YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

YÖNETMELİKLER

Tarım ve Orman Bakanlığından:

TÜRK GIDA KODEKSİ AROMA VERİCİLER VE AROMA VERME ÖZELLİĞİ TAŞIYAN GIDA BİLEŞENLERİ YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; insan sağlığını ve tüketici menfaatlerini korumak, gıda ticaretinde adil uygulamaları sağlamak ve çevreyi gözetmek suretiyle, gıdalarda kullanılan aroma vericilerin, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyallerin kullanım koşullarını ve etiketleme esaslarını belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik;

a) Gıdalarda kullanılan veya kullanılması amaçlanan aroma vericileri,

b) Aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerini,

c) Aroma verici ve/veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerini içeren gıdaları,

ç) Aroma vericilerin ve/veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin kaynak materyallerini,

d) Tütsü aroma vericilerinin üretim koşullarını, kapsar.

(2) Bu Yönetmelik;

a) Sadece tatlı, ekşi veya tuzlu tada sahip maddeleri, T.C. Resmî Gazete

14 Eylül 2026

b) İşlenmemiş gıdaları,

c) Olduğu halleriyle tüketildiği ve/veya gıda bileşeni olarak kullanılmadığı sürece; taze, kurutulmuş veya dondurulmuş baharat ve/veya otlar, çay karışımları ve infüzyon için karışımlar gibi bileşik olmayan gıdalar ve karışımları, kapsamaz.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 23 üncü, 24 üncü ve 26 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aroma öncülü: Kendisinin aroma verme özelliğine sahip olması gerekmeyen, gıda işleme sırasında parçalanarak veya diğer bileşenlerle reaksiyona girerek aroma oluşturan ve sadece aroma oluşturmak amacıyla gıdalara istenilerek ilave edilen;

1. Gıda ve/veya,
2. Gıda dışındaki kaynak materyallerden, elde edilebilen ürünü,

b) Aroma verici: Olduğu haliyle tüketilmesi amaçlanmayan, tat ve/veya koku vermek veya bunları değiştirmek amacıyla gıdalara eklenen aroma verici maddeler, aroma verici preparatlar, ısıl işlem aroma vericileri, tütsü aroma vericileri, aroma öncülleri veya diğer aroma vericiler ya da bunların karışımlarından yapılan veya oluşan ürünü,

c) Aroma verici madde: Aroma verme özelliği olan tanımlanmış kimyasal maddeyi,

ç) Aroma verici preparat:

1. Uygun fiziksel, enzimatik veya mikrobiyolojik işlemlerle; işlenmemiş ya da EK-2’de listelenen geleneksel gıda hazırlama işlemlerinden biri veya birden fazlası ile insan tüketimi için işlenmiş gıdadan ve/veya,
2. Uygun fiziksel, enzimatik veya mikrobiyolojik işlemlerle; olduğu haliyle ya da EK-2’de listelenen geleneksel gıda hazırlama işlemlerinden biri veya birden fazlası ile hazırlanmış bitkisel, hayvansal ve mikrobiyal orijinli gıda dışındaki materyalden, elde edilen aroma verici madde dışındaki ürünü,

d) Aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşeni: Esas olarak gıdaya aroma vermek veya gıdanın mevcut aromasını değiştirmek amacıyla ilave edilen ve gıdada doğal olarak oluşan istenmeyen bazı maddelerin önemli ölçüde artmasına katkıda bulunan, aroma vericiler dışındaki gıda bileşenini,

e) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,

f) Birincil tar kısmı: Yoğuşturulmuş tütsünün suda çözünmeyen, yüksek yoğunluklu tar fazının saflaştırılmış kısmını,

g) Birincil tütsü kondensatı: Yoğuşturulmuş tütsünün saflaştırılmış su bazlı kısmını,

ğ) Birincil ürünler: Birincil tütsü kondensatları ve birincil tar kısımlarını,

h) CAS numarası: Kimyasal Abstraktlar Servisi kayıt numarasını,

ı) CoE numarası: Avrupa Konseyi tarafından verilen numarayı,

i) Değerlendirilmiş aroma verici maddeler: Değerlendirme ve onayın tamamlandığı maddeleri,

j) Değerlendirmesi devam eden aroma verici maddeler: Risk değerlendirmesi henüz tamamlanmamış olan maddeleri,

k) Diğer aroma verici: Tat ve/veya koku vermek amacıyla gıdalara ilave edilen veya ilave edilmesi amaçlanan; aroma verici madde, doğal aroma verici madde, aroma verici preparat, ısıl işlem aroma vericisi, tütsü aroma vericisi ve aroma öncülü tanımına girmeyen aroma vericiyi,

l) Doğal aroma verici madde: İşlenmemiş halde ya da EK-2’de listelenen geleneksel gıda hazırlama işlemlerinden biri veya birden fazlası ile insan tüketimi için işlendikten sonra; bitkisel, hayvansal ve mikrobiyal orijinli materyalden uygun fiziksel, enzimatik veya mikrobiyolojik işlemlerle elde edilen doğada tanımlanmış ve doğal olarak bulunan aroma verici maddeyi,

m) EINECS numarası: Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal Maddeler Envanterinde yer alan numarayı,

n) FEMA numarası: Amerika Birleşik Devletleri Aroma ve Ekstrakt Üreticileri Birliği tarafından verilen numarayı,

o) FL numarası: Avrupa Birliğinin aroma bilgi sisteminde yer alan numarayı,

ö) Isıl işlem aroma vericisi: En az biri azot/amino ve diğeri indirgen şeker içeren, kendiliğinden aroma verme özelliği olması gerekmeyen;

1. Gıda ve/veya,
2. Gıda dışındaki kaynak materyalden, oluşan karışımdan ısıl işlem sonrasında elde edilen ürünü,

p) JECFA numarası: FAO/WHO Gıda Katkı Maddeleri Ortak Uzmanlar Komitesi numarasını,

r) Kaynak materyal: Aroma vericilerin veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin üretildiği; bitkisel, hayvansal, mikrobiyal veya mineral orijinli;

1. Gıda veya,
2. Gıda dışındaki kaynak materyali,

s) Komisyon: 24/2/2017 tarihli ve 29989 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Ortak İzin Prosedürü Hakkında Yönetmelikte tanımlanan bilimsel komisyonu,

ş) Suda çözünmeyen yağlı faz: Birincil ürünlerin üretimi sırasında oluşan yan ürünü,

t) Tütsü aroma vericisi: Kazanımları; (f), (g) ve (u) bentlerinde tanımlanan birincil tar kısmı, birincil tütsü kondensatı ve/veya tütsü aroma vericisi türevleri olan yoğuşturulmuş tütsüden ayrımsal damıtma ve saflaştırma yöntemleri ile elde edilen ürünü,

u) Tütsü aroma vericisi türevleri: Gıdalara tütsü aroması vermek için kullanılan veya kullanılması amaçlanan, birincil ürünlerin ileri işlenmesiyle üretilen aroma vericileri,

ü) Uygun fiziksel işlem: EK-2’de listelenen geleneksel gıda hazırlama işlemleri saklı kalmak koşuluyla, aroma vericilerin bileşenlerinin kimyasal doğasını isteyerek değiştirmeyen ve bunun yanı sıra tekli oksijen, ozon, inorganik katalizörler, metal katalizörler, organometalik reaktifler ve/veya UV radyasyon kullanımını içermeyen fiziksel işlemi, ifade eder.

(2) Bu Yönetmeliğin uygulamasında birinci fıkrada yer almayan tanımlar hakkında 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi, 18/3/2010 tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanununun 2 nci maddesi ile 13/8/2010 tarihli ve 27671 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer alan tanımlar geçerlidir.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel ve Özel Hükümler

Genel hükümler

MADDE 5- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin gıdalarda kullanımı ile ilgili genel hükümler şunlardır:

a) Gıdalarda sadece, mevcut bilimsel kanıtlar temelinde tüketicinin sağlığı açısından herhangi bir güvenilirlik riski doğurmayan ve kullanımları tüketiciyi yanıltmayan aroma vericiler veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri kullanılır.

b) Aroma vericiler; 13/10/2023 tarihli ve 32338 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliğinde gıdalarda kullanılmasına izin verilen gıda katkı maddelerini ve/veya depolama, standardizasyon, seyreltme veya çözünme ve stabilizasyon gibi teknolojik amaçlar doğrultusunda ilave edilmiş olan gıda bileşenlerini içerebilir.

c) Kullanımları bu Yönetmelik hükümleri ile uyumlu olmayan aroma vericiler veya içinde aroma vericiler ve/veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin bulunduğu gıdalar, piyasaya arz edilemez.

ç) Bu Yönetmelik hükümleri, yatay ve dikey gıda kodeksinde yer alan aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla uygulanır.

d) Domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyaller, gıdalarda kullanılamaz.

e) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ürünler, perakende gıda işletmelerinde tüketici talebi doğrultusunda servis edilen veya ambalajlanan gıdalarda tüketiciyi yanıltıcı şekilde kullanılamaz.

f) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünler herhangi bir alkollü içki adıyla veya alkollü içki kategori adıyla piyasaya arz edilemez.

Özel hükümler

MADDE 6- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin gıdalarda kullanımı ile ilgili özel hükümler şunlardır:

a) EK-3 Bölüm A’da listelenen maddeler, listede belirtilen formuyla gıdalara ilave edilemez.

b) Distile alkollü içkiler ile ilgili gıda kodeksi hükümleri saklı kalmak koşuluyla, aroma vericilerin ve/veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin bazı bileşik gıdalara eklenmesi sonucunda, yapılarında doğal olarak bulunan bazı maddelerin eklendikleri bu gıdalarda bulunabilecek en yüksek miktarları, EK-3 Bölüm B’deki listede yer alır. Aksi belirtilmedikçe

EK-3’te yer alan maddelerin en yüksek miktarları, gıdaların piyasaya arz edildiği haline uygulanır. Ancak sulandırmaya gerek duyulan kurutulmuş ve/veya konsantre edilmiş gıdalar için en yüksek miktarlar, üretici tarafından etikette beyan edilen kullanım talimatına göre hazırlanmış gıdaya en düşük seyreltme faktörü hesaba katılarak uygulanır.

c) EK-4 Bölüm A’da yer alan kaynak materyaller, aroma vericilerin ve/veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin üretiminde kullanılmaz.

ç) EK-4 Bölüm B’de yer alan kaynak materyallerden üretilen aroma vericiler ve/veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, sadece bu bölümde belirtilen koşullar altında kullanılır.

d) Aşağıda yer alan aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine uymak koşuluyla, bu Yönetmelik kapsamında bir değerlendirme ve onay gerektirmeksizin gıdalarda kullanılabilir:

1. Uygun fiziksel, enzimatik veya mikrobiyolojik işlemlerle; işlenmemiş ya da EK-2’de listelenen geleneksel gıda hazırlama işlemlerinden biri veya birden fazlası ile insan tüketimi için işlenmiş gıdadan elde edilen aroma verici preparatlar.
2. EK-5 Bölüm A’da belirtilen koşulları sağlayan, EK-5 Bölüm B’de yer alan en yüksek miktarlar ile uyumlu olan ve gıdadan elde edilen ısıl işlem aroma vericileri.
3. Gıdadan elde edilen aroma öncülleri.
4. Aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri.

e) (d) bendi hükmüne istisna olarak; Bakanlığın veya Bilimsel Komisyonun, (d) bendinde listeli aroma verici veya aroma verme özelliğine sahip gıda bileşeninin güvenilirliğine ilişkin şüphelerinin bulunması halinde, söz konusu aroma verici veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşeninin risk değerlendirmesi Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Ortak İzin Prosedürü Hakkında Yönetmelik kapsamında gerçekleştirilir. Bilimsel Komisyonun görüşü doğrultusunda Bakanlıkça değerlendirme yapılır ve riskin varlığının tespit edilmesi halinde gerektiğinde acil durum tedbiri uygulanır.

f) Isıl işlem aroma vericilerinin üretim koşulları ve ısıl işlem aroma vericilerinde bulunan bazı maddelerin en yüksek miktarları, EK-5’e uygun olmak zorundadır.

g) Birincil ürünlerin üretim koşulları, EK-6’ya uygun olmak zorundadır.

ğ) Tütsü aroma vericisi türevleri, Bakanlıkça belirlenmiş birincil ürünlerin uygun fiziksel işlemlerle ileri işlenmesiyle üretilir.

h) Birincil ürünlerin üretimi sırasında yan ürün olarak oluşan suda çözünmeyen yağlı faz, tütsü aroma vericisi üretiminde kullanılmaz.

ı) Aroma verici preparat, ısıl işlem aroma vericisi, aroma öncülü ve kaynak materyal tanımlarında yer alan kaynak materyallerden, aroma vericilerin üretiminde uzun süredir kullanıldığına ilişkin yeterli veri bulunanlar, bu Yönetmelik kapsamında gıda olarak kabul edilir.

(2) Değerlendirilmesi tamamlanan aroma verici maddeler için, EK-1 Bölüm A’da yer alan Aroma Vericiler ve Kaynak Materyallerin Listesinde dipnot yer almaz.

(3) Halen risk değerlendirmesi devam eden aroma verici maddeler için, EK-1 Bölüm A’da yer alan Aroma Vericiler ve Kaynak Materyallerin Listesinde yer alan ve 1’den 5’e kadar numaralandırılmış olan dipnotlar verilir.

(4) Değerlendirmesi devam eden aroma verici maddeler; değerlendirme tamamlanıp EK-1 Bölüm A, Tablo 1’de değerlendirilmiş aroma verici madde olarak listeye ekleninceye veya listeden çıkartılıncaya kadar piyasaya arz edilebilir ve gıdalarda kullanılabilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Gıdalarda Kullanılmasına İzin Verilen Aroma Vericiler ve Kaynak Materyallerin Listesi

Değerlendirme ve izne tabi aroma vericiler ve kaynak materyaller

MADDE 7- (1) Aşağıda belirtilen aroma vericilerin ve kaynak materyallerin gıdalarda kullanılabilmesi Bakanlığın değerlendirmesi ve iznine tabidir:

a) Aroma verici maddeler.

b) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinin (2) numaralı alt bendinde tanımlanan aroma verici preparatlar.

c) Kısmen veya tamamen 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (ö) bendinin (2) numaralı alt bendi kapsamına giren bileşenlerin ısıtılmasıyla elde edilen ve/veya EK-5’te yer alan; ısıl işlem aroma vericilerin üretim koşullarını ve/veya ısıl işlem aroma vericilerinde bulunabilecek bazı maddelerin en yüksek miktarlarını karşılamayan bileşenlerin ısıtılmasıyla elde edilen ısıl işlem aroma vericiler.

ç) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (2) numaralı alt bendinde tanımlanan aroma öncülleri.

d) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (k) bendinde tanımlanan diğer aroma vericiler.

e) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (r) bendinin (2) numaralı alt bendinde tanımlanan kaynak materyaller.

Aroma vericiler ve kaynak materyallerin listesi

MADDE 8- (1) 7 nci maddenin birinci fıkrasında belirtildiği şekilde kullanımına izin verilen aroma vericiler ve kaynak materyaller, EK-1’de listelenir. Sadece EK-1’de yer alan aroma vericiler ve kaynak materyaller, piyasaya arz edilebilir ve bu Yönetmelikte belirtilen kullanım koşulları altında, gıdalarda kullanılabilir.

Aroma vericilerin ve kaynak materyallerin EK-1’e dâhil edilmesi

MADDE 9- (1) Bir aroma verici veya kaynak materyal, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Ortak İzin Prosedürü Hakkında Yönetmelikte belirlenen izin prosedürüne uygun olarak, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan hükümlere uygun olması koşuluyla EK-1’de yer alan listelere dâhil edilir.

(2) EK-1’de listelenen aroma vericiler ve kaynak materyaller için aşağıdaki hususlar belirtilir:

a) İzin verilen aroma verici veya kaynak materyalin tanımlaması.

b) Gerekli olduğu durumlarda aroma vericinin kullanım koşulları ve kısıtlamaları.

İzin prosedürü

MADDE 10- (1) EK-1’de yer alan listelerde, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Ortak İzin Prosedürü Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak değişiklik yapılır.

Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamına giren aroma vericiler ve kaynak materyaller

MADDE 11- (1) Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamında yer alan bir aroma verici veya kaynak materyalin, EK-1’deki listelerde yer alabilmesi için, Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmeliğe göre izin verilmiş olması zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan bir aroma vericinin, Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamında bulunan farklı bir kaynak materyalden üretilmesi halinde; söz konusu yeni kaynağa Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamında izin verilmiş olması ve aroma vericinin bu Yönetmelik kapsamında belirlenen özelliklerle uyumlu olması kaydıyla, aroma verici ayrıca yeni bir değerlendirmeye tabi tutulmaz.

Değerlendirme kararları

MADDE 12- (1) Gerekli durumlarda;

a) Bir gıdanın, materyalin veya madde karışımının, 2 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen kategorilere girip girmediğine,

b) Bir gıdanın, materyalin veya madde karışımının, 4 üncü maddede tanımlanan hangi spesifik kategoriye (aroma verici madde, doğal aroma verici madde, aroma verici preparat, ısıl işlem aroma vericisi, tütsü aroma vericisi, aroma öncülü, diğer aroma verici, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşeni, kaynak materyal) ait olduğuna,

c) Aroma vericiler veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri eklenen herhangi bir gıdanın, hangi gıda kategorisine ait olduğuna veya EK-1 ya da EK-3 Bölüm B’de yer alan bir gıda olup olmadığına, Bakanlıkça karar verilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Etiketleme Hükümleri

Etiketleme

MADDE 13- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ve son tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin etiketlenmesinde aşağıdaki kurallara uyulur:

a) Son tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin etiketinde, (c) bendinde ve üçüncü fıkrada yer alan bilgiler, kolayca görülebilir, açıkça okunabilir ve silinmez bir şekilde yer alır, alıcının kolayca anlayabileceği bir dilde olur.

b) (c) bendinde yer alan bilgiler, Türkçe olur. Türkçe ile birlikte diğer yabancı resmi diller de kullanılabilir.

c) Son tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin, tek başına veya birbirleriyle ve/veya diğer gıda bileşenleriyle ve/veya 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine uygun olarak ilave edilmiş katkı maddeleri ile karışım halinde satılması durumunda, ambalaj veya kaplarının üzerinde aşağıdaki bilgiler yer alır:

1. “Aroma verici” ibaresi veya aroma vericinin daha özel bir ismi veya tanımı.

2. “Gıdada kullanım içindir” veya “Gıdada kullanımı sınırlıdır” ibaresi veya aroma vericinin kullanımının amaçlandığı gıdayı belirten daha özel bir ibare.

3. Gerekli olduğu durumlarda özel depolama, muhafaza ve/veya kullanım koşulları.

4. Parti işareti veya numarası.

5. Ürün bileşiminde yer alan aroma vericilerin kategori isimlerinin ağırlıkça azalan sıraya göre listesi ile diğer madde ve materyallerin her birinin isimlerinin varsa E kodları ile birlikte ağırlıkça azalan sıraya göre listesi.

6. Üretici, ambalajlayıcı, ithalatçı veya dağıtıcı firmanın adı veya ticari ünvanı ve adresi.

7. Gıdadaki kullanım miktarı sınırlandırılmış her bir bileşenin veya bileşen grubunun en yüksek miktarını ifade eden ve/veya ürünü satın alanın bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uymasını sağlayacak açık ve anlaşılır bilgi.

8. Net miktar.

9. Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim tarihi.

10. Gerektiğinde aroma vericilere veya bu maddede belirtilen diğer maddelere yönelik olarak, 26/1/2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek-1’inde yer alan alerjen bileşenler veya işlem yardımcılarına ilişkin bilgi.

ç) “Perakende satış için değildir” ibaresinin son tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin konteyner veya ambalajında kolayca görülebilen bir yerde bulunması şartıyla, (c) bendinin (5) numaralı ve (7) numaralı alt bentlerinde istenilen bilgiler, sadece sevkiyata eşlik eden veya sevkiyat öncesinde alıcıya ulaştırılan ilgili dokümanlarda yer alabilir.

d) Aroma vericilerin tankerlerle temin edilmesi durumunda, (c) bendinde istenen tüm bilgiler, sadece sevkiyata eşlik eden ilgili dokümanlarda yer alabilir.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ve son tüketiciye sunulacak ürünlerin etiketlenmesinde; Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde, Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelikte ve gıdaların ait olduğu partiyi tanımlayan işaretler veya numaralar ile ilgili mevzuatta yer alan hükümlerin yanı sıra, aroma vericilerin tek başına veya diğer aroma vericiler, gıda bileşenleri ya da eklenen diğer maddelerle karıştırılarak satışa sunulması halinde ambalajlarında “Gıdada kullanım içindir” veya “Gıdada kullanımı sınırlıdır” ibaresine ya da aromanın kullanımının amaçlandığı gıdayı belirten daha özel bir ibareye kolayca görülebilir, açıkça okunabilir ve silinmez bir şekilde yer verilir.

(3) Birinci fıkranın (c) bendinin (1) numaralı alt bendinde belirtilen satış tanımında “doğal” ibaresinin kullanılabilmesi için aşağıda belirtilen koşulların sağlanması gerekir:

a) Aroma vericiler için “doğal” ibaresi; aroma vericiyi oluşturan bileşenlerin, sadece aroma verici preparatlar ve/veya doğal aroma verici maddelerden oluşması şartıyla kullanılır.

b) Aroma vericiler için “doğal aroma verici madde/maddeler” ibaresi; aroma vericiyi oluşturan bileşenlerin, sadece doğal aroma verici maddelerden oluşması şartıyla kullanılır.

c) “Doğal aroma verici” ibaresi; aroma vericiyi oluşturan bileşenler, farklı kaynak materyallerden elde edilmişse ve bu kaynak materyaller kendi tat veya aromalarını yansıtmayacaksa kullanılır.

ç) “Doğal” ibaresinin bir gıda, gıda grubu veya bitkisel ya da hayvansal aroma verici kaynak ile birlikte kullanılabilmesi için, aroma vericiyi oluşturan bileşenlerin tamamının ya da ağırlıkça en az %95’inin referans gösterilen kaynaktan elde edilmiş olması gerekir. Bu durumda aroma verici, “doğal (gıda/gıdalar veya gıda grubu veya kaynak/kaynaklar) aroma vericisi” şeklinde tanımlanır.

d) “Doğal (gıda/gıdalar veya gıda grubu veya kaynak/kaynaklar) aroma vericisi” ile “diğer doğal aroma vericiler” ibaresi, aroma verici bileşenin kısmen, referans gösterilen ve aroması kolayca ayırt edilebilen kaynak materyalden elde edilmesi halinde kullanılır.

İlave etiket bilgisi

MADDE 14- (1) 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca son tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin etiketleme kurallarına ek olarak; FL 16.133 numaralı aroma verici madde ve FL 16.133 numaralı aroma verici maddeyi içeren aroma vericilerin ambalajları veya kapları üzerinde “FL 16.133 numaralı aroma verici maddeyi içerir. Foto dönüşümünü önlemek için ışıktan koruyun” ibaresi ile “Işıktan uzak tutun” ibaresi yer alır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Katkı maddeleri

MADDE 15- (1) Aroma vericilerin üretimi, depolanması ve kullanımı için gerekli katkı maddeleri ile taşıyıcı ve çözücüler, Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği hükümlerine uygun olmak zorundadır.

Raporlama

MADDE 16- (1) Bu Yönetmelikte kullanımına izin verilen ve değerlendirmesi devam eden bir aroma verici maddenin kullanıcısı veya üreticisi, Bakanlığın talebi üzerine, gıdaya eklenen aroma verici maddenin miktarı hakkında on iki aylık süre içinde Bakanlığı bilgilendirmek zorundadır. Sağlanan bu bilgiler, güvenilirlik değerlendirmesi için gerekli olmadığı sürece gizli olarak işleme alınır.

(2) Gerekli durumda, listelerde yer alan bir aroma vericinin üretim metotlarında veya üretiminde kullanılan başlangıç materyallerinde risk değerlendirmesinde kullanılanlarda önemli bir değişiklik olduğunda, bu aroma verici piyasaya arz edilmeden önce Bakanlıkça değerlendirilebilmesi için bu aroma vericinin üreticisi veya kullanıcısı değişiklik yapılan üretim metodu veya özelliklerine ilişkin gerekli belgeleri, Bakanlığa sunar.

(3) Aroma vericilerin ve/veya kaynak materyallerinin üreticisi veya kullanıcısı, aroma verici maddenin güvenilirlik değerlendirmelerini etkileyebilecek her türlü yeni bilimsel veya teknik bilgiye ulaştığında, Bakanlığı derhal bilgilendirir.

İdari yaptırım

MADDE 17- (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında, 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

Avrupa Birliği mevzuatına uyum

MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik; aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerine ilişkin 16/12/2008 tarihli ve (AB) 2008/1334 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü ve 10/11/2003 tarihli ve (AB) 2003/2065 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü ile 1/1/2012 tarihli ve (AB) 2012/872 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 19- (1) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik kapsamında faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 31/12/2026 tarihine kadar bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlamak zorundadır.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri tarafından 31/12/2026 tarihinden önce piyasaya arz edilen ürünler ve bu ürünleri içeren gıdalar, raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilir.

(3) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecileri, bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlayıncaya kadar, 19 uncu madde ile yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümlerine uymak zorundadır.

(4) FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060,

FL 15.119, FL 15.130, FL 15.131 numaralı aroma verici maddeler, 31/12/2026 tarihinden itibaren piyasaya arz edilmez ve gıdaların üretiminde kullanılmaz. Bu aroma verici maddeler ile bu aroma verici maddelerden herhangi birini içeren bir gıdanın ithalatına, 31/12/2026 tarihinden itibaren izin verilmez.

(5) FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060,

FL 15.119, FL 15.130, FL 15.131 numaralı aroma verici maddelerden birini içeren ve 31/12/2026 tarihinden önce piyasaya arz edilmiş olan gıdalar, raf ömrü süresince piyasada bulunabilir.

(6) 31/12/2026 tarihinden önce üretilmiş olan; 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130, FL 15.131 numaralı aroma vericilerin depolanmalarını, satışlarını, standardizasyonlarını, seyreltilmelerini veya çözünmelerini kolaylaştırmak için gıda katkı maddeleri, enzimler ve taşıyıcılar gibi diğer gıda bileşenlerinin de dâhil olabileceği karışım halindeki aroma vericiler, raf ömrü süresince gıdaların üretiminde kullanılabilir.

(7) FL 05.062 ve FL 05.099 numaralı aroma verici maddeler, 31/12/2026 tarihinden itibaren bu Yönetmeliğin EK-1 Bölüm A, Tablo 1’inde belirtilen gıda kategorileri haricinde kullanılamaz.

(8) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce piyasaya arz edilen FL 05.062 ve FL 05.099 numaralı aroma verici maddeleri içeren gıdalar, raf ömrü süresince piyasada bulunabilir.

Yürürlük

MADDE 20- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

EK-1

AROMA VERİCİLER VE KAYNAK MATERİALLERİN LİSTESİ

BÖLÜM A

Aroma verici maddelerin listesi

KISIM 1

Listenin içeriği

Tablo 1 aşağıdaki bilgileri içerir:

Sütun 1 (FL No.): maddenin özgün kimlik numarası

Sütun 2 (Kimyasal Adı): maddenin adı

Sütun 3 (CAS No): Kimyasal Abstraktlar Servisi (CAS) kayıt numarası

Sütun 4 (JECFA No.): Gıda Katkı Maddeleri FAO/WHO Ortak Uzmanlar Komitesi (JECFA) numarası

Sütun 5 (CoE No.): Avrupa Konseyi numarası

Sütun 6 (Aksi belirtilmedikçe anılan maddenin saflığı en az %95): Anılan aroma verici maddenin saflığı en az %95 olmak zorundadır. Eğer saflığı daha az ise, aroma verici maddelerin bileşimi bu sütunda verilir.

Sütun 7 (Kullanım kısıtlamaları): Bu sütunda özel bir kısıtlama belirtilmediği sürece aroma verici maddelerin kullanımına iyi üretim uygulamalarına uygun olarak izin verilir. Kullanım kısıtlamaları olan aroma verici maddelerin, sadece aşağıda listelenmiş gıda kategorilerine Tablo 1'de belirtilen kullanım koşulları altında eklenmesi mümkündür. Kısıtlamalara tabi gıda kategorileri aşağıdadır.

Sütun 8 (Dipnotlar): Dipnot '1' Bakanlık tarafından değerlendirmesi tamamlanmış aroma verici maddeler için geçerlidir. Dipnot '2'den 4'e kadar verilen dipnotlarda, yayımlanmış görüşlerde yer alan gereklilikleri sağlayan başvurular için geçiş süreleri belirtilir. Eğer istenen sürede gerekli bilgi sağlanmamış ise, söz konusu aroma verici maddeler listeden çıkartılır. Bakanlık, sunulan veriyi, verinin alınmasından sonraki 9 ay içinde değerlendirir. JECFA tarafından değerlendirilmiş olan maddeler, sütun 4'de listelenmiş olan JECFA numarasından bulunur.

• (1) Bakanlık tarafından tamamlanacak olan değerlendirme

• (2) Ek bilimsel veriler 31 Aralık 2012 tarihine kadar sunulur.

• (3) Ek bilimsel veriler 30 Haziran 2013 tarihine kadar sunulur.

• (4) Ek bilimsel veriler 31 Aralık 2013 tarihine kadar sunulur.

• (5) Değerlendirmeyi gerçekleştiren bilimsel kuruluş tarafından değerlendirmenin tamamlanabilmesi için, ilave bilimsel veri belirlenen süre içinde sunulur.

Sütun 9 (Referanslar): Değerlendirmeyi gerçekleştiren bilimsel kuruluş.

KISIM 2

Notlar

Not 1: Aroma verme özelliğine sahip olması koşuluyla klorürler, karbonatlar ve sülfatlar gibi amonyum, sodyum, potasyum ve kalsiyum tuzları da jenerik maddeler kapsamına girer.

Not 2: Eğer izinli aroma verici madde bir rasemik karışım (optik izomerlerin eşit karışımı) ise, hem R- hem de S- formu kullanım için izinli olur. Eğer sadece R-formu izinli ise, S-formu yetkilendirme kapsamında değildir. Aynı şekilde sadece S-formu izinli ise, R-formu yetkilendirme kapsamında değildir.

Not 3: Maksimum miktarlar, gıdaların piyasaya arz edildiği haline uygulanır. Bu ilkede değişiklik yapmak suretiyle, sulandırmaya gerek duyulan toz, kurutulmuş veya konsantre edilmiş gıdalar için en yüksek miktarlar, etikette beyan edilen kullanım talimatına göre hazırlanmış gıdaya en düşük seyreltme faktörü hesaba katılarak uygulanır.

Not 4:

• (a) Ekte belirtilen gıdalar dışında, bir bileşik gıdanın bileşenlerinin birinde kullanımına izin verilen bir aroma verici maddenin, bu bileşik gıdada da bulunmasına izin verilir.

• (b) Bir aroma verici maddenin, bir bileşik gıdanın sadece hazırlanmasında kullanılacak olan bir gıdada bulunmasına, söz konusu bileşik gıdanın bu Yönetmelik hükümlerine uygun olması koşuluyla izin verilir.

Tablo 1

14 Eylül 2026 – Sayı : 33370