Meslekî Yeterlilik Kurumundan:
MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı, bu Tebliğin ekinde yer alan meslek standartlarının yürürlüğe konulmasını sağlamaktır.
MADDE 2- (1) Bu Tebliğ, 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 252 nci maddesi ile 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmeliğin 10 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
MADDE 3- (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 4- (1) Bu Tebliğ hükümlerini Meslekî Yeterlilik Kurumu Başkanı yürütür. EKLER Ek-1 Bahçıvan (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı Ek-2 Kanatlı Hayvan Cinsiyet Ayrım Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı Ek-3 Tarım İşçisi (Seviye 2) Ulusal Meslek Standardı Ek-4 Kanatlı Hayvan Yetiştirme Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
Ek-1
| Meslek: | Bahçıvan |
| Seviye: | 4¹ |
| Referans Kodu: | 26UMS0867-4 |
| Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar): | Ali Nihat Gökyiğit Eğitim, Sağlık, Kültür, Sanat ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı |
| Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | MYK Tarım, Avcılık ve Balıkçılık Sektör Komitesi |
| MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: | 1/7/2026 Tarihli ve 2026/81 Sayılı Karar |
| Resmî Gazete Tarih/Sayı: | 4/10/2026 - 33390 |
| Revizyon No: | 00 |
¹Mesleğin yeterlilik seviyesi, 8 seviyeli Türkiye Yeterlilikler Çerçevesine göre seviye 4 olarak belirlenmiştir.
Bahçıvan (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0867-4 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
ACİL DURUM: İş yerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, tehlikeli kimyasal maddelerden kaynaklanan yayılım, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları,
ANAÇ: Seçilen bir bitki örneği üzerinden alınan sürgün ya da tomurcuğun aşılandığı odunsu veya etli bitkiyi,
ARA EKİM: Mevcut çim alanlarını güçlendirmek veya boşlukları doldurmak için yapılan tohum ekim işlemini,
ARSIZ OT/BİTKİ: Kontrolsüz büyüyen, yayılma eğilimi gösteren, istilacı olan türü,
AŞI İLE ÜRETİM (AŞILAMA): Genellikle iki ayrı bitkiyi sonunda tek bir bitki olacakmış gibi birleştirmeyi amaçlayan bitki çoğaltma yöntemini,
AVADANLIK: Aktif olarak kullanılan el aletlerinin düzenli ve erişilebilir şekilde muhafaza edildiği dolap, pano, çekmece veya raf sistemini,
AYIRMA İLE ÜRETİM (AYIRMA): Bitkinin yumru, rizom, kök boğumu ve benzeri kısımlarını parçalayarak çoğaltma yöntemini,
BAHÇE KALİTESİ: Bahçenin estetik, ekolojik ve fonksiyonel değerini,
BAHÇECİLİK: Meyve, sebze ve süs bitkileri başta olmak üzere bahçe bitkilerinin yetiştirilmesi, üretimi ve değerlendirilmesine ilişkin bilimsel, teknik ve uygulamalı faaliyetler bütününü,
BİTKİ ATIKLARI: Budama, biçim ve bakım sonrası çıkan bitki parçalarını,
BİTKİ HASTALIKLARI: Mantari (fungal), bakteriyel veya virüs (viral) kaynaklı bitki zararlarını,
BİTKİ YASTIĞI: Fidan, fide yetiştirmek için hazırlanmış özel toprak alanı,
BİTKİ ZARARLILARI: Böcek, akar, nematod gibi bitkiye zarar veren canlıları,
BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK (BİYOÇİŞİTLİLİK): Kara, deniz ve diğer sucul ekosistemler ile bu ekosistemlerde yaşayan tüm canlı türlerin değişkenliğini ve zenginliğini,
BÖLME İLE ÜRETİM: Otsu çok yıllık bitkilerde küme veya bütün halindeki birbirine sıkı sıkıya bağlı kök, sürgün ve tomurcukları üreten parçaları ayırarak çoğaltma yöntemini,
BUDAMA: Genellikle odunsu bitkilerde uygulanan, belirli amaçlar için bitkilerin bazı kısımlarını kesme işlemini,
CAN SUYU: Yeni dikilen fidana verilen ilk suyu,
ÇELİKLE ÜRETİM: Bitkinin vejetatif kısımlarından eşeysiz yollarla bitkinin çoğalmasını;
ÇİM ALAN: Çim türlerinden oluşturulan yeşil alanı,
ÇİMLENME: Bir tohumun büyümeye başlamasıyla oluşan karmaşık bir fizyolojik ve yapısal değişiklikler dizisini,
ÇİMLENME ENGELİ (DORMANSİ): Bitkinin generatif yolla çoğalmasını sağlayan tohum ve sporların çimlenmesi için gerekli olan şartların oluşmasına kadar çimlenmeyi engelleyen durumu,
Bahçıvan (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0867-4 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
DALDIRMA İLE ÜRETİM: Bitki dalının toprağa yatırılıp üzerinin toprakla örtülerek köklendirildiği bir vejetatif çoğaltma yöntemini,
DESTEK: Genç fidanların ya da çeşitli yetişkin bitki parçalarının çeşitli sebeplerden dolayı devrilme, yıkılma gibi zarar görmesini engellemek amacıyla yapılan işlemi,
DİKİM ÇUKURU: Herhangi bir bitkinin herhangi bir yere dikilebilmesi için toprakta açılan çukuru,
DRENAJ: Fazla yüzey ve toprak altı suyunun daha düşük bir seviyeye uzaklaştırılması veya indirilmesi işlemini,
FİDANLIK: Bitkilerin çoğaltılmasına ve büyütülmesine olanak sunan mekânı,
GENERATİF: Tohum veya sporla üretim yöntemini,
GEOFİT: Bitkinin gelişmesi için uygun olmayan mevsimi soğan, rizom, korm, yumru gibi toprak altı organları ile geçiren bitki grubunu,
GERÇEK YAPRAK: Tohum çimlendikten sonra ortaya çıkan ilk yapraklar olan çenek yapraklardan sonra oluşan ilk yaprakları,
GÖZ: Dal veya gövde üzerinde yeni sürgün oluşturacak tomurcukları,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
KALEM: Aşılamada kullanılan dal parçasını,
KARDEŞ BİTKİ: Birlikte ekildiğinde birbirine fayda sağlayan bitkileri,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KOMPOST: Toprak verimliliğini arttırmak için genellikle bitki atıklarından oluşan organik gübreyi,
KÖK BOĞUMU: Kök ile gövdenin birleştiği bölgeyi,
KÖKLENDİRME HORMONU: Çeliklerin köklenmesini teşvik eden öksin içerikli maddeyi,
ODUNSU BİTKİ: Gövdesi içerisinde odun hammaddesi yani lignin biriktiren bitkileri,
OTSU BİTKİ: Gövdesi içerisinde lignin biriktirmeyen bitkileri,
ÖLÜ BAŞ TEMİZLİĞİ: Bitkilerin solmuş çiçeklerinin kesilerek yeniden çiçeklenmesinin teşvik edilmesini,
ÖN İŞLEM: Çimlenme öncesi yapılan işlemleri,
PERLİT: Yetiştirme ortamında kullanılan hafif, gözenekli volkanik minerali,
PÜLVERİZATÖR: Sıvı ilaç ve su püskürtmeye yarayan aleti,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
Bahçıvan (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0867-4 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
RİZOM: Toprak altında yatay olarak bulunan bitki gövdesini,
SOĞAN: Bitkilerin besin ve enerji depoladığı yeraltı organını,
SPOR: Tohumsuz bitkilerin üreme birimini,
STERİL TOPRAK: Hastalık ve zararlılardan arındırılmış yetiştirme ortamını,
STOLON: Yüzeyde yatay sürgün vererek yeni bitki oluşturan gövdeyi,
SULAMA REJİMİ: Sulamanın hangi yöntemle, ne zaman yapılacağını ve miktarını belirlemeyi,
ŞAŞIRTMA: Çimlenme sonrasında fidelerin daha iyi gelişim göstermesi için tek tek saksılara alınması işlemini,
TEHLİKE: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya iş yerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
VEJETASYON: Bir alandaki bitki örtüsünü,
VEJETATİF: Tohum haricinde kök, gövde, yaprak gibi bitki parçalarının genel adını,
VEJETATİF ÜRETİM: Çelik, daldırma, ayırma, bölme ve aşılama gibi yöntemlerle bitki parçalarından bitki üretim yöntemini,
VERMİKÜLİT: Üretim materyali veya toprak havalanması için kullanılan ısıyla genleştirilmiş minerali,
YABANCI OT: İstenmeyen yerde büyüyen bitkiyi,
YUMRU: Bitkilerin besin depo eden yeraltı organını, ifade eder.
Bahçıvan (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0867-4 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Bahçıvan (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK'nın görevlendirdiği Ali Nihat Gökyiğit Eğitim, Sağlık, Kültür, Sanat ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tarım, Avcılık ve Balıkçılık Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Bahçıvan (Seviye 4); İSG, çevre koruma mevzuatı ve kalite standartlarına uygun olarak, her türlü bahçe bitkisini generatif veya vejetatif yollarla yetiştiren; her türün biyolojik gereksinimlerine uygun yetişme ortamı koşullarını (toprak, sıcaklık, nem ve benzeri) oluşturan; bitkilerle başkalarının tasarımlarını veya kendi tasarımlarını uygulayarak düzenli veya düzensiz bahçeler kuran; mevcut bitkilerin bakım ve kontrollerini yapan; bu işlemler için gerekli araç, gereç ve ekipmanı kullanan; bahçe alanlarının sürdürülebilirliğini ve gelişimini gözeterek gerekli bakım, yenileme ve planlama faaliyetlerini yürüten; biyoçeşitliliğin korunmasına önem veren ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan nitelikli meslek erbabıdır.
ISCO 08: 6113 (Bahçıvanlar, bahçe bitkilere ve fidan yetiştiricileri)
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı 2872 sayılı Çevre Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı 4857 sayılı İş Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı 5042 sayılı Yeni Bitki Çeşitlerine Ait Islahçı Haklarının Korunmasına İlişkin Kanun ve yürürlükteki alt mevzuatı 5262 sayılı Organik Tarım Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı 5488 sayılı Tarım Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci maddesi gereğince meslek elemanlarının sağlık gözetimine tabi tutulması; 17 nci maddesi gereğince gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini alması ve bunu belgelendirmesi gerekmektedir.
Ayrıca, meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uyulması esastır.
Mesleğin icrasına yönelik İSG, çevre ve diğer konulardaki mevzuata uyulması esastır.
Bahçıvan, açık ve kapalı alanlarda hareket halinde çalışır. Çalışma ortamı çoğunlukla dış mekân olup uzun süre ayakta çalışma ve çeşitli hava koşullarına (sıcak, soğuk, yağmur) maruz kalma riski mevcuttur. Ayrıca toprak, bitki materyali, kimyasal gübre ve ilaçlarla temas mümkündür. Çalışma
Bahçıvan (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0867-4 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
sırasında kazma, kürek, çapa, budama makası, testere ve çakı gibi kesici ve delici aletler ile yakıt, yağ ve benzeri yanıcı maddeler kullanılabileceğinden çeşitli şekillerde yaralanma ihtimali bulunmaktadır. Fiziksel güç gerektiren işlerin (toprak işleme, taşıma ve benzeri) yanı sıra zaman zaman müşterilerle, mühendislerle, peyzaj mimarlarıyla iletişimde olmalıdır.
Çalışma esnasında iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmasını gerektiren kaza, yaralanma ve sağlık riskleri bulunmaktadır. Mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilir. Risklerin tamamen ortadan kaldırılamadığı durumlarda ise işveren tarafından sağlanan uygun KKD kullanarak çalışır.
| Görev | A. İSG, çevre güvenliği ile üretimde kalite için gerekli önlemleri uygulamak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri |
|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | |
| A.1 | İSG önlemlerini uygulamak | A.1.1 | Talimatlar doğrultusunda İSG ile ilgili önlemlere uygun şekilde kendisini ve çevresindekileri tehlikeye atmadan çalışır. |
| A.1.2 | İş yerindeki araç, gereç ve ekipmanları sağlık ve güvenlik kurallarına uygun şekilde kullanır. | ||
| A.1.3 | Çalışma ortamında iş süreçlerine göre KKD'yi talimatlarına uygun olarak kullanır. | ||
| A.1.4 | Tehlike risk ve ramak kala olayları yazılı olarak ilgililerle paylaşır. | ||
| A.1.5 | Risk değerlendirmesi çalışmalarında gözlem ve görüşlerini risk değerlendirmesi ekibine veya işverene iletir. | ||
| A.1.6 | Motorlu testere ve çit budama makinesi ile çalışırken gerekli KKD'leri kullanır. | ||
| A.1.7 | Çim biçimde makinesi ve tırpan ile çalışırken kulaklık, baret, siperlik, tozluk gibi zorunlu KKD'yi kullanır. | ||
| A.1.8 | Yapılan tüm bahçecilik işlerinde zorunlu çelik burun veya koruyucu ayakkabı, uygun koruyucu eldiven kullanır. | ||
| A.1.9 | El aletleriyle yapılan odunsu bitki budamalarında zorunlu baret, koruyucu gözlük ve eldiven kullanır. | ||
| A.1.10 | Bitki hastalıkları ve zararlılarına karşı kimyasal ilaç kullanırken tam siperlikli maske, koruyucu gözlük, ilaçlama tulumu ve eldiven kullanır. | ||
| A.1.11 | Budama gibi yüksekte çalışılması gereken durumlarda merdiven, iskele, baret, ip gibi yardımcı ekipman ile KKD'yi kullanır. | ||
| A.1.12 | Yağışlı havalarda yağmurluk ve çizme kullanır. | ||
| A.1.13 | Budama gibi yüksekte çalışmayı gerektirir durumlar için aldığı eğitimlere uygun olarak önlemlerini alarak KKD'lerini talimatlarına uygun olarak kullanır. | ||
| A.1.14 | Olası çevresel tehlike ve risklere karşı alınması gereken önlemleri talimatlara uygun biçimde uygular. |
26UMS0867-4 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| Görev A. İSG, çevre güvenliği ile üretimde kalite için gerekli önlemleri uygulamak (devamı var) | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | ||
| Kod | Açıklama | Kod Açıklama | |
| A.2 | Acil durum talimatlarını uygulamak | A.2.1 Acil durum planında belirtilen hususlar dâhilinde alınan önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlere uyar. | 8. Acil durum türleri ve acil durum talimatlarına uygun davranma |
| A.2.2 İş yerinde sağlık ve güvenlik ile ilgili karşılaştığı acil durumları ilgili kişilere iletir. | 9. Atıklar ve geri kazanılabilir materyalleri tanıma | ||
| A.3 | Atık takibi yapmak | A.3.1 Ortama bulaşma riski olan ve çevreye zarar verebilecek maddelere karşı talimatlara uygun önlemler alır. | 10. Atıklar ve geri kazanılabilir materyallere yönelik işlemler ve bunların uygulanması |
| A.3.2 İş süreçlerinde ortaya çıkan atıkları türüne göre tasnif eder. | |||
| A.3.3 Yapılan kimyasal ilaçlama sonrasında ekipman içinde artan ilaç ile ekipmanın dezenfeksiyonu sırasında kullanılan suyu ayrı bir depoda muhafaza ederek tehlikeli atıkların kontrolü yönetmeliğine göre bertaraf eder. | |||
| A.3.4 Kullanılmış boş ilaç kutuları depolayarak bertaraf eder. | |||
| A.3.5 Bahçeden çıkan bitki atık miktarına göre kompost çeşidini belirler. | |||
| A.3.6 Belirlenen kompost çeşidine göre çıkan bitki atıklarını yığınlar halinde biriktirir. | |||
| A.3.7 Belirlenen kompost çeşidine göre kompostu kullanıma hazır hale getirir. | |||
| A.3.8 Çalıştığı ortamdaki geri dönüştürilebilir malzemelerin muhafazasına ilişkin belirlenen önlemleri uygular veya uygulanmasını sağlar. | |||
| A. İSG, çevre güvenliği ile üretimde kalite için gerekli önlemleri uygulamak | |||
|---|---|---|---|
| Görev | İşlemler | Başarım Ölçütleri | |
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama |
| A.4 | Bahçecilikte kaliteyi sağlamak | A.4.1 | Ekipman ve malzemeleri talimatında belirlenen şekilde kullanarak muhafaza eder. |
| A.5 | Sürdürülebilirlik uygulamalarını iş süreçlerine entegre etmek | A.4.2 | Yürüttüğü iş süreçlerindeki aksaklıkları belirleyerek mümkünse düzeltilmesine ilişkin önerilerle birlikte ilgili kişilere bildirir. |
| A.4.3 | Kaliteyi sürekli kılmak için bahçenin geleceğini planlar. | ||
| A.5.1 | Kurumun sürdürülebilirlik stratejileri doğrultusunda belirlenen ilkelerine uygun şekilde görevlerini yerine getirir. | ||
| A.5.2 | Çalışma sürecinde kullanılan su, enerji, sarf malzemesi ve benzeri kaynakların etkin, tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanılmasına yönelik önlemleri alır/almamasını sağlar. | ||
| A.5.3 | Çalışma sürecindeki tüm faaliyetleri doğaya ve doğal kaynaklara zarar vermeden yürütür. | ||
| A.5.4 | Sürdürülebilirlik yaklaşımının geliştirilmesi amacıyla yapılan çalışmalara görev tanımı kapsamında destek verir. | ||
| Görev | B. İş programı yapmak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | Kod | Açıklama |
| B.1 | İş planlaması yapmak | B.1.1 | 1. Çalışma alanına göre iş planının yapılması | |
| B.1.2 | 2. İş planı doğrultusunda birlikte çalışılan kişiler arası görev dağılımı | |||
| B.2 | Yapılacak iş ile ilgili bilgi akışını sağlamak | B.1.3 | 3. Kayıt tutma ve raporlama 4. Kullanılacak araç, gereç, ekipman ve malzemelerin kullanım özellikleri | |
| B.2.1 | 5. Araç, gereç, ekipman ve malzemeleri seçme, hazırlama ve kullanma | |||
| B.3 | Kayıt tutmak | B.2.2 | 6. Sözlü ve yazılı iletişim 7. Temel çalışma mevzuatı 8. İşyeri çalışma prosedürleri | |
| B.2.3 | ||||
| B.3.1 | 7. Yapılan tüm işleri yazılı kayıt altına alır. | |||
| B.3.2 | 8. Yazılı kayıtları mümkünse elektronik ortama aktarır. | |||
| Görev | C. Bahçe hazırlığı yapmak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | |
| C.1 | Çalışma alanını belirlemek | C.1.1 | Alanın bahçecilik çalışmalarına uygunluğunu belirler. | 1. Toprak numunesi alma kuralları 2. Toprak analiz sonuçlarını yorumlama adımları |
| C.1.2 | Alandan mevzuata ve tekniğe uygun toprak numunesi alır. | 3. İklim verilerini toplama ve değerlendirme yöntemleri | ||
| C.1.3 | Numunelerin etiket bilgilerini doldurarak analiz laboratuvarına gönderir. | 4. Bahçe tasarım ilkeleri ve planlama süreçleri | ||
| C.1.4 | Alana en yakın meteoroloji istasyonundan ilgili iklim verilerini alır. | 5. Bitki bilgisi 6. Tasarıma uygun bitki seçim ölçütleri 7. Toprak karışımı belirleme ve hazırlama yöntemleri | ||
| C.2 | Alan tasarımı yapmak ve yaptırmak | C.2.1 | Toprak, iklim verilerine ve talep eden kişinin isteğine göre uygun düzenleme yapar veya yapılması için konu uzmanına veri akışını sağlar. | 8. Gübre seçimi ve uygulama adımları 9. Sulama için su numunesi alma kuralları 10. Sulama yöntemi seçimi ve uygulama adımları |
| C.2.2 | Tasarına uygun bitki türü seçimi yapar. | |||
| C.2.3 | Tasarımda eğer biçim alan var ise uygun üretim ya da temin yöntemini belirler. | |||
| C.3.1 | Tasarına göre toprak karışımını belirler. | |||
| C.3 | Toprak hazırlığı yapmak | C.3.2 | Toprak analiz sonuçlarına göre alana ilave edilecek gübre çeşidini ve miktarını belirler. | |
| C.3.3 | Toprak analiz sonuçlarına göre drenaj çalışmasını yapar. | |||
| C.4.1 | Sulama için uygun su kaynağını belirler. | |||
| C.4.2 | Belirlediği kaynaktan mevzuata ve tekniğe uygun su numunesi alır. | |||
| C.4 | Sulama hazırlığı yapmak | C.4.3 | Numunelerin etiket bilgilerini doldurarak analiz laboratuvarına gönderir. | |
| C.4.4 | Analiz sonuçları ve alan tasarımına göre uygun sulama yöntemini belirler. | |||
| Görev | D. Ekim işlemlerini yapmak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | |
| D.1 | Üretim planı oluşturmak | D.1.1 | Tasarımda istenilen bitkilerin talep edilen zamana göre üretim takvimini oluşturur. | 1. Bitki üretim planı hazırlama adımları 2. Vejetatif ve generatif üretim farkları 3. Uygun üretim toprağı hazırlama oranları ve adımları |
| D.1.2 | Doğru üretim yöntemine (vejetatif veya generatif) karar verir. | 4. Uygun üretim materyali hazırlama adımları | ||
| D.2.1 | Üretim materyali hazırlığı yapar. | 5. Çelikle üretim yöntemleri ve adımları | ||
| D.2.2 | Üretim için uygun toprak hazırlığını yapar. | 6. Köklendirme hormonu uygulama oranları ve uygulama adımları | ||
| D.2 | Vejetatif (bitki parçaları) üretim yapmak (devamı var) | D.2.3 | Çelikle üretim yöntemi için istenilen ana bitkiden uygun örnekleri (gövde, yaprak, sürgün, kök) alır. | 7. Üretim ortamı nem, ısı ve ışık kontrol yöntemleri |
| D.2.4 | Alınan uygun çelik örneklerini gereklilik halinde köklendirme hormonu uygulayarak hazırlanan üretim ortamına yerleştirirerek muhafazasını sağlar. | |||
| D.2.5 | Alınan çeliklerin her gün nem, sıcaklık, hastalık kontrollerini sağlayarak gerekli müdahaleleri yapar. | |||
| D.2.6 | Köklenen bitki örneklerini saksılama için hazırlanan toprak karışımı ile doldurulmuş uygun boyuttaki saksılara tek tek şaşırtmasını yaparak uygun ortama yerleştirir. | |||
| D.2.7 | Yerleştirme işleminden sonra bakımları (sulama, arısız bitki, hastalık, zararlı, besin takviyesi, budama ve benzeri) yapar. | |||
| Görev | D. Ekim işlemlerini yapmak (devamı var) | Başım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| Kod | Açıklama | |||
| D.2 | Vejetatif (bitki parçaları) üretim yapmak | Kod Açıklama D.2.8 D.2.9 D.2.10 D.2.11 D.2.12 D.2.13 D.2.14 D.2.15 D.2.16 D.2.17 D.2.18 | Saksi çeşitleri bilgisi 8. Saksi çeşitleri bilgisi 9. Saksılama ve şaşırtma yöntemleri 10. Ekim öncesi tohum hazırlık adımları | |
| Görev | D. Ekim işlemlerini yapmak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | |
| D.3 | Generatif (tohum) üretim yapmak | D.3.1 | Üretim materyali hazırlığı yapar. | ||
| D.3.2 | Tohumların üretimi için ön araştırma yapar. | ||||
| D.3.3 | Üretim için uygun toprak hazırlığını yapar. | ||||
| D.3.4 | Talebe uygun olarak bitki üretimi için tohum sayımı yapar. | ||||
| D.3.5 | Tohumların çimlenme engeli varsa çeşitli ön işlemleri uygular. | ||||
| D.3.6 | Tohumların uygun ortama ekimini yapar. | ||||
| D.3.7 | Ekimi yapılan tohumların çimlenme takibini ve gerekli bakımlarını yapar. | ||||
| D.3.8 | Çimlenen ve ilk gerçek yaprakları oluşan fidelerin uygun toprak ile saksılara şaşırtmasını yaparak uygun ortamda muhafaza eder. | ||||
| D.3.9 | Şaşırtma sonrası en az bir vejetasyon dönemini tamamlayan bitkileri daha iyi kök gelişimi sağlaması için uygun boyuttaki saksıya hazırlanılan toprak karışımı ile değişimini yapar. | ||||
| D.3.10 | Dikime hazır olan bitkiyi fidanlığa aktarır. | ||||
| D.3.11 | Eğrelti türlerinin çoğaltılması için spor ile üretim yöntemini kullanır. | ||||
| D.3.12 | Sporla üretim yöntemi için steril toprak kullanır. | ||||
| D.3.13 | Alanda çim ekimi yapılacaksa alanın özelliklerine uygun çim çeşidini belirler. | ||||
| D.3.14 | Açık alana ekim yoluyla çim tohumlarını eker. | ||||
| D.3.15 | Tohumla üretimin her aşaması için uygun sulama yöntemini belirleyerek uygular. | ||||
26UMS0867-4 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| Görev | E. Dikim işlemlerini yapmak | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|
| Başarım Ölçütleri | |||
| İşlemler | Kod | Kod Açıklama | |
| E.1 | Alan hazırlığı yapmak | E.1.1 Dikim yapılacak alanda uygun ekipman ile arsız bitki mücadelesi yapar. E.1.2 Toprağı havalandırmak için uygun ekipman ile çapalama yapar. E.1.3 Alana dikilecek bitkinin/bitkilerin isteğine göre uygun toprak karışımı hazırlayıp alana uygular. | 1. Arsız bitkilerle mücadele yöntemleri ve adımları 2. Toprak havalandırma ve çapalama yöntemleri 3. Toprak karışımı hazırlama ve uygulama yöntemleri 4. Sulama yöntemi belirleme ve uygulama adımları |
| E.2 | Tasarımı alana uygulamak | E.1.4 Tasarıma uygun sulama yöntemini belirleyerek alana uygulamasını yapar. E.2.1 Dikim öncesi tasarımı uygun olarak alana bitki dağıtımını yapar. E.2.2 Dikilecek her bitki türü için uygun teknikte dikim çukuru açarak bitkiyi diker. E.2.3 Desteğe ihtiyacı olan bitkiler için gerekli hazırlıkları yaparak uygular. | 5. Bitkisel tasarımı alana uygulama yöntemleri ve adımları 6. Dikim çukuru açma teknikleri 7. Bitki dikim yöntemleri 8. Destekleme yöntemleri ve uygulama adımları 9. Destekleme ekipmanları |
| E.3 | Sulama rejimini belirlemek | E.3.1 Dikimi yapılan her bitkiye uygun miktarda can suyu verir. E.3.2 Bitkilerin isteğine göre uygun yoğunlukta mevsime uygun sulama programını yaparak uygular. | 10. Can suyu verme yöntemleri ve uygulama adımları 11. Sulama programı hazırlama ve uygulama adımları |
| Görev | F. Bakım işlemlerini yapmak (devamı var) | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| Kod | Açıklama | |||
| F.1 | Odunsu bitki bakımı yapmak | Kod | Açıklama | |
| F.1.1 | Uygun ekipman ile gerekli budamaları yapar. | |||
| F.1.2 | Budama sonrası ortaya çıkan bitki atıklarını temizler. | |||
| F.1.3 | Ortaya çıkan bitki atıkları kompost için uygun ise komposta katar. | |||
| F.1.4 | Ortaya çıkan bitki atıkları kompost için uygun değil ise bertaraf yöntemlerini uygular. | |||
| F.1.5 | Budama sonrasında bitkinin ihtiyaç olan gübrelemeyi ve sulamayı yapar. | |||
| F.1.6 | Derin budama yapılan bitkilerde ihtiyaç halinde gerekli koruyucu malzemeleri kullanır. | |||
| F.1.7 | Bitki çanaklarında çapalama ve gerekli ise malçlama yapar. | |||
| F.1.8 | Yüksek ağaçlarda yapacağı işlemlerde çevrenin güvenliğini alarak başkasının yaklaşmasını engeller. | |||
| F.2 | Otsu bitki bakımı yapmak | F.2.1 | Çim alanların periyodik olarak biçimini yapar, bitki atıklarını temizler, havalandırma, ara ekim ve gerekli gübreleme işlemlerini yapar. | |
| F.2.2 | Otsu bitki yastıklarında çiçek verimini artırmak için ölü baş temizliği yapar. | |||
| F.2.3 | Otsu bitki yastıklarında yabancı ot temizliği yapar. | |||
| F.2.4 | İhtiyaç dâhilinde bitkilerin desteklenmesini yapar. | |||
| F.2.5 | Bitkileri gözler ve ihtiyacına göre gübre takviyesi yapar. | |||
| F.3 | Bitki hastalıkları ve zararlıları ile mücadeleye etmek | F.3.1 | Bitki hastalıkları ve zararlıları tespit eder. | |
| F.3.2 | Yapılan tespite göre mücadelesi hakkında araştırma yapar ve/veya konunun uzmanına danışır. | |||
| F.3.3 | Seçilen mücadeleye yöntemini uygular. | |||
| F.3.4 | Mücadele sonucunda ortaya çıkan bitki parçalarını gerekli ise imha eder. | |||
| Görev | F. Bakım işlemlerini yapmak (devamı var) | ||
|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama |
| F.4. | Yabancı otlarla mücadele etmek | F.4.1 | Yabancı otların türüne göre uygun zamanda söküm işlemi yapar. |
| F.4.2 | Gerekli gördüğü durumlarda kimyasal mücadele yöntemlerini kullanır. | ||
| F.4.3 | Yabancı otun yayılma durumuna göre ya imha eder ya da mümkünse kompost sürecine dâhil eder. | ||
| F.4.4 | Yabancı ot çıkışını azaltmak ya da tamamen engellemek için gerekirse malçlama yöntemlerini kullanır. | ||
| F.5. | Gübreleme yapmak | F.5.1 | Bitkinin gelişimi ve ihtiyacına uygun gübre seçimini yapar. |
| F.5.2 | Seçilen gübreyi doğru ekipmanla uygular | ||
| F.6. | Toprak bakımı yapmak | F.6.1 | Bakım sonrası ortaya çıkan tüm bitki atıklarıyla mümkünse kompost oluşturur. |
| F.6.2 | Kompostun oluşabilmesi için gerekli tüm işlemleri uygular. | ||
| F.6.3 | Oluşan kompostu uygun ebattaki elekten geçirir. | ||
| F.6.4 | Düzenli olarak bitki alanlarına her yıl elekten geçirilmiş kompost ilavesi yapar. | ||
| F.6.5 | Gerekli durumlarda toprağın havalandırılmasını yapar. | ||
| F.7. | Alan bakımı yapmak | F.6.6 | Toprağın sağlıklı muhafazası için gerekli çalışmayı yapar. |
| F.7.1 | Bahçe içerisindeki yolların temizliğini gerekli makine ve ekipman kullanarak yapar. | ||
| F.7.2 | Çim alanlarda mevsime göre yaprak, dal temizliği yapar ve mümkünse komposta katar. | ||
| F.7.3 | Bahçe içerisinde çöp temizliği yaparak atık yönetimine uygun şekilde ayrıştırır. | ||
| F.7.4 | Alan içinde bulunan yapısal unsurların bakım ve temizliğini yapar. | ||
| F.7.5 | Gerektiğinde onarımı veya yenilenmesi için ilgili kişiye bilgi verir. | ||
| Görev | F. Bakım işlemlerini yapmak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| Kod | Açıklama | |||
| F.8. | Sulama yapmak | Kod | Açıklama | 17. Sulama yöntemleri ve uygulama adımları |
| F.8.1 | Sulama için gerekli olan sistemi kurar. | 18. Sulama ekipmanlarının bakımı | ||
| F.8.2 | Sulama sisteminde oluşabilecek her türlü arızayı giderir. | 19. Tasarruflu su planlama ve kullanım yöntemleri | ||
| F.8.3 | Sulama amaçlı kullanılacak ekipmanın kontrol ve bakımlarını yapar. | 20. Bahçe ekipmanlarının temizlik, bakım ve depolama kuralları | ||
| F.8.4 | Bitkinin su ihtiyaçına göre sulama rejimini belirler. | 21. Tohum toplama, temizleme ve muhafaza yöntemleri | ||
| F.9. | Ekipman ve malzeme bakımı yapmak | F.8.5 | Suyun doğru ve tasarruflu kullanımına dikkat eder. | |
| F.9.1 | Çim biçme, havalandırma, çapalama gibi işlerde kullanılan makinelerin bir sonraki kullanma hazırlamak için kullanımdan sonra bıçaklarını temizleyerek bilemesini ve yağ bakımlarını yapar. | |||
| F.9.2 | Tırpan, yaprak üfleme, süpürme ekipmanlarını bir sonraki kullanıma hazırlamak için kullanımdan sonra gerekli bakımlarını yapar. | |||
| F.9.3 | Motorlu testere ve çit budama makinelerinin bir sonraki kullanıma hazırlamak için kullanımdan sonra kesme aparatlarını bileyerek gerekli yağ bakımlarını yapar. | |||
| F.9.4 | Bahçecilikte kullanılan el aletlerinin düzenli bakımlarını yaparak depo ve avadanlık içindeki tertip ve düzenini sağlar. | |||
| F.9.5 | İlâçlama amaçlı kullanılan pulverizatör gibi tüm ekipmanları bir sonraki kullanıma hazırlamak için kullanım sonrası bakımını yapar. | |||
| F.10 | Tohum toplamak | F.10.1 | Mevsime göre olgunlaşmış meyve ve tohumları toplar, toplanma tarihi, toplanma yeri ve bitki adı gibi bilgilerle birlikte uygun koşullarda muhafaza eder. | |
| F.10.2 | Toplanma tarihi, toplanma yeri ve bitki adı gibi bilgilerle birlikte uygun koşullarda muhafaza eder. | |||
| F.10.3 | Uygun koşullarda muhafaza edilen tohumların temizliğini yapar. | |||
| F.10.4 | Temizliği yapılan tohumları, uygun uzun saklama koşullarına göre üretim çalışmasına dâhil edilene kadar saklar. | |||
| Görev | G. Biyolojik çeşitliliğin korunmasına ve gelişmesine katkı sağlamak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | ||
| G.1 | Kod | Açıklama | G.1.1 | 1. Temel ekoloji prensipleri 2. Yerli ve istilacı tür tanımlama 3. Biyoçeşitlilik envanteri hazırlama yöntemleri 4. Bitki çoğaltma yöntemleri |
| G.1 | Kod | Açıklama | G.1.2 | Alanda bulunan tüm canlı çeşitliliğinin listesini oluşturur ya da konu uzmanlarına danışır. Alanda korunması gereken türleri tespit ederek yapılacak tüm uygulamalarda önceliği onlara verir. |
| G.2 | Kod | Tür çeşitliliğini arttırmaya yönelik planlama yapmak | G.2.1 | Alanda sadece bitki değil, diğer canlı çeşitliliğinin artması için çalışmalar yapar. |
| G.2 | Kod | Tür çeşitliliğini arttırmaya yönelik planlama yapmak | G.2.2 | Farklı canlı gruplarını destekleyecek habitat çeşitliliğini artırmaya yönelik bitkilendirme ve mikrohabitat oluşturma çalışmaları yapar. |
| G.3 | Kod | Ekolojik bakım uygulamaları gerçekleştirmek | G.3.1 | Alandaki her türlü zararlı ile biyolojik yöntemlerle mücadele eder. |
| G.3 | Kod | Ekolojik bakım uygulamaları gerçekleştirmek | G.3.2 | Yabancı ot temizliğinde çeşitliliğe zarar vermeden çalışır. |
| G.4 | Kod | Biyoçeşitliliği izlemek ve raporlamak | G.3.3 | Maçlama, toprak iyileştirme gibi uygulamalarla habitatı destekler. |
| G.4 | Kod | Biyoçeşitliliği izlemek ve raporlamak | G.4.1 | Alandaki mevsimlere göre tür değişimini takip eder. |
| G.4 | Kod | Biyoçeşitliliği izlemek ve raporlamak | G.4.2. | Yaptığı gözlemleri kayıt altına alır. |
| G.4 | Kod | Biyoçeşitliliği izlemek ve raporlamak | G.4.3 | Raporları işverenine sunar. |
| Görev | H. Mesleki gelişim çalışmalarına katılmak | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | ||
| Kod | Açıklama | Kod Açıklama | |
| H.1 | Bireysel mesleki gelişimini sağlamak | H.1.1 Eğitim ihtiyaçlarına göre ilgili birim veya kuruluşlar tarafından düzenlenen eğitim programlarını takip ederek kendisi ile ilgili olanlarına katılır. H.1.2 Meslek ve sektördeki gelişmeleri ilgili kaynaklardan izleyerek çalışmalarına yansıtır. H.1.3 Görevleriyle ilgili mevzuat ve norm değişikliklerini işletmenin ilgili birimlerinden öğrenerek yürüttüğü işlemlere yansıtır. | 1. Eğitim ihtiyaçlarını doğru şekilde belirleme İlgili kurs ve seminerleri takip etme 3. Katıldığı eğitimleri iş süreçlerine uygulama 4. Mesleki yenilikleri ve teknolojileri takip etme 5. Sektörel gelişmeleri kaynaklardan izleme 6. Mevzuat ve norm değişikliklerinden haberdar olma 7. Yeni düzenlemeleri iş süreçlerine uyarlama 8. Deneyimlerini ekip arkadaşlarıyla paylaşma |
| H.2 | Ekip arkadaşlarına işbaşı eğitim vermek | H.2.1 Çalışma ekibine yeni katılanlara yapılacak işlere ilişkin iş talimatlarını, bilgi ve deneyimlerini aktarır. H.2.2 Ekip arkadaşlarına gerektiğinde işi uygulamalı olarak gösterir. | |
Bahçıvan (Seviye 4) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0867-4 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Ek-2
| Meslek: | Kanatlı Hayvan Cinsiyet Ayrım Elemanı |
| Seviye: | 3¹ |
| Referans Kodu: | 26UMS0868-3 |
| Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar): | Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi |
| Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | MYK Tarım, Avcılık ve Balıkçılık Sektör Komitesi |
| MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/Sayı: | 1/7/2026 Tarihli ve 2026/81 Sayılı Karar |
| Resmî Gazete Tarih/Sayı: | 4/10/2026 - 33390 |
| Revizyon No: | 00 |
'Mesleğin yeterlilik seviyesi, 8 seviyeli Türkiye Yeterlilikler Çerçevesine göre seviye 3 olarak belirlenmiştir.
Kanatlı Hayvan Cinsiyet Ayrım Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0868-3 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
ACİL DURUM: İş yerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, hastalık salgını, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları,
ALERJEN MADDE: Bazı bireylerin bedensel özellikleri nedeniyle solunduğunda, yenildiğinde veya temas edildiğinde alerjik tepkiye neden olan maddeleri,
ATIK: Üreticisi veya fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan herhangi bir madde veya materyali,
BİYOGÜVENLİK: Hayvan sağlığını ve üretim sürecini korumak için alınan önlemler bütününü,
CİVCİV AYRIMI: Cinsiyet tespiti yapılarak dişi ve erkek civcivlerin ayrılması işlemini,
DEZENFEKSİYON: Kuluçkahane, ekipman ve personel hijyenini sağlamak amacıyla uygulanan kimyasal ve fiziksel temizlik işlemlerini,
HİJYEN: Sağlığa zarar verecek şartlardan korunmak için yapılan temizlik uygulamaları ve alınan önlemleri,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflama Sistemini,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
KLOAK YÖNTEMİ: Yeni çıkmış civcivlerin kloak mukozasının manuel olarak dışa çevrilmesi yoluyla, erkeklerde bulunan rudimenter genital organın (genital tümsek) varlığının veya yokluğunun morfolojik olarak incelenmesine dayanan cinsiyet belirleme tekniğini,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
SANİTASYON: Kümes ve ekipmanların hijyenini sağlamak amacıyla yapılan temizlik işlemlerini,
TARIM: Bitkisel ve hayvansal üretimi kapsayan ekonomik faaliyet alanını,
TEHLİKE: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya iş yerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
YEM: Kanatlı hayvanların beslenmesi için kullanılan gıda maddelerini,
ifade eder.
Kanatlı Hayvan Cinsiyet Ayrım Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0868-3 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Kanatlı Hayvan Cinsiyet Ayrım Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK'nın görevlendirdiği Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tarım, Avcılık ve Balıkçılık Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Kanatlı Hayvan Cinsiyet Ayrım Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0868-3 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Kanatlı Hayvan Cinsiyet Ayrım Elemanı (Seviye 3), İSG, çevre koruma, kalite ve biyogüvenlik kurallarına uygun olarak iş organizasyonu yapan, civcivlerde cinsiyet tayini işlemlerini teknik standartlara göre gerçekleştiren, hayvanları gözlemleyerek normal dışı durumları kayıt alarak yöneticiye raporlayan, cinsiyet ayrımı yapılan civcivlerin sağlıklı bir şekilde bir sonraki aşamaya aktarılmasını veya teslim edilmesini sağlayan ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan kişidir.
ISCO 08: 6122 (Kümes Hayvanları Yetiştiricileri)
2872 sayılı Çevre Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.
4857 sayılı İş Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.
Ayrıca, meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uyulması esastır.
Mesleğin icrasına yönelik İSG, çevre ve diğer konulardaki mevzuata uyulması esastır.
Kanatlı Hayvan Cinsiyet Ayrım Elemanı (Seviye 3); hayvancılık sektöründe, civciv ayrımı yapılan kapalı alanlarda çalışır. Çalışma ortamında yoğun ışık, toz, tüy ve alerjen maddeler bulunabilir. İş, dikkat gerektiren ince el becerisi isteyen bir süreçtir. Çalışma süresince hijyen kurallarına tam uyulmalı ve biyogüvenlik tedbirleri alınmalıdır. Üretim sürecinde veteriner hekim veya ziraat mühendisi ile birlikte çalışır.
Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren sağlık ve güvenlik riskleri bulunmaktadır. İşveren tarafından mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilir. Eğer riskler bertaraf edilemiyor ise kabul edilebilir seviyeye indirilir. Toplu koruma önlemleri ile risk ortadan kaldırılamıyor veya kabul edilebilir seviyeye indirilemiyorsa işveren tarafından sağlanan uygun KKD kullanarak çalışır.
| Görev | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
|---|---|---|---|
| Kod | Açıklama | ||
| A.1 | İSG önlemlerini uygulamak | A.1.1 İSG ile ilgili önlemleri göz önünde bulundurarak, kendisini ve çevresindekileri riske atmayacak şekilde çalışır. A.1.2 Çalışma ortamında iş süreçlerine göre KKD'leri talimatlarına uygun olarak kullanır. A.1.3 Kullanılan araç, gereç ve malzemelerin, talimatlara göre temizliğini ve dezenfeksiyonunu sağlar. A.1.4 İş yerinde sağlık ve güvenlik ile ilgili karşılaştığı acil durumlarda gereken önlemleri alır. | 1. Kümes ortamında İSG önlemleri 2. Kümes ortamı için tehlikeli ve riskli durumlar 3. Kümes ortamı için hijyen ve sanitasyon uygulamaları 4. Kümes ortamı için acil durumlar ve alınması gereken önlemler 5. Çalışma ortamında kullanılacak KKD 6. Kişisel hijyen ve personel hijyen talimatları 7. Çalışma esnasında hijyenik ortamı bozacak durumlar ve bu durumlara karşı uygulanacak önlemler 8. Tesis etrafındaki çevresel tehlike ve riskler 9. Tesis içerisindeki çevre koruma önlemleri 10. Ortama bulaşma riski olan ve çevreye zarar verebilecek maddeler ile bu maddelere karşı uygulanacak önlemler |
| A.2 | İş süreçlerinde biyogüvenlik kurallarına uymak | A.2.1 Kişisel hijyen ve diğer personel hijyen talimatlarını uygular. A.2.2 Kullandığı alet ve ekipmanların hijyenini sağlar A.2.3 Cinsiyet ayrım odasının biyogüvenliğinin korunmasını sağlar. | |
| A.3 | Çevre koruma önlemlerini uygulamak | A.3.1 Ortama bulaşma riski olan ve çevreye zarar verebilecek maddelere karşı talimatlara uygun önlemler. A.3.2 İş süreçlerinde ortaya çıkan atıkları türüne göre tasnif ederek ilgili atık sahasına gönderilmesini sağlar. | |
Kanatlı Hayvan Cinsiyet Ayrım Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0868-3 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| A. İSG, biyogüvenlik, çevre koruma ve kalite gerekliklerini uygulamak | |||
|---|---|---|---|
| Görev İşlemler | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | |
| Kod | Açıklama | ||
| A.4 | Sürdürülebilirlik stratejilerini uygulamak | A.4.1 A.4.2 A.4.3 | Çalışma sürecinde kullanılan enerji, sarf malzemesi ve benzeri kaynakların etkin, tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanılmasına yönelik önlemleri alır. Çalışma sürecinde tüm süreçleri doğaya ve doğal kaynaklara zarar vermeden yürütür. Çalışma sürecinde sürdürülebilirlik stratejileri kapsamında suyun etkin, tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanılmasına yönelik önlemler alır. |
| A.5 | İş süreçlerinde kaliteyi sağlamak | A.5.1 A.5.2 | Ekipman ve malzemeleri talimatında belirlenen şekilde kullanır ve muhafaza eder. Yürüttüğü iş süreçlerindeki aksaklıkları belirleyerek düzeltilmesine ilişkin öneriler geliştirerek ilgili kişilere bildirir. |
| Görev | B. İş organizasyonu yapmak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | |
| B.1 | İş planlaması yapmak | B.1.1 | Yapılacak işler için iş önceliklerini belirler. | 1. İş sürecinin aşamaları ve süreleri | |
| 2. İş süreçlerinde kullanılan ekipman, araç ve gereçler ile bunların kullanımı | |||||
| 3. İş süreçlerinde ekipmanın hazırlığı yapma | |||||
| 4. İş süreçlerinde kullanılan makine ve ekipmanla güvenli çalışma | |||||
| B.2 | Araç, gereç ve ekipman hazırlığı yapmak | B.2.1 | Yapılacak işlemlere göre kullanacağı ekipman, araç ve gereçleri talep eder. | ||
| B.2.2 | |||||
| Görev | C. Civcivlerin cinsiyet ayrımını yapmak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | |
| C.1 | Çalışma ortamını hazırlamak | C.1.1 | Çalışma alanının hijyen ve güvenlik şartlarını kontrol eder. | 1. Çalışma alanında hijyen ve güvenlik koşulları | |
| C.1.2 | Civciv kasalarını yerleştirerek uygun işlem sırasını belirler. | 2. Civciv kasalarını uygun şekilde yerleştirme ve işlem sırasını belirleme adımları | |||
| C.2 | Cinsiyet tayini yapmak | C.2.1 | Civcivlerin cinsiyetini uygun yöntemlerle (tüylenme hızı özelliği ve kloak yöntemi) civcivlere zarar vermeden belirler. | 3. Civcivlerin cinsiyetini belirleme yöntemleri | |
| C.2.2 | Cinsiyeti belirlenen civcivleri üretim amacına göre sınıflandırır. | 4. Cinsiyet belirleme işlemleri sırasında izlenecek adımlar | |||
| C.3 | Çalışma sonrası işlemleri yürütmek | C.3.1 | Cinsiyeti belirlenen civcivlerin sonraki üretim aşamaları için ilgili birimlere aktarılmasını sağlar. | 5. Belirlenen cinsiyete göre civcivleri üretim amacına uygun sınıflandırma | |
| C.3.2 | Kullanılan ekipmanı düzenli olarak temizleyerek dezenfekte eder. | 6. Cinsiyet belirleme sonrası civcivleri ilgili üretim birimlerine yönlendirme | |||
| C.4.1 | Civcivlerin cinsiyet kayıtlarını tutar. | 7. Kullanılan ekipmanları işlem sonrası temizleme adımları | |||
| C.4 | Kayıt ve raporlama yapmak | C.4.2 | Tuttuğu rapor ve formları ilgili birime teslim eder. | 8. Yapılan işlemlere ilişkin civciv cinsiyet kayıtlarını düzenli tutma 9. Rapor ve formları zamanında ve eksiksiz şekilde ilgili birimlere iletme | |
| 10. Kloaktan %96, kanattan %98 ve üzeri kabul edilebilir doğrulukta cinsiyet tayini yapabilme | |||||
| Görev D. Mesleki gelişim faaliyetlerine katılmak | ||
|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | |
| Kod | Açıklama | Kod Açıklama |
| D.1 | Kendisinin ve başkalarının mesleki gelişim faaliyetlerine katılmak | D.1.1 Mesleki gelişim faaliyetlerine ilişkin düzenlenen eğitimlere katılır. |
| D.1.2 Rehberlik eşliğinde gelişim ihtiyaçlarını tespit eder. | ||
| D.1.3 Rehberlik eşliğinde mesleki uygulamalarına ilişkin yeni gelişmeleri takip ederek iş süreçlerine uygular. | ||
| D.1.4 Mesleği ile ilgili bilgi ve deneyimlerini birlikte çalıştığı kişilere aktarır. | ||
Kanatlı Hayvan Cinsiyet Ayrım Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0868-3 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Ek-3
| Meslek: | Tarım İşçisi |
| Seviye: | 2¹ |
| Referans Kodu: | 26UMS0869-2 |
| Standardı Hazırlayan Kuruluş(lar): | Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi |
| Standardı Doğrulayan Sektör Komitesi: | MYK Tarım, Avcılık ve Balıkçılık Sektör Komitesi |
| MYK Yönetim Kurulu Onay Tarih/ Sayı: | 1/7/2026 Tarihli ve 2026/81 Sayılı Karar |
| Resmî Gazete Tarih/Sayı: | 4/10/2026 - 33390 |
| Revizyon No: | 00 |
¹Mesleğin yeterlilik seviyesi, 8 seviyeli Türkiye Yeterlilikler Çerçevesine göre Seviye 2 olarak belirlenmiştir.
Tarım İşçisi (Seviye 2) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0869-2 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
ACİL DURUM: İş yerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, hastalık salgını, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları, ATIK: Üreticisi veya fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan herhangi bir madde veya materyali,
ÇEVRE KORUMA: Çalışma ortamında çevresel riskleri azaltmak, sürdürülebilir üretim sağlamak amacıyla alınan önlemleri,
HİJYEN: Sağlığa zarar verecek şartlardan korunmak için yapılan uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümünü,
ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflama Sistemini,
İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,
KİŞİSEL HİJYEN: Çalışanların, kendisinin ve başkasının sağlığına zarar verebilecek şartlardan ve uygulamalardan korunması için alınan önlemleri,
KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,
RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,
RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
TARIM: Bitkisel ve hayvansal üretimi kapsayan ekonomik faaliyet alanını,
TARIMSAL FAALİYET: Bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretimi, yetiştirilmesi, hasadı ile tarımsal işletmelerde ürünlerin temizlenmesi, işlenmesi, saklanması, taşınması ve pazarlanmasının yanı sıra, tarımsal faaliyetlerle bağlantılı onarım, bakım ve inşaat işlerini de kapsayan geniş bir faaliyet alanını,
TARIMSAL İŞLETME: Tarımın bir veya birkaç çeşitli dallarında faaliyet gösteren işletmeyi,
TEHLİKE: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya iş yerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,
ZARARLI MÜCADELESİ: Tarımsal faaliyet alanındaki zararlı böcek, kemirgen ve diğer haşerelerle biyogüvenlik önlemleri çerçevesinde mücadeleyi, ifade eder.
Tarım İşçisi (Seviye 2) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0869-2 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Tarım İşçisi (Seviye 2) Ulusal Meslek Standardı 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK'nın görevlendirdiği Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tarım, Avcılık ve Balıkçılık Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.
Tarım İşçisi (Seviye 2) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0869-2 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
Tarım İşçisi (Seviye 2); İSG önlemlerini alarak, çevre koruma mevzuatı ve kalite gerekliliklerine uygun şekilde bitkisel üretim faaliyetlerinde yardımcı işleri yerine getiren kişidir. Tarımsal işletmenin türüne bağlı olarak; bitkisel üretim alanlarının hazırlanması ile ekim ve/veya dikim işlemlerini gerçekleştirir; bitkilerin büyüme sürecinde bakım ve koruma çalışmalarına katkı sağlar; hasat ve hasat sonrası işlemleri yürütür; işletmenin genel bakım faaliyetlerine destek verir ve mesleki gelişim çalışmalarına katılır.
ISCO 08: 9211 (Tarım İşçileri)
2872 sayılı Çevre Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.
4857 sayılı İş Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.
Ayrıca, meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uyulması esastır.
Mesleğin icrasına yönelik İSG, çevre ve diğer konulardaki mevzuata uyulması esastır.
Tarım İşçisi (Seviye 2); tarımsal faaliyetin türüne bağlı olarak çiftlikler, fidanlıklar, meyve bahçeleri, üzüm bağları veya seralar dâhil olmak üzere çeşitli ortamlarda çalışabilir. İş yerleri çoğunlukla açık havadadır; doğal unsurlara ve değişen hava koşullarına maruz kalırlar. Çalışma ortamı fiziksel olarak zorlayıcı olabilir ve genellikle eğilme, kaldırma ve tekrarlayan hareketleri içeren görevleri yerine getirmek için güç ve dayanıklılık gerektirebilir.
Bir tarım işçisinin iş yeri, mevsimsel taleplere göre görevler ve koşullar değişebileceğinden uyum sağlamayı gerektirir. Dikim veya hasat dönemleri ile çalışma saatleri sezonlara göre değişkenlik gösterebilir. Çalışma ortamı genellikle bir ekipte çalışmayı, görevleri verimli ve etkili bir şekilde yerine getirmek için diğer işçilerle iş birliği yapmayı içerir. Çalışma sürecinde tarım sektöründe farklı uzmanlık alanlarına, görev ve sorumluluklara sahip mühendis, tekniker, teknisyen, üretim personeli, satış personeli ve diğer çalışanlarla birlikte çalışır.
Tarım iş yerinde mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren sağlık ve güvenlik riskleri bulunmaktadır. İşveren tarafından mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilir, eğer bertaraf edilemiyor ise riskler kabul edilebilir seviyeye indirilir. Toplu koruma önlemleri ile risk ortadan kaldırılamıyor veya kabul edilebilir seviyeye indirilemiyorsa işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanımı kullanarak çalışır.
| Görev | A. İSG, biyogüvenlik, çevre koruma ve kalite gerekliklilerini uygulamak (devamı var) | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçütleri | |||
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | |
| A.1 | İSG önlemlerini uygulamak | A.1.1 | İSG ile ilgili önlemleri göz önünde bulundurarak, kendisini ve çevresindekileri riske atmayacak şekilde çalışır. | 1. Tarımsal işletmede İSG önlemleri |
| A.1.2 | Çalışma ortamında iş süreçlerine göre KKD'leri talimatlarına uygun olarak kullanır. | 2. Çalışma sahası için tehlikeli ve riskli durumlar | ||
| A.1.3 | Kullanılan araç, gereç ve malzemeleri talimatlarına göre temizliğini ve dezenfeksiyonunu sağlar. | 3. Gerekli ortamlar için hijyen ve sanitasyon uygulamaları | ||
| A.1.4 | İş yerinde sağlık ve güvenlik ile ilgili karşılaştığı acil durumlarda gereken önlemleri alır. | 4. Acil durumlar ve alınması gereken önlemler | ||
| A.2 | İş süreçlerinde biyogüvenlik kurallarına uymak | A.2.1 | Tarımsal işletme girişinde işletme talimatlarına göre biyogüvenlik önlemlerini (uygun kıyafet, ayakkabı değişimi, duş ve benzeri) alır. | 5. Çalışma ortamında kullanılacak KKD'ler |
| A.2.2 | İşletmeye giriş yapan araç ve ekipmanların dezenfeksiyonunu yapar. | 6. Kişisel hijyen ve personel hijyen talimatları | ||
| A.2.3 | Çalışma sahası ile ilgili temizlik ve dezenfeksiyon talimatlarını uygular. | 7. Çalışma esnasında hijyenik ortamı bozacak durumlar ve bu durumlara karşı uygulanacak önlemler | ||
| A.3 | Çevre koruma önlemlerini uygulamak | A.3.1 | Ortama bulaşma riski olan ve çevreye zarar verebilecek maddelere karşı talimatlara uygun önlem alır. | 8. İşletmenin etrafındaki çevresel tehlike ve riskler |
| A.3.2 | İş süreçlerinde ortaya çıkan atıkları türüne göre tasnif ederek ilgili atık sahasına gönderilmesini sağlar. | 9. İşletme içerisindeki çevre koruma önlemleri | ||
| 10. Ortama bulaşma riski olan ve çevreye zarar verebilecek maddeler ile bu maddelere karşı uygulanacak önlemler | ||||
| 11. Atıkların kaynakta doğru ayrılması | ||||
| 12. Geri dönüşüm faaliyetleri | ||||
| Görev A. İSG, biyogüvenlik, çevre koruma ve kalite gerekliliklerini uygulamak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | ||||
| Kod | Açıklama | |||
| A.4 | Sürdürülebilirlik stratejilerini uygulamak | A.4.1 A.4.2 A.4.3 | Çalışma sürecinde kullanılan enerji, sarf malzemesi ve benzeri kaynakların etkin, tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanılmasına yönelik önlemleri alır. Çalışma sürecinde tüm süreçleri doğaya ve doğal kaynaklara zarar vermeden yürütür. Çalışma sürecinde sürdürülebilirlik stratejileri kapsamında suyun etkin, tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanılmasına yönelik önlemler alır. | 13. Enerji verimliliği ve temel tasarruf uygulamaları 14. Doğal kaynakların korunmasına yönelik alınacak önlemler 15. Su kaynaklarının korunmasına yönelik alınacak önlemler 16. Ekipmanları talimatlara uygun kullanma 17. İş sürecinde çıkan aksaklıkları fark etme |
| A.5 | İş süreçlerinde kaliteyi sağlamak | A.5.1 A.5.2 | Ekipman ve malzemeleri talimatında belirlenen şekilde kullanır ve muhafaza eder. Yürüttüğü iş süreçlerindeki aksaklıkları belirleyerek düzeltilmesine ilişkin öneriler geliştirerek ilgili kişilere bildirir. | |
| B. Tarımsal işletmenin türüne bağlı olarak iş organizasyonu yapmak | Başarım Ölçütleri | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri | ||
|---|---|---|---|---|
| Görev | İşlemler | Kod | ||
| B.1 | Tarımsal işletmenin türüne bağlı olarak iş planlaması yapmak | Açıklama | Kod | |
| Açıklama | ||||
| B.2 | Araç, gereç ve ekipman hazırlığı yapmak | B.1.1 | Yapılacak işler için iş önceliklerini belirler. | |
| B.1.2 | İşlerin gidişatına göre çalışmalarını yeniden düzenler. | |||
| B.3 | Kayıt ve raporlama yapmak | B.1.3 | Günlük işlemleri aksatmadan yürütür. | |
| B.2.1 | Yapılacak işlemlere göre kullanacağı ekipman, araç ve gereçleri talep eder. | |||
| B.2.2 | Çalışma alanında gerekli olabilecek yardımcı malzemeleri hazırda tutar. | |||
| B.3.1 | Üretim döneminde tarımsal faaliyetin türüne bağlı olarak uygun kayıtları tutar. | |||
| B.3.2 | Tuttuğu rapor ve formları ilgili birime teslim eder. | |||
Tarım İşçisi (Seviye 2) Ulusal Meslek Standardı
26UMS0869-2 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No
| Görev | C Bitkisel üretim faaliyetlerine ilişkin süreçlerde yardımcı işleri yerine getirmek | |||
|---|---|---|---|---|
| İşlemler | Başarım Ölçüleri | |||
| Kod | Açıklama | Kod | Açıklama | Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri |
| C.1 | Bitkisel üretim alanlarının hazırlığı ile ekim/dikim işlemlerini gerçekleştirirmek | C.1.1 | Tohum ekimi, fide/fidan dikimi için gerekli toprak hazırlık sürecine katkı sağlar. | 1. Üretim alanlarındaki bitkileri strese sokan durumlar |
| C.1.2 | Üretim materyalleri için gerekli ön hazırlıklar ile ortam ve ekipman ayarlamalarına yardımcı olur. | 2. Kişisel hijyen kuralları | ||
| C.1.3 | Farklı ürün grupları için ekim ve dikim faaliyetlerine yardım eder. | 3. Ekim/dikim öncesi ortam ve ekipman hazırlık işlemleri | ||
| C.1.4 | Ekim ve dikimden hemen sonrası için gerekli olan kültürel bakım işlemlerine yardımcı olur. | 4. Ekim/dikim yöntem ve teknikleri | ||
| C.2.1 | Bitki gelişiminin takip sürecine katkı sağlar. | 5. Bitki büyüme ve gelişim dönemleri | ||
| C.2 | Bitkilerin büyüme mevsimi boyunca uygun bakım ve koruma çalışmalarını gerçekleştirirmek | C.2.2 | Verilen talimatlar doğrultusunda sulama ve gübreleme uygulamalarını yürütür. | 6. Sağlıksız ürünlerin imhası |
| C.2.3 | Bitkisel üretim alanlarında türlere göre değişen budama, terbiye, seyreltme gibi bakım işlemlerini verilen talimatlar doğrultusunda gerçekleştirir. | 7. Farklı ürün gruplarının depolanması | ||
| C.2.4 | Sezon boyunca hastalık, zararlı ve yabani otların kontrolüne katkı sağlar. | 8. Ekipman bilgisi | ||
| C.3.1 | Hasat zamanı geldiğinde hasat için gerekli ön hazırlık işlemlerine yardım eder. | 9. Mevcut bitki sayısı | ||
| C.3.2 | Verilen talimatlar doğrultusunda tarım aletleri ve ekipmanı kullanarak ürünlerin hasadını yapar. | 10. Hasat, ayırma ve paketleme işlemleri | ||
| C.3 | Hasat ve hasat sonrası işlemlerini gerçekleştirirmek | C.3.3 | Hasattan sonra, ayıklama, ayırma, temizleme, paketleme veya nakliye için gerekli süreçlere katkı sağlar. | 11. Sulama sistemleri, gübreleme işlemleri |
| C.3.4 | Hasat sonrası bir sonraki üretim sezonuna hazırlık işlerine yardımcı olur. | |||