı sonuna kadar elektronik ortamda KaYa Bilgi Sistemi aracılığıyla SBB'ye iletilmesi gerekmektedir.
• 63. 2026-2028 Dönemi Yatırım Programı Hazırlama Rehberi ekinde yer alan formata göre hazırlanarak SBB'ye iletilen fizibilite etütleri, güncelleme ihtiyacı ortaya çıkana kadar geçerliliğini koruyacaktır.
• 64. Güncelliğini yitirmiş projelerin fizibilite etütleri kuruluşlar tarafından revize edilecektir. Proje maliyetinde sabit fiyatlarla yüzde 30'u aşan oranda artış olması halinde SBB tarafından güncel keşfe dayanan yeni fizibilite etüdü istenecek ve proje hakkındaki nihai karar bu etüde dayandırılacaktır.
• 65. Büyük altyapı projeleri yürüten kurumlar, planlama ve uygulama aşamalarında; elektrik iletim hatları, enerji tesisleri, su-kanalizasyon isale hattı, sulama kanalı, boru hattı (petrol, doğal gaz, jeotermal), karayolu (devlet ve il yolları, otoyollar), demiryolu, telekomünikasyon iletişim hatları, havaalanı, madencilik ve jeotermal yatırımları, liman, baraj ve benzeri muhtemel fiziki çakışma alanlarını dikkate alarak gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.

Teklif edilen projeler için yukarıda belirtilen alanlar çerçevesinde, yatırımların fiziki çakışmasının önlenmesi amacıyla alınan tedbirlere dair bilgiler fizibilite etüdünün 1.4 bölümünde yer alacaktır.

3.5) Proje Teklif Formu

• 66. Kamu yatırım programına proje teklif edilebilmesi için Proje Teklif Formunun eksiksiz ve güncel bilgiler içerecek şekilde hazırlanması ve iletilmesi zorunludur.
• 67. Proje maliyeti 50 Milyon TL altında olan projeler ile proje maliyetine bakılmaksızın toplu projeler, ilköğretim, genel ortaöğretim, mesleki ve teknik eğitim sektörlerindeki okul projeleri, yükseköğretim sektöründe yer alan 2.000 adetten az yatak kapasitesine sahip yurt projeleri, spor sektöründe yer alan stadyum projeleri hariç diğer projeler, sağlık sektöründe yer alan 100 ve altı yataklı hastane projeleri, etüt proje karakteristiğinde alınacak sağlık sektörü projeleri, kültür sektöründe yer alan restorasyon projeleri, sosyal içerisinde sektörü, adalet hizmetleri sektöründe yer alan 200.000 m²'den küçük kapalı alana sahip ceza infaz kurumu projeleri ile güvenlik hizmetleri sektöründe yer alan 50.000 m²'den küçük kapalı alana sahip hizmet binaları projeleri, denizyolu ulaştırması sektöründeki sahil tahkimatı, mendirek ve mahmuz yapımı projeleri, teknolojik araştırma sektörü ile üniversitelerin beden eğitimi ve spor, kültür, yükseköğretim alt sektöründe yer alan projelerin adı ve/veya karakteristiği taşıt alımı, akaryakıt ve yağ alımı, lojman, eğitim tesisi, ikmal inşaatı, tamamlama, araştırma, arazi toplulaştırması, afet konutları, deprem güçlendirme, afet hasarlarının telafisi ile diğer projelerden dolayı ortaya çıkan yol ve yer değiştirmesi şeklinde olan her türlü yeni yatırım projesi teklifi için proje karakteristiğine bağlı olarak bu Rehberde belirtilen formatlara uygun şekilde gerekli belge ve bilgiler iletilicek, Fizibilite Etüdü yerine geçmek üzere ise Ek-2'de yer alan Proje Teklif Formu'na uygun olarak KaYa Bilgi Sistemindeki ilgili alanlar eksiksiz doldurulacaktır.
• 68. Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetlerine ilişkin teklif edilecek yeni projelerle ilgili olarak Ek-13 doldurularak SBB'ye iletilicektir.
• 69. Teknolojik araştırma sektöründe araştırma altyapılarının kurulumuna ve geliştirilmesine yönelik destekler Araştırma Altyapıları Proje Çağrıları kapsamında verilmektedir. Proje çağrıları üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarına resmi yazı ile duyurulmakta olup proje çağrısına çıkılması durumunda, proje teklifleri arastirma.sbb.gov.tr internet adresinde yer alan proje başvuru dokümanı doldurularak, kurumun en üst yöneticisinin imzasının yer aldığı resmi yazı ile SBB'ye iletilebilecektir.
• 70. AB kaynakları ile finanse edilen ve 2027 Yılı Kamu Yatırım Programına teklif edilen 50 Milyon TL altı maliyetli projeler için Ek-2'de yer alan Proje Teklif Formunun hazırlanarak SBB'ye iletilmesi gerekmektedir. Ayrıca AB formatında hazırlanan proje teklif dokümanlarından ilgili olanlarının da SBB'ye iletilmesi gerekmektedir.
• 71. Yeni yatırım projesi niteliğini haiz olmayan, geçmiş yıllarda tamamlanmış bazı projelerin kesin hesap farklarının ödenmesi veya özel gelirlerin yıl içinde diğer projelerle ilişkilendirilmesini sağlamak amacıyla teklif edilecek harcamalar (Kesin Hesap Karşılığı, Noksan Kalan İşler vb.) için Proje Teklif Formu hazırlanmasına gerek bulunmamaktadır.

3.6) Kamulaştırma

• 72. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3 üncü maddesine 4650 sayılı Kamulaştırma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla eklenen son fikranın amir hükmü uyarınca, yeterli ödenek temin edilmeden kamulaştırma işlemine başlanamayacağından, kamulaştırma ödenek teklifleri projelerin gerçek kamulaştırma ihtiyacını yansıtacak şekilde proje bazında KaYa Bilgi Sisteminde gerekli ödenek tanımları yapılarak belirlenecektir.
• 73. Projelerle ilişkili kamulaştırma teklifleri proje bağlantısı kurularak KaYa Bilgi Sisteminde girilecektir.
• 74. Yeni projeler için hazırlanan fizibilite etütlerinde kamulaştırma bedelleri Ek-1'de yer alan Fizibilite Etüdü Formatı'nın "2. Yer Seçimi ve Arazi Maliyeti" bölümünde ifade edilecek olup ilgili maliyetler "6. Ticari Analiz" kısmında hesaplamaya dahil edilecek, "7. Ekonomik Analiz" kısmında ise fırsat maliyetleri çerçevesinde hesaplanacaktır.
• 75. Hizmet binası olarak kullanılmak üzere bina kamulaştırması veya hizmet binası yapımı amacıyla arazi kamulaştırması teklifleri sadece zorunlu hallerde yapılacaktır. Bu tür durumlarda, ödenek teklifiyle birlikte ilgili binanın veya ilgili arazi üzerine yapılması planlanan binayla ilgili olarak Ek-3'te yer alan formata uygun gerekçe raporu ve ihtiyaç programı güncel bilgiler içerecek şekilde hazırlanarak iletilecektir.

3.7) Taşıtlar ve İş Makinaleri

• 76. 2027 yılında kaynağı ne olursa olsun, taşıt alımı sadece zorunlu hallerde yapılabilecektir. Kuruluşların taşıt alımı teklifleri Ek-4'te yer alan "2027-2029 Dönemi Tahmini Taşıt Alım Bedelleri Listesi" esas alınarak yapılacaktır.
• 77. Teklif edilecek taşıt sayıları belirlenirken, tahmini taşıt alım bedellerinin her türlü vergi öncesi bedeller olduğu dikkate alınacaktır.
• 78. Taşıt edinimine yönelik taleplerde mevcut taşıt envanterinin ve kullanım durumunun dikkate alınması gerekmektedir. Bu kapsamda taşıt talebinde bulunan kuruluşlar Ek-5'te yer alan "Taşıt Envanteri Formu"nu ve her bir taşıt talebi için Ek-6'da yer alan "Taşıt Talep Formu"nu eksiksiz dolduracaktır.
• 79. Taşıt satın alma talepleri, kurum ve kuruluşların envanterinde olan taşıtların yanında kiralık ve başka kurumdan tahsisli olarak kullanılmakta olan, ayrıca vakıf, dernek, sandık, banka, birlik, firma, şahıs ve benzeri kuruluş veya kişilere ait olup kamu kurum ve kuruluşlarınca kullanılan bütün taşıtların bilgisini içeren Ek-5'teki "Taşıt Envanter Formu" ile birlikte iletilecektir. Ayrıca tüm taşıt talepleri ayrı ve tek yıllık projeler olarak teklif edilecektir.
• 80. İş makineleri teklifinde, mevcut araçların adet ve modellerine ilave olarak imal tarihleri ile son iki yıldaki yıllık ortalama çalışma saatleri de talep ile birlikte verilecektir.

3.8) Hizmet Binaları

• 81. Kamu hizmet binalarına yapılacak ödenek tahsislerinde, önemli oranda fiziki gerçekleşmesi bulunan projelere öncelik verilecektir.
• 82. Yeni hizmet binası projeleri, sadece acil ve zorunlu durumlarda, somut verilerle gerekçelendirilmesi halinde teklif edilebilecektir. Bu tür durumlarda söz konusu projeler, öncelikle etüt-proje olarak ve Ek-3'te yer alan formata uygun olarak güncel bilgilerle hazırlanacak Gerekçe Raporu ile 12.09.2018 tarihli ve 30533 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Kamu Binaları Standartları Rehberi" hakkındaki 11.09.2018 tarihli ve 2018/09 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca hazırlanacak ihtiyaç programıyla birlikte iletilecektir. Söz konusu belgeleri eksik olan, eksik doldurulan veya güncel bilgiler içermeyen proje teklifleri değerlendirmeye alınmayacaktır. Etüt-projesi tamamlanan ve arası belli olan projeler "İnşaat" karakteristiğinde teklif edilebilecektir. Etüt-projesinin tamamlanmasının ardından "İnşaat" karakteristiğiyle teklif edilecek projeler için keşif özeti iletilecektir.
• 83. Deprem analiz sonucunun olumsuz olması nedeniyle yeni hizmet binası için teklif edilecek etüt-projelerle birlikte, yukarıda belirtilen belgelere ek olarak deprem analiz raporu ile hazırlanacak "güçlendirme-yapım maliyeti karşılaştırması"na yer verilecektir.
• 84. Yeni hizmet binası tekliflerinde; ihaleye çıkabilmek için gerekli ödenek ayrılacak, teklifin gelecek yıllar için ödenek ihtiyacına getireceği ek yük değerlendirilecek ve proje tamamlanma sürelerinin 3 yılı aşmamasına dikkat edilecektir.
• 85. Hizmet binası tekliflerinde mevcut binanın kullanım durumu ile ekonomik ömrünü dikkate alan, güncel birim maliyetler kullanılarak hesaplanan fiyatlara dayanan fayda-maliyet ya da maliyet etkinlik analizleri yapılacak; analize ilişkin verilere Ek-3'te ve KaYa Bilgi Sisteminde yer alan İdari Hizmet Binası Projeleri İçin Gerekçe Raporunda ilgili bölümlerde yer verilecek ve söz konusu Rapor KaYa Bilgi Sistemine yüklenecektir.
• 86. Hizmet binası tekliflerinde, 12.09.2018 tarihli ve 30533 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Kamu Binaları Standartları Rehberi" hakkındaki 11.09.2018 tarihli ve 2018/09 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca ihtiyaç programı hazırlanarak İdari Hizmet Binası Projeleri İçin Gerekçe Raporu ekinde yer verilecektir. Söz konusu Genelgeye uygun olarak hazırlanmayan teklifler değerlendirmeye alınmayacaktır.
• 87. Büyük onarım projeleri ayrı proje olarak teklif edilecektir. Bu projeler teklif edilirken Proje Teklif Formu, İhtiyaç Programında yer alan iş kalemleriyle ilgili ayrıntılı keşif özeti, metrajlar (nitelik ve miktarı itibarıyla) ve maliyet detaylarına ilişkin yeterli ve güncel bilgiler KaYa Bilgi Sistemine yüklenecektir.

3.9) Dış Kredi ve Hibe ile Yürütülecek Yatırım Projeleri

• 88. Finansmanı dış krediden sağlanan projelerin ödenekleri, kredi anlaşmalarında belirtilen süreler ve yıllık kredi dilimleri dikkate alınarak tespit edilecektir.
• 89. Kamu yatırım programlarında ihaleli olarak devam eden dış kredili projeler arasından sektörel açıdan öncelikli, dış kredi kullanımları önemli bir seviyeye gelmiş, önümüzdeki bir veya iki yıl içinde tamamlanabilecek nitelikte olan dış kredili projelere öncelik verilecek, bu projelerin zamanında bitirilmesi için gerekli tahsis yapılacaktır.
• 90. Projelerin dış kredi ve hibe bilgileri KaYa Bilgi Sisteminde ilgili ödenek tanımları yapılarak girilecektir. Teknik işbirliği kapsamındaki yardımlar da dahil olmak üzere hibe şeklinde (AB fonlarından temin edilecek fonlar dahil) temin edilen dış finansmanla yapılacak yatırım projeleri teklifte proje ayrıntılarıyla yer alacaktır.
• 91. Projelerin dış kredili olarak finansmanında 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili yönetmeliklerinde yer alan esas ve usuller geçerli olacaktır.
• 92. Kamu projelerinin finansman kaynağına ilişkin karar iç ve dış alternatif finansman kaynakları arasında yapılacak karşılaştırmalı değerlendirmeye dayandırılacaktır. Kamu yatırım programıyla ilişkilendirilmesi gereken bütün projelere (çeşitli yurtiçi veya yurtdışı hibe kaynakları dahil) dış finansman kaynaklarının kullandırılmasında "4749 Sayılı Kanun Kapsamında Dış Finansman Sağlanmasına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik"te yer alan hususlara uyulacaktır. Bulunacak kredinin finansman maliyeti dikkate alınarak proje öncelikleri açısından SBB görüşüne, dış finansman imkânının genel büyüklüğü konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın görüşüne başvurulacaktır. Kaynağı ne olursa olsun SBB tarafından olumlu görüş verilmeyen ve kamu yatırım programıyla ilişkisi kurulmayan hiçbir yatırım projesi için dış finansman arayışına başlanmayacak ve uluslararası taahhüde girilmeyecektir.
• 93. Kamu yatırım programında yer aldığı halde yatırım tavanına dahil edilmeyen projelerin (dış kredili olarak yürütülen belediye projeleri gibi) teklif ve takibi bu Rehber'deki esaslar çerçevesinde yapılacaktır.
• 94. Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) programlaması kapsamında teklif edilen projeler 2023/11 sayılı AB'den Sağlanacak Katılım Öncesi Fonların ve AB Programlarına Katılımın Yönetimi konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca karara bağlanmadan önce Kalkınma Planına ve Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programına uyum ve bütçe imkanları açısından SBB'nin uygun görüşü alınır. Karara bağlanmış olan proje teklifleri, proje sahibi kuruluşlar tarafından kamu yatırım programıyla ilişkilendirilmek üzere bütçe süreçlerinin gerektirdiği zamanlama dikkate alınarak, eş finansman karşılığı ödenek talepleri ile birlikte SBB'ye gönderilir.
• 95. Kamu yatırım programında halihazırda yer alan projeler, Avrupa Sürdürülebilir Kalkınma Fonu Artı (EFSD+) finansman olanaklarından ülkemizi faydalandırmak üzere kurulan Türkiye Yatırım Platformuna teklif edilmeden önce 2023/11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca kurulan Türkiye Yatırım Platformu Komitesine sunulacaktır.

3.10) Döner Sermaye İşletmesi Olan Kuruluşlar ve Fonlar

• 96. Döner sermayeden yapılacak olan yatırımlar döner sermaye mevzuatına aykırı düşmeyecek şekilde teklif edilecektir.
• 97. 2027-2029 dönemi yatırım ödenek teklifinin fonlardan veya diğer ek kaynaklardan karşılanması öngörülen kısmı KaYa Bilgi Sisteminde ilgili ödenek tanımı yapılarak girilecektir.
• 98. Döner sermaye gelirleri olan kuruluşlar, yatırım teklifleri ile birlikte 2027-2029 dönemi döner sermaye gelir ve gider tahminlerini bildireceklerdir. Buna göre, döner sermaye geliri elde eden Sağlık Bakanlığına bağlı devlet hastaneleri ile üniversite hastaneleri de bir önceki yıl döner sermaye gelir ve gideri ile bir sonraki yıl döner sermaye gelir ve harcama tahminlerini ve bunun içinden yatırımlarda kullanmayı talep edecekleri miktarları tekliflerinde belirteceklerdir.
• 99. Kuruluşların öz gelirlerinin kullanımında da aynı esaslara uyulacaktır.
• 100. Tasfiye edilmiş fonlardan ödenek talebinde bulunulmayacaktır. Ancak, faaliyetleri süren fonlardan yararlanan kuruluşların projeleri bu Rehber'deki esaslar çerçevesinde SBB'ye iletilmeye devam edilecektir.

3.11) Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar

• 101. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 25'inci maddesi gereğince, III Sayılı Cetvel kapsamındaki düzenleyici ve denetleyici kurumlar yatırım nitelikli projelerini bilgi için kamu yatırım programı ile ilişkilendirilmek üzere SBB'ye ileteceklerdir.

3.12) Mahalli İdareler

• 102. Mahalli idarelerin (il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik ve idareler) dış kredili projelerinin belirlenmesinde borç stoku limitleri içinde kalınması esastır.
• 103. Mahalli idarelerin dış finansman (kredi ve/veya hibe) kullanımı söz konusu olan projeleri; makro politikalar, sektör programları, bölge planları ve yatırım öncelikleri ile stratejik plan ve performans programı dikkate alınarak bu Rehber'de yer alan esaslar çerçevesinde teklif edilecektir.
• 104. Dış finansman kullanımı olan projelerden İLBANK kamu yatırım programında yer almak üzere teklif edilenlere öncelik verilecektir.
• 105. Dış kredi kullanımından doğacak yükümlülükler ilgili mahalli idarelerce yerine getirilecektir.
• 106. AB hibeleriyle finanse edilmesi planlanan projeler de bu Rehber'deki esaslara göre kamu yatırım programına alınır. Ayrıca ihale aşamasında ya da uygulama esnasında oluşabilecek proje değişiklikleri için de SBB'nin uygun görüşü aranır.

3.13) Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) Yöntemi ile Yürütülen Projeler

• 107. Kamu yatırımlarının, finansman modeli ne olursa olsun, stratejik dokümanlarda belirlenen hedeflerle uyumlu olması ve sadece ekonomik olarak yapılabilir projelerin teklif edilmesi esastır.
• 108. KÖİ modeli, harcama etkinliğinin kamu kaynaklarının kullanımından daha yüksek olduğu durumlarda kullanılacaktır.
• 109. KÖİ yöntemiyle yapılmasını teminen Cumhurbaşkanlığı yetkisi için teklif edilen projelerin; teknik, finansal, ekonomik, sosyal ve hukuki açılardan yapılabilirliğini, öngörülen katkı payı, doğrudan ödeme ve garantiler de dahil olmak üzere risk analizlerini ve harcama getirisi analizini içeren ön yapılabilirlik etüdünün hazırlanması zorunludur.
• 110. İlgili mevzuatın gerektirmesi durumunda ÇED Olumlu Belgesi veya ÇED gerekli değildir kararı alındıktan sonra projeler teklif edilecektir.

3.14) Diğer Esaslar

• 111. KÖİ modeli ile uygulananlar dahil olmak üzere kamu yatırımlarında yerli malı kullanılmasına öncelik verilecektir.
• 112. İdareler kamu yatırım projelerinin 2027-2029 Dönemi planlama ve uygulama aşamalarını kadınların toplum içinde güçlenmelerine katkı sağlayacak şekilde hazırlayacak ve uygulayacaklardır.
• 113. 2027-2029 döneminde 5378 sayılı Engelliler Kanununun Geçici 2 nci ve 3 üncü maddeleri gereğince fiziksel çevre koşullarının engellilere uygun hale getirilmesi kapsamında, yeni projelerin engellilerin erişilebilirliğine uygun olması, mevcut projelerin de engellilerin erişilebilirliğine uygun hale dönüştürülmesi hususu göz önünde bulundurulacak ve söz konusu projelerde bu konudaki standartlara uyulacaktır.
• 114. Kamu yatırım projelerinin hazırlık ve uygulama aşamalarında iş sağlığı ve güvenliği konusu özellikle dikkate alınacaktır.
• 115. Finansal kiralama yöntemiyle yapılan yatırımlardan finans tipi kiralamalara kamu yatırım programında yer verilecektir. Finans tipi (satış tipi) kiralamaya konu olan yatırım malının toplam değeri, kiralamanın başlayacağı ilk yılın kamu yatırım programında yıl ödeneği olarak belirtilecektir. Ancak, söz konusu kiralamaya ilişkin olarak daha sonraki yıllarda herhangi bir ödenek gösterilmeyecektir. Finansal kiralamada kuruluşun yatırım bütçesinden kiralamanın başladığı yıl herhangi bir nakdi harcama yapılmamakla birlikte bu gösterimden amaç, o değerde bir yatırım malının kuruluşun sabit sermaye stokuna katılmış olduğunun görülebilmesidir. Faaliyet tipi finansal kiralama yatırımlarına kamu yatırım programlarında yer verilmeyecektir.
• 116. Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar; 2027-2029 dönemi yatırım tekliflerini, özellikle yeni başlayacak projeleri ve yeni yapılacak ihaleleri dikkate alarak özelleştirme programına uygun olarak yapacaklardır. Söz konusu teklifler, özelleştirme programına uygunluk açısından yapılacak değerlendirme ile beraber Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından SBB'ye iletilecektir.
• 117. Yatırımları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülmekte olan kuruluşlar yatırım tekliflerini adı geçen Bakanlık görüşünü alarak SBB'ye ileteceklerdir.
• 118. Kuruluşların TOKİ'ye ya da özel yüklenicilere arsa veya diğer gayrimenkulleri karşılığında yaptırarak edinecekleri bina ve tesisleri projelendirilerek kamu yatırım programına teklif edilecektir. Arsa karşılığı yaptırmak üzere teklif edilen projelerin proje tutarı ve diğer parametreleriyle (harcama ve ödenekleri hariç) birlikte toplama dahil olmayacak şekilde kamu yatırım programında yer alacaktır.
• 119. Bölge Kalkınma İdareleri (BKİ), eylem planları kapsamındaki yatırımlara ilişkin tekliflerini ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde hazırlayacak, önceliklendirecek ve ilgili kurum ve kuruluşlarla birlikte SBB'ye de gönderecektir.
• 120. Valilikler, kamu kuruluşlarının yatırım projeleri ile ilgili (varsa) tekliflerini, bunlar hakkında il koordinasyon kurullarında oluşan valilik görüşleri ile birlikte doğrudan ilgili yatırımcı kuruluşa ileteceklerdir (SBB'ye iletmeyeceklerdir).

4) 2027-2029 DÖNEMİ KAMU YATIRIM POLİTİKASININ ÖNCELİKLERİ

4.1) Genel Öncelikler

Kamu yatırımlarında,

• 121. Büyümeye, özel kesim yatırımlarını desteklemeye, bölgelerin gelişme potansiyelini harekete geçirmeye, üretim, istihdam ve ülke refahını artırmaya azami katkı sağlayacak projelere,
• 122. Özel sektör tarafından gerçekleştirilemeyecek ekonomik ve sosyal altyapı projelerine,
• 123. Altyapı konusunda; özel kesimde üretim maliyetlerinin azaltılmasını, yeni üretim kapasitelerinin oluşturulmasını, böylece üretimin yenilikçi ve rekabetçi gelişmesini destekleyecek projelere,
• 124. Üst politika metinlerindeki makroekonomik hedefleri destekleyecek ve büyümeyi sürdürülebilir kılacak nitelikli insan gücü ve güçlü toplum hedefi ile ilgili projelere öncelik verilecektir.

4.2) Sektörel Öncelikler

• 125. 2027-2029 dönemi kamu yatırım tahsislerinde KÖİ modeliyle yürütülenler dâhil, 12. Kalkınma Planının öncelikli imalat sanayii sektörlerine ve bu sektörlere yönelik beşeri ve fiziki altyapıyı güçlendirecek Ar-Ge, dijitalleşme, insan kaynakları, lojistik, enerji ve eğitim gibi yatay alanlar ile tarım ve gıda, turizm ve savunma sanayii alanlarına öncelik verilecektir.

4.3) Bölgesel Öncelikler

• 126. Kamu yatırım teklifleri, bölgelerarası gelişmişlik farklarının azaltılmasına katkı sağlayacak şekilde hazırlanacaktır. Bu amaçla yatırımların mekânsal dağılımında, geçmiş yıllardaki yatırım tahsislerinin dağılımı ve gelecek döneme ilişkin bölgesel politikalar dikkate alınacaktır.
• 127. Düzey 2 Bölgeler (Ek-9) için hazırlanan bölge planları bölgedeki tüm kamu kurum ve kuruluşlarının hazırlayacakları yatırım projelerinin planlanmasında esas alınacaktır. Yatırım projeleri için hazırlanacak fizibilite etütlerinin sosyal analiz kısmında proje tekliflerinin ilgili olduğu bölge planının öncelik ve tedbirlerine yer verilecektir.
• 128. GAP, DAP, DOKAP ve KOP Bölge Kalkınma İdarelerinin sorumluluk alanındaki iller (Ek-10) için hazırlanmış bulunan eylem planları kapsamındaki yatırımlara öncelik verilecektir.
• 129. Bölgelerin ekonomilerinde öne çıkan sektörlerin daha yüksek katma değerli ve rekabet edebilirliği yüksek üretim yapılarına dönüşmesine katkı sağlayacak alanlardaki yatırımlara öncelik verilecektir.

4.4) Proje Bazında Öncelikler

• 130. 2027-2029 dönemi için yapılacak proje bazındaki ödenek tekliflerinde sektörel ve bölgesel önceliklerin yanı sıra;
• 12. Kalkınma Planında yer alan öncelikli sektör ve alanlara,

• 06 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremlerden etkilenen illerde altyapının yeniden tesis edilmesine yönelik projelere,

• 2027 yılı içinde tamamlanarak hizmete girebilecek öncelikli projelere,

• Önemli ölçüde fiziki gerçekleşme sağlanmış projelere,

• Başlatılmış diğer projelerle bağlantılı veya eş zamanlı olarak yürütülmesi ve tamamlanması gereken projelere,

• Mevcut sermaye stokunun daha etkin kullanılmasına ve korunmasına yönelik idame-yenileme, bakım-onarım, rehabilitasyon ve modernizasyon türü yatırım projelerine,

• Afet risklerinin azaltılması, afetlere hazırlık ile afet hasarlarının telafisine yönelik projelere ağırlık verilecektir.

• 131. Sektör/Alt Sektör Öncelikleri: Kuruluşlar, kamu yatırım programı hazırlıklarında ve proje stokunun önceliklendirilmesinde, yukarıda verilen genel, sektörel, bölgesel ve proje bazında önceliklerin yanı sıra aşağıdaki alt sektör bazındaki kriter ve öncelikleri dikkate alacaklardır.

• Tarım/Sulama sektörü: DSİ Genel Müdürlüğü'nün kamu yatırım programında yer alan büyük su işi projelerinden; depolaması tamamlanmış veya depolamasız, su iletim tesisleri (tünel/ana kanal) inşaatı bitmiş veya devam eden cazibeye sulama yapılacak projelere öncelik verilecektir.

• Tarım/Hayvancılık sektörü: Üretimin artırılması, hayvan hastalıklarının önlenmesi, sürü yönetimi ve biyogüvenlik önlemlerini içeren altyapı ve araştırma projelerine öncelik verilecektir.

• Tarım/Su Ürünleri sektörü: Balıkçı barınakları projelerinde, Balıkçılık Kıyı Yapıları Durum ve İhtiyaç Analizi çalışmasında ortaya konan ihtiyaç tespitleri ve takvimlendirme dikkate alınarak projeler önceliklendirilecek ve idame yatırımlarına öncelik verilecektir. Avcı ve yetiştiricilerin lojistik ihtiyaçlarını karşılamak üzere, üst yapısı bulunmayan veya tamamlanmamış olan barınaklara ilişkin etüt proje çalışmaları yapılarak önceliklendirilecek, bu çalışmaların neticesine göre balıkçı barınakları üst yapı yatırımları değerlendirilecektir.

• Tarım/Bitkisel Üretim sektörü: Bitkisel üretimin artırılması, bitki sağlığının korunması ve tarım bilgi sistemlerinin iyileştirilmesine hizmet edecek altyapı ve araştırma projelerine öncelik verilecektir.

• Madencilik sektörü: Enerji sektörü ve imalat sanayiine girdi temin eden üretime yönelik projelere; kömür, petrol, doğal gaz ve jeotermal kaynaklar ile rezervi tükenmekte olan ve arz güvenliğinin sağlanması açısından önem arz eden madenlerin aranmasına ve üretilmesine yönelik projelere; madenlerin işlenerek ürün haline getirilmesine yönelik projeler ile üretilen cevherlerin tüketici talepleri doğrultusunda kalitesinin iyileştirilmesine yönelik projelere öncelik verilecektir.

• İmalat sektörleri: Üretimin idamesine yönelik projelere, halk ve çevre sağlığı, AB'ye uyum ve uluslararası yükümlülüklerimiz açısından gerçekleştirilmesi gerekli olan projelere, yurtiçi

hammaddenin değerlendirilmesine yönelik projelere, savunma sanayii projelerine, yerli ve özgün raylı sistem araçları ile hava araçlarının geliştirilmesi projelerine öncelik verilecektir.

Sanayi altyapısına yönelik OSB, KSS ve TGB projelerinde sektörel ve tematik projelere öncelik verilecektir. Kamu yatırım programına yeni OSB projesi alınmasında yer seçiminin kesinleşmesi ve OSB'nin sicil alması gerekmektedir. Söz konusu koşullar sağlandığında kamu yatırım programına alınacak OSB projelerinin seçilmesinde, ulusal ve bölgesel stratejiler ve öncelikler göz önünde bulundurularak illerin sanayi potansiyeline ve bütçe imkânlarına göre değerlendirme yapılacaktır. TGB sağlanan desteklerde; faaliyete geçmemiş ve TGB performans endeksi sıralamasında başarılı olan TGB'lerin projelerine öncelik verilecektir. Ayrıca, söz konusu projelerin seçiminde sanayi ve teknoloji bölgelerinin dönüşümünü sağlayacak; girişimcilere sağlanacak hizmet kalitesinin artırılmasını, yenilikçi girişimciliğin geliştirilmesini, dijital dönüşümün sağlanmasını hedefleyen ve ihtiyaç ve etki analizlerinin yapıldığı ve kümelenme desteklerini içeren projelere öncelik verilecektir. Kamu yatırım programına yeni Küçük Sanayi Sitesi projesi alınmasında; nüfusu ve esnaf-sanatkâr sayısı daha fazla olan yerleşim yerlerinde olanlara, çevresel ve planlı kentleşme açısından zorunluluk arz edenlere ve ihtisas küçük sanayi sitesi niteliğinde olanlara öncelik verilecektir.

• Enerji sektörü: Enerji arz-talep analizlerine dayanan, Türkiye'nin genel enerji ihtiyaç projeksiyonuna uygun olarak hazırlanmış ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun ortaya koyduğu esaslara uygun, güvenilir hammadde kaynaklarına ve yüksek ticari ve ekonomik faydaya sahip projelerle, başta nükleer ve yenilenebilir enerji olmak üzere yerli ve özgün enerji teknolojileri geliştirme amaçlı yatırımlara, gerçekleştirilmesi diğer projelerin hayata geçirilmesinin ön şartı niteliğinde olan veya bunların kapasite/verimini artıracak olan projelere ve yenilenebilir kaynakların sisteme entegrasyonunu sağlayacak iletim altyapısı projelerine öncelik verilecektir.

Doğal gazda kaynak ve güzergâh çeşitlendirilmesini sağlayacak projelere, doğal gaz arz stoklarının yeterli düzeyde oluşturulmasına imkân sağlayacak projelere ve denizlerimizde keşfedilen doğal gaz rezervlerinin ülke ekonomisine kazandırılmasına yönelik altyapı projelerine öncelik verilecektir.

• Ulaştırma/Demiryolu sektörü: Mersin-Gaziantep, Ankara-İzmir, Bandırma-Bursa-Osmaneli, Halkalı-Kapıkule projelerine ilaveten ikinci hat yapımlarına, sinyalizasyon ve elektrifikasyon yatırımlarına, iltisak hatlarına, hat kapasitesini ve verimliliğini artırmaya ve raylı sistem araçlarının yerli üretimine yönelik projelere öncelik verilecektir.

• Ulaştırma/Denizyolu sektörü: Doğu Akdeniz Ana Konteyner Limanı ile Rize İyidere Lojistik Limanı'na yönelik yatırımlara öncelik verilecektir. Tüm limanlardaki işlemleri, maliyetleri ve bürokratik süreçleri asgari düzeye indirmeye yönelik yatırımlara ve projelere önem verilecektir.

• Ulaştırma/Havayolu sektörü: Mevcut havalimanlarında uçuş güvenliğinin sürdürülebilmesini teminen pist, apron ve taksi yolu onarım ve iyileştirmeleri ile hava seyrüsefer emniyetini artırıcı projelere öncelik verilecektir.

• Ulaştırma/Karayolu sektörü: 12. Kalkınma Planı'nda belirtilen öncelikli sektörlerin ihtiyaçları doğrultusunda trafik akış darboğazlarının giderilmesini, varlık yönetim sisteminin geliştirilmesini ve trafik akışının ihtiyaç duyulan hizmet seviyesinde sürdürülmesini sağlayacak yatırımlar ile karayollarında trafik güvenliği yatırımlarına öncelik verilecektir. Ayrıca ortalama günlük ağır taşıt trafiği 1.000 aracın üzerinde olan güzergâhlarda bitümlü sıcak karışım (BSK) kaplama projelerine öncelik verilecektir

• Ulaştırma/Kentiçi Ulaşım sektörü: Toplu taşımada trafik yoğunluğu ve yolculuk talebindeki gelişmeler dikkate alınarak öncelikle otobüs, metrobüs ve benzeri sistemlere öncelik

verilecek, bunların yetersiz kaldığı güzergâhlarda raylı sistem alternatifleri değerlendirilecektir. Ayrıca raylı sistemlerin, işletmeye açılması beklenen yıl için doruk saat-tek yön yolculuk talebinin tramvay sistemleri için asgari 7.000 yolcu/saat, hafif raylı sistemler için asgari 10.000 yolcu/saat, metro sistemleri için ise asgari 15.000 yolcu/saat düzeyinde gerçekleştiği öngörülen koridorlarda planlanması şartı aranacaktır.

• Ulaştırma/Haberleşme sektörü: TRT'nin teknolojik altyapısının yenilenmesine yönelik projelere öncelik verilecektir.

• Ulaştırma/Otoyol sektörü: Tamamlanma aşamasındaki otoyol ve bağlantı yolu projeleri ile mevcut otoyol sisteminin korunmasını ve etkin kullanımını sağlayacak; üstyapı iyileştirme, trafik güvenliği ile köprü ve viyadüklerin onarımına yönelik projelere önem ve öncelik verilecektir.

• Ulaştırma/Lojistik yatırımları: Çukurova, Batı Karadeniz ve Marmara bölgeleri başta olmak üzere mevcut ve yapımı devam eden lojistik merkezlerin standartları yükseltilecek, yeni yapılacak yük ve lojistik merkezleri yük talebinin yüksek olduğu demiryolu koridorlarında planlanacak, Türkiye'nin lojistikte bölgesel açıdan daha etkin olması yönünde, lojistik maliyetleri ile işlem süre ve süreçlerinin azaltılmasını sağlayacak, ulaştırma türlerinin bütünleşmiş bir şekilde işletilmesini temin edecek, kombine taşımacılık uygulamalarını geliştirecek, ulaştırma planlamasında kalite ve güvenliği artıracak projeler ile Türkiye Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı sonuçları dikkate alınarak lojistik merkezlerin/üslerin yapımına öncelik verilecektir.

• Turizm sektörü: Turizmin çeşitlendirilmesi politikası ve sürdürülebilir turizm ilkeleri doğrultusunda destinasyon yönetimi yaklaşımıyla geliştirilmiş projelere öncelik verilecektir.

• Konut sektörü: Yeni lojman yapımı tekliflerinde güvenlik kuruluşlarının Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki projelerine öncelik verilecektir.

• Eğitim/İlköğretim ve Genel Ortaöğretim ile Mesleki ve Teknik Eğitim sektörleri: Fiziki gerçekleşmesi yüzde 75 ve daha üzerinde olan projeler ile deprem riski yüksek olan bölgelerden başlamak üzere okulların depreme karşı güçlendirilmesine yönelik projelere öncelik verilecektir.

Daha önceki yıllarda sâri ihale izni verilmiş projeler için öngörülen ödenekler yatırım tekliflerinde öncelikli olarak dikkate alınacaktır. En fazla göç alan ve deprem bölgesinde yer alan il ve ilçelerde fiziki gerçekleşmesi yüzde 50 ve daha üzerinde olan projelerin bitirilmesine öncelik verilecektir. Bu kapsamı girmeyen projeler fiziki gerçekleşmesinin yüksekliği esas alınarak önceliklendirilecektir.

• Eğitim/Yükseköğretim sektörü: Fiziki gerçekleşmesi yüzde 75'in üzerinde olan projelere, afet hasarlarının telafisine yönelik olarak başlatılmış projelere, mevcut binaların depreme karşı güçlendirilmesi ve engellilerin kullanımına uygun hale getirilmesine yönelik projelere öncelik verilecektir.

• Eğitim/Kültür sektörü: Halk kütüphanelerinin yaşayan kütüphane konsepti doğrultusunda rehabilite edilmesi; yeni halk kütüphanelerinin yapımı; halk kütüphanelerinin Milli Eğitim Bakanlığı'nın okul kütüphaneleri, Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın gençlik merkezleri ve yerel yönetimlerce kurulan kütüphanelerle işbirliğinin sağlanmasına yönelik projelere öncelik verilecektir.

Kültür mirasının korunmasına yönelik projelerde tek yapı ölçeği yerine tarihi dokuyu bütüncül olarak ele alan (kentsel sit alanları, tarihi kent merkezleri, tarihi çarşılar vb.) projelere öncelik verilecektir. Restorasyon uygulaması öncesi detaylı etüt-proje çalışması yapılarak, koruma kullanma dengesi içinde yapının yeni işlevi tespit edilecek bu suretle hem yapının yaşaması sağlanacak hem de uygulama esnasında ortaya çıkan iş artışlarının en aza

indirilmesi sağlanacaktır. İşlevlendirilmesi ve idamesi zor olan kültür mirası öğelerinde ise tespit ve koruma çalışmalarıyla yetinilmesi gözetilecektir. Taşınmaz Ulusal Envanter Sistemi (TUES) ve Müzeler Ulusal Envanter Sistemi (MUES) gibi kültür mirasının dijital ortamda kayda geçirilmesini sağlayan projeler öncelikli olarak tamamlanacak, kültür mirası envanterinin geliştirilmesine yönelik projelere öncelik verilecektir.

Arkeolojik kazı, yüzey araştırması gibi bilimsel araştırma projelerinde ve kültür mirasının ihyasına yönelik projelerde Türk-İslam dönemine öncelik verilecektir.

Yeni kültür merkezi projesi teklif edilmeyerek hali hazırda kamu yatırım programında yer alan kültür merkezi projelerinin tamamlanması sağlanacaktır. Kültür merkezi projelerinden fiziki gerçekleşmesi yüzde 50'nin üzerinde olanlara; kent merkezinde olma ve fazla nüfusa sahip olma gibi kıstaslara göre ödenek tahsisinde öncelik verilecektir. Bu niteliklere sahip olmayan projelere ise yerel yönetimlere devredilmeleri durumunda "Kamu Eliyle Yapılan Kültür Yatırımlarına Destek Projesi" kapsamında öncelikli olarak ödenek tahsis edilecektir.

• Eğitim/Beden Eğitimi ve Spor sektörü: Devam eden projelerde Kalkınmada Öncelikli Yörelerde olup fiziki gerçekleşmesi yüzde 50'nin üzerinde olan ve kısa sürede tamamlanabilecek projelere; diğer bölgelerdeki fiziki gerçekleşmesi yüzde 75'in üzerinde olan projelere öncelik verilecektir. Yeni proje tekliflerinde ise bölge, nüfus, sporcu sayısı, yaygın spor talebi, ildeki mevcut spor tesisleri varlığı, çok amaçlı spor tesisi olması vb. faktörleri dikkate alan projelere, öğrenci sayısı 800'ün üzerinde olan ve aynı eğitim bölgesinde kamu kurum ve kuruluşlarına ait spor salonu bulunmayan okulların spor salonlarına ve ülkemizde düzenlenmesi kesinleşen uluslararası spor organizasyonlarında kullanılacak tesislerin onarım ve ikmalini gerektiren projelere öncelik verilecektir.

• Sağlık sektörü: Koruyucu ve birinci basamak sağlık hizmetlerine yönelik projelere, fiziki gerçekleşmesi yüzde 75'in üzerinde olan projelere, inşaatı tamamlanan birimlerin donanım ihtiyaçları ile ilgili projelere, depreme karşı güçlendirme projelerine ve bölgesel farkları azaltıcı mahiyetteki projelere öncelik verilecektir.

• Diğer Kamu Hizmetleri/Güvenlik Hizmetleri sektörü: Güvenlik hizmetlerinin sunumunda koordinasyonu ve güvenlik birimlerinin teknolojik donanımını güçlendirecek projelere, önleyici/koruyucu güvenlik hizmetleri niteliğindeki projelere, hizmetin etkinliğini, kalitesini ve kapasitesini artıracak projelere, sınır güvenliği projelerine, terörle, uyuşturucuyla, kaçakçılıkla, organize suçlar ile siber suçlarla, yasadışı göç ve düzensiz göçle mücadeleye, toplumun huzur ve güvenliğine katkı sağlayacak projelere ve yatırımlara öncelik verilecektir.

• Diğer Kamu Hizmetleri/Adalet Hizmetleri sektörü: Yargıyı hızlandırıcı ve etkinleştirici, vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırıcı yatırımlar ile ceza ilamlarının infazında etkinliğin sağlanabilmesi için Ceza İnfaz Kurumlarında gerekli kapasite artışı yatırımlarına öncelik verilecektir.

• Diğer Kamu Hizmetleri/İçme Suyu ve Kanalizasyon sektörleri: Su kayıp ve kaçaklarının azaltılmasına yönelik projelere öncelik verilecektir. DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen içme suyu temini projelerinden su kayıp oranı yüzde 50'nin altında olan nüfusu 50.000 ve üzeri belediyelere öncelik verilecektir.

• Diğer Kamu Hizmetleri/Kırsal Alan Planlaması sektörü: İskân projelerinde fiziksel yerleşim işleri de dâhil olmak üzere; afet riski nedeniyle köy nakli gereken yerleşimlerden gelen talepler, yerleri baraj altında kalıp devlet eliyle iskânı kabul etmeyen hak sahibi ailelerin talepleri ve İskân Kanunu kapsamında daha önce iskân edilip yeni yerleşim yerinin devamı niteliğindeki taleplere öncelik verilecektir.

Kırsal kalkınmaya ilişkin 12. Kalkınma Planında (2024-2028) yer alan politika, tedbir ve hedefler ile uyumlu tematik projeler, araştırma projeleri, entegre kırsal kalkınma projeleri

ile kırsal göstergelerin üretilmesini sağlayacak izleme-bilgi sistemlerinin oluşturulmasına ilişkin projelere öncelik verilecektir.

• Kırsal kesimde kalkınmanın hızlandırılması amacıyla kamu yatırımları ve hizmetlerinin sunumunda, köyler, ilçe merkezleri ve belde belediyeleri ile diğer gelişme ve çevresine hizmet sunma kapasitesi bulunan merkezi yerleşim birimlerine öncelik verilmek suretiyle bu yerleşimlerin altyapıları iyileştirilecek ve kaynakların etkin kullanımı sağlanacaktır.

Kırsal alanda yeniden yerleşimi gerektiren baraj inşaatı projeleri planlanırken fizibilite etüdünde yeniden yerleşim maliyeti de dikkate alınacaktır. Bu kapsamda altyapı ve üstyapı yatırımları proje yer seçimi ve konut büyüklüğü gibi hususlar dikkate alınarak maliyet etkin bir şekilde planlanacaktır.

• Diğer Kamu Hizmetleri/Belediye Hizmetleri sektörü: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen Katı Atık Programı kapsamındaki projeler ile İLBANK tarafından yürütülen katı atık ve jeotermal merkezi ısıtma tesisi projelerine öncelik verilecektir. Belediye dış kredili yatırım projelerinde itfaiye ve acil müdahale aracı alımı ve doğal afetlerle mücadele projeleri gibi kent esenliği ve güvenliği projelerine öncelik verilecektir.

• Diğer Kamu Hizmetleri/Şehirleşme sektörü: Mekânsal planların, şehirlerin yaşam kalitesini artıracak, ekonomik gelişmesine katkı sağlayacak, doğal çevresini koruyacak tarih ve medeniyet perspektifimizi yansıtacak şekilde hazırlanmasına hizmet edecek projelere öncelik verilecektir. Coğrafi bilgi sistemleri alanındaki yeni projeler için coğrafi bilgi stratejisi ve eylem planı ile akıllı kentler stratejisinde ortaya konulan öncelikler dikkate alınacaktır.

• Diğer Kamu Hizmetleri/Çevre sektörü: Çevre ve doğal kaynakların korunması, kalitesinin iyileştirilmesi, etkin, entegre ve sürdürülebilir şekilde yönetiminin sağlanmasına yönelik projelere, ulusal stratejilerdeki amaç ve hedeflere hizmet edecek çevre projelerine ve çevre konusundaki uluslararası taahhütlere (sözleşme ve protokoller) yönelik projelere öncelik verilecektir.

• Diğer Kamu Hizmetleri/İstihdam ve Çalışma Hayatı sektörü: İş sağlığı ve güvenliği kültürünün geliştirilmesine ve işletmelerde sürdürülebilir bir iş sağlığı ve güvenliği yönetim modeli anlayışının hakim kılınması ile iş kazaları ve meslek hastalıklarının sağlıklı ve güvenilir bir şekilde izlenebilmesini sağlayan bir sistemin oluşturulmasına, özellikle iş ve meslek danışmanlığı hizmetleri olmak üzere aktif işgücü programlarının daha etkin kullanımının sağlanmasına, işgücü piyasasında dezavantajlı olan kadın, genç ve göçle ülkemize gelen kesimlerin işgücü piyasasına katılımının ve entegrasyonunun sağlanmasına yönelik yatırım projelerine öncelik verilecektir.

• Diğer Kamu Hizmetleri/Sosyal İçerme sektörü: Yeni projelerde, yaşlı ve engellilerin hayata eşit ve aktif katılımlarını destekleyen, çocukların, gençlerin ve kadınların güçlendirilmesine yönelik projelere ve bölgesel ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak sosyal hizmet kuruluşları ve gençlik merkezleri projelerine öncelik verilecektir.

• Diğer Kamu Hizmetleri/Göç sektörü: Göç alanında veri sistemlerinin geliştirilmesine, göçmenlerin ve yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın ekonomik ve sosyal durumlarının tespitine yönelik araştırma projelerine öncelik verilecektir. Düzensiz göçle mücadele kapsamında yapılan geri gönderme merkezleri ve sığınma evi yatırımlarında mevcut yatırımların tamamlanmasına öncelik verilecek, yeni proje teklifi sadece mevcut imkânların kullanılması ile çözülemeyecek zorunlu hallerde yapılacak ve bu projelerde göç yolları üzerindeki illere öncelik verilecektir.

• Diğer Kamu Hizmetleri/Bilişim Altyapıları sektörü: Bilgi ve iletişim teknolojileri yatırımlarını etkinleştirecek ve kurum içi ortak ihtiyaçları giderecek projeler kapsamında

operasyonel maliyetleri azaltan, katma değerli ve paylaşılabilir veri yaratan projelere öncelik verilecektir.

5) PROJE TÜRLERİ

• 132. KaYa Bilgi Sisteminde her proje türünün tabi olduğu kurallar seti farklı olduğu için proje türünün doğru seçilmesi büyük önem arz etmektedir.

5.1) Müstakil Projeler

• 133. Müstakil proje; nitelik ve/veya maliyeti bakımından bağımsız olarak değerlendirilmesi gereken ve KaYa Bilgi Sisteminde alt projesi olmayan projeyi ifade etmektedir.
• 134. Proje parametreleri aşağıda ilgili bölümde yer alan kurallara uygun olarak KaYa Bilgi Sisteminde girilecektir.
• 135. Projenin bilgi ve iletişim teknolojilerine ilişkin unsurlar içermesi durumunda, KaYa Bilgi Sisteminde proje bilgilerinin yer aldığı bölümde, projenin bilgi ve iletişim teknolojileri bileşenleri içerdığıne ilişkin alan işaretlenecektir.
• 136. 49 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ek 1 sayılı Coğrafi Veri Temaları Listesinde yer alan coğrafi verilerin üretilmesi, kullanılması, harita üzerinde gösterilmesi veya raporlanmasına yönelik coğrafi bilgi sistemi projelerinde, KaYa Bilgi Sisteminde proje bilgilerinin yer aldığı bölümde, projenin coğrafi bilgi sistemi içerdığıne ilişkin alan işaretlenecek ve buna ilişkin bilgiler doldurulacaktır.
• 137. Yapay zeka bileşenleri içeren projelerde, KaYa Bilgi Sisteminde proje bilgilerinin yer aldığı bölümde, projenin yapay zeka bileşeni içerdığıne ilişkin alan işaretlenecek ve buna ilişkin bilgiler doldurulacaktır.

5.2) Toplu Projeler

• 138. Toplu proje; kapsamındaki işler itibarıyla müstakil proje niteliği taşımayan, kamu idarelerinin faaliyetlerinin devamına yönelik kapsamı ve karakteristiği; makine-teçhizat, bilgisayar yazılım ve donanımı, idame-yenileme ile bakım-onarım olan veya bunların bileşiminden oluşan projeyi ifade etmektedir.
• 139. Bir kuruluşun, tolu proje tanımı kapsamındaki makine-teçhizat, idame-yenileme ile bakım-onarım işlerinden yıllık olanları, her alt sektörde ayrı ayrı olmak üzere, "Muhtelif İşler" adı altında ve tek bir proje olarak teklif edebilecektir. Diğer bir ifade ile bir kuruluşun aynı alt sektörde, makine-teçhizat alımı, bakım-onarım vb. şeklinde her biri ayrı proje numarası olan yıllık projeleri olmayacak, bu tür işlerin hepsi "Muhtelif İşler" projesi adı altında toplanacaktır.
• 140. "Muhtelif İşler" projeleri makine-teçhizat, idame-yenileme, bakım-onarım gibi karakteristik grupları itibarıyla alt projeler şeklinde KaYa Bilgi Sisteminde girilecektir.
• 141. Bir kuruluşun, tolu proje tanımı kapsamındaki bilgi ve iletişim teknolojilerinin idamesine yönelik işlerinden yıllık olanlar, her alt sektörde ayrı ayrı olmak üzere "Bilgi Sistemleri İdame ve Yenileme" projesi adı altında toplanacaktır.
• 142. Çok yıllık makine-teçhizat, bilgi ve iletişim teknolojileri, idame-yenileme ile bakım-onarım işleri yıllık tolu projeden ayrı bir proje olarak hazırlanacaktır. Bu kapsamdaki projelerde bilgi ve iletişim teknolojilerine ilişkin unsurların bulunması halinde, bu unsurlar alt proje halinde düzenlenerek detaylandırılacak ve KaYa Bilgi Sisteminde proje bilgilerinin yer aldığı bölümde, alt projenin bilgi ve iletişim teknolojileri bileşenleri içerdığıne ilişkin alan işaretlenecektir.

5.3) Toplulaştırılmış Projeler

• 143. Toplulaştırılmış proje; benzer nitelikteki alt projelerden veya karakteristik itibarıyla bir bütün teşkil eden alt projelerden oluşan ana projeyi ifade etmektedir.
• 144. Toplulaştırılmış proje teklifleri alt projeleri de kapsayacak şekilde KaYa Bilgi Sistemine girilecektir. Alt proje tekliflerinde sonradan değişiklik yapılmaması esastır.
• 145. Toplulaştırılmış projelerde her alt projenin adı, yeri, karakteristiği, başlama-bitiş yılı, maliyeti (dış finansman, toplam), 2026 yılı sonuna kadar tahmini kümülatif harcaması (dış finansman, toplam), 2027 yılı yatırım ödeneği gibi tüm parametreleri belirtilecek ve gerekli belgeler KaYa Bilgi Sistemine eksiksiz ve güncel bilgileri içerecek şekilde yüklenecektir.

6) PROJE PARAMETRELERİ

6.1) Proje Numarası

• 146. Yeni teklif edilecek projeler için KaYa Bilgi Sistemi tarafından geçici numara verilecek, projenin kamu yatırım programına alınması halinde Proje Numarası yine KaYa Bilgi Sistemi tarafından otomatik verilecektir.

6.2) Proje Adı

• 147. Devam eden projelerin proje adları KaYa Bilgi Sisteminde 2026 Yılı Kamu Yatırım Programında yer aldığı şekliyle otomatik olarak görülecektir.
• 148. Yeni proje adları belirlenirken proje adlarının ayırt edilebilir ve anlaşılır olmasına, Türkçe kelimeler kullanılmasına, her sözcüğün ilk harfinin büyük harfle başlamasına, gereksiz kısaltmaların yapılmamasına özen gösterilecektir. Proje adının projenin nihai amacını ifade etmesi sağlanacaktır. Ödenek türünü belirten ifadeler ile karakteristik niteliğindeki ifadeler proje adı olarak kullanılmamalıdır.

6.3) Proje Yeri

• 149. Devam eden projelerin yerleri KaYa Bilgi Sisteminde yer aldığı şekliyle otomatik olarak görülecektir.
• 150. Yeni projelerin yerleri KaYa Bilgi Sisteminde il bazında tek tek veya çoklu gruplar (81 il, GAP illeri gibi) halinde seçilebilecektir.

6.4) Proje Karakteristiği

• 151. Devam eden projelerin proje karakteristikleri KaYa Bilgi Sisteminde 2026 Yılı Kamu Yatırım Programında yer aldığı şekliyle otomatik olarak görülecek olup, yeniden düzenlenebilecektir.
• 152. Projelerin karakteristik bilgileri; inşaat, makine-teçhizat, bakım-onarım, okul derslik sayısı, hastane yatak sayısı, karayolu yol uzunluğu, tarımsal altyapı sulama alanı, veri tabanı yönetim sistemi gibi nitelik ve nicelik olarak proje kapsamında yapılacak işleri ve/veya proje çıktılarını ifade etmektedir.
• 153. KaYa Bilgi Sisteminde karakteristikler sınıflandırılmış olup, yatırım teklifleri yapılırken projenin mahiyetine uygun kategorinin seçilmesi ve gerekli bilgilerin yazılması gerekmektedir. İnşaat ve taşıt gibi karakteristik gruplarında sistem miktar ve birim detayında bilgi girişini gerektirmektedir, diğer karakteristik grupları için ise karakteristik grubu ana başlığı (makine-teçhizat, bakım-onarım vs.) itibarıyla bilgi girişi yeterli olmaktadır.

6.5) Proje Tutarı

• 154. Proje Tutarı kümülatif harcama ve ödenek dağılımı bilgilerinin toplamından oluşacak olup, ayrıca veri girişi yapılmayacaktır.
• 155. Toplu ve toplulaştırılmış projelerin alt projelerinin maliyetlerinin toplamı ana proje maliyetini verecektir.

6.6) Kümülatif Harcama

• 156. Devam eden projelerin "2026 Sonuna Kadar Tahmini Kümülatif Harcama"sı 2027 yılı fiyatlarıyla ve projenin başlangıç yılından 2026 yılı sonuna kadar yapılması öngörülen tüm harcamaları içerecek şekilde belirlenecektir.
• 157. 2026 yılı içinde yapılan harcamalar, 2026 Yılı Kamu Yatırım Programı verileri ve yıl içinde yapılan revizyonlar dikkate alınarak hesaplanacaktır.
• 158. Kümülatif harcama tutarları KaYa Bilgi Sisteminde her bir ödenek kalemi için ayrı ayrı girilecektir.
• 159. Projelerle ilgili kamulaştırma harcamaları ilgili ödeneğe girilmek suretiyle ayrıca belirtilecektir.

6.7) Yatırım Ödeneği

• 160. Teklif edilecek ödenek tutarı KaYa Bilgi Sisteminde her bir ödenek kalemi için ayrı ayrı girilecektir.
• 161. Projelerin kamulaştırma ödenekleri ilgili alana girilecektir.
• 162. Ödenek tekliflerinin 1.000 TL'nin katları şeklinde yapılması esastır.

Tablo 2: Kamu Yatırım Programı Hazırlama Rehberi'nde Geçen Mevzuat ve Politika Metinleri Listesi

Tablo 3: Rehber'de Yer Alan Ekler