Yürütme bölümü — s.51–64

Tarım İşçisi (Seviye 2) Ulusal Meslek Standardı

26UMS0869-2 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No

Tarım İşçisi (Seviye 2) Ulusal Meslek Standardı

26UMS0869-2 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No

3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar

• 1. Atık yönetimi için kullanılan gereçler
• 2. Aydınlatma sistemleri
• 3. Biyogüvenlik ekipmanları (eldiven, maske, çizme ve benzeri)
• 4. Depolama ve taşıma ekipmanları
• 5. Havalandırma panelleri ve fanlar
• 6. İç ve dış mekân sıcaklık ve nem kontrol cihazları
• 7. Tarım makine ve ekipmanı (Basit el aletleri ve ekipmanı)

3.3. Tutum ve Davranışlar

• 1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dâhilinde karar vermek
• 2. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak
• 3. Çalışmalarında planlı, organize ve düzenli olmak
• 4. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
• 5. Çevre, kalite ve İSG mevzuatında yer alan düzenlemeleri benimsemek
• 6. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
• 7. Ekip arkadaşlarıyla uyumlu çalışmak
• 8. Güvenli çalışma şartlarına uymak
• 9. İş yeri çalışma prensiplerine uymak
• 10. İş yerinde ilgili kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarmak
• 11. İş yerine ait makine ve ekipmanların kullanımına özen göstermek
• 12. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
• 13. Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin farkında olmak
• 14. Mesleğine ilişkin yeniliklere ve yeni fikirlere açık olmak
• 15. Meslek etiğine uygun hareket etmek
• 16. Meteorolojiyi takip etmek ve meteorolojik olaylar karşısında öngörülü olmak
• 17. Tehlike durumlarını dikkatle algılayıp ilgilileri bilgilendirmek
• 18. Temizlik, düzen ve iş yeri tertibine özen göstermek

Ek-4

KANATLI HAYVAN YETİŞTİRME ELEMANI (SEVİYE 3) ULUSAL MESLEK STANDARDI

¹Mesleğin yeterlilik seviyesi, 8 seviyeli Türkiye Yeterlilikler Çerçevesine göre seviye 5 olarak belirlenmiştir.

Kanatlı Hayvan Yetiştirme Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı

26UMS0870-3 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No

TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR

ACİL DURUM: İş yerinin tamamında veya bir kısmında meydana gelebilecek yangın, patlama, hastalık salgını, doğal afet gibi acil müdahale, mücadele, ilkyardım veya tahliye gerektiren olayları,

ALERJEN MADDE: Bazı bireylerin bedensel özellikleri nedeniyle; solunduğu, yenildiği veya temas edildiği takdirde vücutta aşırı duyarlılık ve alerjik tepkiye neden olan maddeleri,

ALTLIK: Kümes zeminine serilen; dışkıdaki nemi emerek amonyak oluşumunu sınırlayan, hayvanı zeminin soğuk ve sert yapısından koruyarak konfor şartlarını optimize eden; ağaç talaşı, çeltik kavuzu ve benzeri emici materyallerden oluşan tabakayı,

ANTİSEPTİK: Zararlı organizmaların büyümesini durduran ya da yavaşlatan kimyasal maddeleri,

ATIK: Üreticisi veya fiilen elinde bulunduran gerçek veya tüzel kişi tarafından çevreye atılan veya bırakılan ya da atılması zorunlu olan herhangi bir madde veya materyali,

BİYOGÜVENLİK: Hayvan sağlığını ve üretim sürecini korumak için alınan önlemler bütününü,

CİVCİV KÂĞIDI: Civcivlerin kümese yerleştirildiği ilk günlerde; yemliklere adaptasyonu kolaylaştırmak amacıyla üzerine yem serpilmesine olanak tanıyan, asıl altlık materyalinin tüketilmesini önleyen ve zemin üzerinde sağladığı tutunma yüzeyi sayesinde anatomik gelişim bozukluklarını minimize eden teknik materyali,

ÇEVRE KORUMA: Çalışma ortamında çevresel riskleri azaltmak, sürdürülebilir üretim sağlamak amacıyla alınan önlemleri,

DETERJAN: Kümes ve ekipman temizliğinde kullanılan kimyasal temizlik maddelerini,

DEZENFEKSİYON: Kümes içinde hayvan sağlığını korumak amacıyla mikroorganizmaların yok edilmesi veya üremelerinin durdurulması işlemini,

FOLLUK: Kanatlı hayvanların yumurtlaması için özel olarak tasarlanmış bölmeleri,

GIDA GÜVENLİĞİ: Üretim süreçlerinde, elde edilen ürünlerin insan tüketimine uygun ve sağlık açısından güvenli olmasını sağlayan sistem döngüsünü,

HİJYEN: Sağlığa zarar verecek şartlardan korunmak için yapılan uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümünü,

ISCO: Uluslararası Standart Meslek Sınıflama Sistemini,

İSG: İş Sağlığı ve Güvenliğini,

KİŞİSEL HİJYEN: Çalışanların, kendisinin ve başkasının sağlığına zarar verebilecek şartlardan uygulamalardan korunması için alınan önlemleri,

KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM (KKD): Çalışanı, yürütülen işten kaynaklanan, sağlık ve güvenliği etkileyen bir veya birden fazla riske karşı koruyan, çalışan tarafından giyilen, takılan veya tutulan, bu amaca uygun olarak tasarımı yapılmış tüm alet, araç, gereç ve cihazları,

KONTAMİNASYON: Üretim döngüsünün herhangi bir aşamasında; patojen mikroorganizmaların, toksinlerin veya yabancı maddelerin dikey (ebeveynden yavruya) veya

Kanatlı Hayvan Yetiştirme Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı

26UMS0870-3 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No

yatay (çevresel faktörler, ekipman, yem/su) yollarla canlı bünyesine veya yetiştirme ortamına bulaşarak biyogüvenliği ihlal etmesi ve sürü sağlığını tehdit etmesi durumunu,

KÜMES: Kanatlı hayvanların yetiştirildiği ve barındırıldığı kapalı veya yarı açık alanları,

NİPEL: Kanatlı yetiştiriciliğinde sadece ana sulama hatlarında değil, aynı zamanda taşınabilir suluk ünitelerinde ve kafes sistemlerinde de kullanılabilen; gaga temasıyla aktifleşerek suyun dış ortamla temasını kesen, biyogüvenlik ve altlık kuruluğunu optimize eden çok amaçlı otomatik valf düzeneğini,

RADYAN: Kümeslerde havayı değil, doğrudan canlıyı ve zemini ısıtan kızılötesi ışınlar yayan; özellikle civcivlerin ilk dönemlerinde ihtiyaç duyduğu bölgesel sıcaklığı sağlayan ve altlığın kuru kalmasına yardımcı olan yüksek verimli ısıtma ünitesini,

RİSK: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalini,

RİSK DEĞERLENDİRMESİ: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, bu tehlikelerin riske dönüşmesine yol açan faktörler ile tehlikelerden kaynaklanan risklerin analiz edilerek derecelendirilmesi ve kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,

SANİTASYON: Kümes ve ekipmanların hijyenini sağlamak amacıyla yapılan temizlik işlemlerinin tümünü,

SEYRELTME: Kanatlı üretim döngüsü içerisinde; kümesin birim alanındaki canlı ağırlık yoğunluğunu düşürerek havalandırma kapasitesini ve hayvan refahını optimize etmek, aynı zamanda kalan hayvanların gelişim performansını artırmak amacıyla sürünün belirli bir kısmının planlı olarak kümesten çıkarılması işlemini,

STOK: Kullanılan yem, ilaç, ekipman ve diğer malzemelerin belirlenen miktarda muhafaza edilmesini,

SULUK: Kümes hayvanlarının su içmek için kullandığı kap veya ekipmanı,

TARIM: Bitkisel ve hayvansal üretimi kapsayan ekonomik faaliyet alanını,

TEHLİKE: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya iş yerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelini,

VİYOL: Yumurtaların taşınması ve saklanması için kullanılan özel kutu veya taşıma malzemesini,

YARKA: Yumurta verimine ulaşmamış genç dişi tavukları,

YEM: Kanatlı hayvanların beslenmesi için kullanılan gıda maddelerini,

YEMLİK: Kümes hayvanlarının yem tüketimi için kullanılan kap veya ekipmanı,

YUMURTA TOPLAMA: Kümes içindeki yumurtaların düzenli olarak toplanması ve muhafaza edilmesini,

ZARARLI MÜCADELESİ: Kümes ortamındaki zararlı böcek, kemirgen ve diğer haşerelerle biyogüvenlik önlemleri çerçevesinde mücadeleyi, ifade eder.

Kanatlı Hayvan Yetiştirme Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı

26UMS0870-3 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No

1. GİRİŞ

Kanatlı Hayvan Yetiştirme Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı 19/10/2015 tarihli ve 29507 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının ve Ulusal Yeterliliklerin Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ve 27/11/2007 tarihli ve 26713 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Mesleki Yeterlilik Kurumu Sektör Komitelerinin Kuruluş, Görev, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MYK'nın görevlendirdiği Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi tarafından hazırlanmış, sektördeki ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak değerlendirilmiş ve MYK Tarım, Avcılık ve Balıkçılık Sektör Komitesi tarafından incelendikten sonra MYK Yönetim Kurulunca onaylanmıştır.

Kanatlı Hayvan Yetiştirme Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı

26UMS0870-3 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No

2. MESLEK TANITIMI

2.1. Meslek Tanımı

Kanatlı Hayvan Yetiştirme Elemanı (Seviye 3); İSG, çevre koruma, kalite ve biyogüvenlik kurallarına uygun olarak iş organizasyonu yapan, üretim döngüleri arasında kümesin temizlik ve dezenfeksiyon süreçlerini yürüten, hayvan girişi öncesi kümes hazırlığını yapan, üretim dönemi süresince uygun kümes iklimini sağlamak amacıyla iklimlendirme ve yemleme ekipmanlarının ayarlarını yapan, sarf malzemelerinin stok takibini yürüten ve elde edilen ürünlerin hijyenik şartlarda depolanması veya teslimatına katkı sağlayan ve mesleki gelişim faaliyetlerine katılan kişidir. Süreç boyunca hayvan refahı ilkelerine titizlikle uyan meslek elemanı, sürüyü sürekli gözlemleyerek normal dışı durumları, hastalık belirtilerini veya gelişim aksaklıklarını yöneticiye raporlar ve kümesin rutin işleyişini bozabilecek beklenmedik durumlara anında müdahale eder. Üretim dönemleri sonunda gerekli tamirat ve tadilat ihtiyaçlarını tespit ederek ilgililere bildirir.

2.2. Mesleğin Meslek Sınıflandırma Sistemlerindeki Yeri

ISCO 08: 6122 (Kümes Hayvanları Yetiştiricileri)

2.3. Mesleğe Yönelik Özel Düzenlemeler

2872 sayılı Çevre Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 4857 sayılı İş Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yürürlükteki alt mevzuatı.

Ayrıca, meslek ile ilgili yürürlükte olan kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uyulması esastır.

Mesleğin icrasına yönelik İSG, çevre ve diğer konulardaki mevzuata uyulması esastır.

2.4. Çalışma Ortamı ve Koşulları

Kanatlı Hayvan Yetiştirme Elemanı (Seviye 3); hayvancılık sektöründe, kanatlı yetiştiriciliği yapılan tesis sınırları içerisinde hayvan sağlığı ve gıda güvenliğinin sağlandığı açık ve kapalı alanda veya her ikisinde belirlenen çalışma saatleri içerisinde çalışır. Çalışma ortamında ham madde veya benzeri maddelerden kaynaklı, toz, tüy ve alerjen maddeler bulunabilir. Sıcaklığın 35°C'ye kadar yükseldiği kapalı çalışma ortamında ve dış ortamda hem yaz hem de kış şartlarında çalışılmaktadır. Üretim sürecinde kanatlı hayvan yetiştirme elemanı, sorumlu veteriner hekim, ziraat mühendisi, kümes yöneticisi, aşılama ekibi, ürün nakli yapan personel ve gaga kesim elemanları ile birlikte çalışır.

Mesleğin icrası esnasında iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmasını gerektiren sağlık ve güvenlik riskleri bulunmaktadır. İşveren tarafından mesleğe yönelik olarak ortaya çıkabilecek risklerle kaynağında mücadele edilir ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyularak bu riskler bertaraf edilir, eğer bertaraf edilemiyor ise riskler kabul edilebilir seviyeye indirilir. Toplu koruma önlemleri ile risk ortadan kaldırılamıyor veya kabul edilebilir seviyeye indirilemiyorsa işveren tarafından sağlanan uygun kişisel koruyucu donanımı kullanarak çalışır.

3. MESLEK PROFİLİ

3.1. Görevler, İşlemler, Başarım Ölçütleri, Mesleki Bilgiler ve Uygulama Becerileri

Kanatlı Hayvan Yetiştirme Elemanı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı

26UMS0870-3 / 1/7/2026 / 00 Referans Kodu / Onay Tarihi / Rev. No

3.2. Kullanılan Araç, Gereç ve Ekipmanlar

1. Antiseptikler
2. Aydınlatma paneli
3. Çizme
4. Dezenfektanlar
5. El arabası
6. Eldiven
7. Fan
8. Folluklar
9. Gübre toplama küreği
10. Havalandırma paneli
11. Hayvan terazisi
12. Kafes sistemleri
13. Lamba
14. Maske
15. Nem ölçer
16. Nipel
17. Sıcaklık ölçer
18. Silo
19. Suluk
20. Tırmık
21. Transpalet
22. Tünekler
23. Yemlik
24. Yumurta terazisi

3.3. Tutum ve Davranışlar

1. Bilgi, tecrübe ve yetkisi dâhilinde karar vermek
2. Biyogüvenlik kurallarına uygun davranmak
3. Çalışma zamanını iş emrine uygun şekilde etkili ve verimli kullanmak
4. Çalışmalarında planlı, organize ve düzenli olmak
5. Çevre korumaya karşı duyarlı olmak
6. Çevre, kalite ve İSG mevzuatında yer alan düzenlemeleri benimsemek
7. Deneyimlerini iş arkadaşlarına aktarmak
8. Ekip arkadaşlarıyla uyumlu çalışmak
9. Güvenli çalışma şartlarına uymak
10. Hayvan refahına önem vermek
11. İş yeri çalışma prensiplerine uymak
12. İş yerinde ilgili kişilere, zamanında ve doğru bilgi aktarmak
13. İş yerine ait makine ve ekipmanların kullanımına özen göstermek
14. Kaynakların verimli kullanılmasına özen göstermek
15. Mesleğine ilişkin yeniliklere ve yeni fikirlere açık olmak
16. Meslek etiğine uygun hareket etmek
17. Tehlike durumlarını dikkatle algılayıp ilgilileri bilgilendirmek
18. Temizlik, düzen ve iş yeri tertibine özen göstermek