Anayasa Mahkemesi Başkanlığından — HAKAN ŞİMŞEK BAŞVURUSU

Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:

GENEL KURUL

KARAR

HAKAN ŞİMŞEK BAŞVURUSU

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmamakla birlikte bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan mahkûm edilme nedeniyle ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 1/12/2022 tarihinde yapılmıştır. Komisyon, başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar vermiştir.

3. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık, görüşünü bildirmiştir. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanda bulunmuştur.

4. Birinci Bölüm, başvurunun Genel Kurul tarafından incelenmesine karar vermiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özete şöyledir:

6. Başvurucu, bireysel başvuru formunda belirttiği üzere olay tarihinde Alanya ilçesinde yerel bir gazetede çalışmaktadır. Alanya İlçe Emniyet Müdürlüğüna ilçedeki organize faaliyetler kapsamında örgütlu yapılara yönelik çalışma başlatılmış; örgüt lideri, yöneticisi ve üyesi oldukları tespit edilen kişiler hakkında Antalya Cumhuriyet Başsavcılığınca (Başsavcılık) iletişimin dinlenilmesi, tespiti ve kayda alınması talebi doğrultusunda hâkim kararı alınmıştır. Dinleme kayıtlarında başvurucunun örgüt lideri olarak belirtilen Zafer K. ve örgüt yöneticisi olduğu iddia edilen Ali U. ile iki ayrı adli vakayla ilgili iletişim kurduğu tespit edilmiştir.

7. H.İ.B.nin silahla yaralanmasına ilişkin ilk olayda başvurucunun dosyada yer alan konuşma kayıtları şöyledir:

Ali : Şifa Polikliniğinin ömünde biri vurulmuş haberlere düştümü o

Başvurucu: Valla abi kavga diye geçmişti anonslarda

Ali : Kavga diye mi geçmiş ano anoslarda

Başvurucu: Vurma yok vurulma yoktu diyo abi bizim muhabir şeyde sadece kavga geçmiş

Ali : Tamam tamam bilader

...

Başvurucu: Ya şimdi bizim muhabir bi haber yazıyorda o Gökhan'ın haberini yazıyorda

Zafer : Hi hi-

Başvurucu: Eee o varulan kişi ifade vermiş abi azmettiren [Zafer K.] falan filan diye şimdi çocuk elinde yazıyı getirmişde

Zafer : Azmettiren [Zafer K.] mı demiş

Başvurucu: Evet gireyim mi girmiyeyim mi diyor haberi bizim muhabir

Zafer : Versin

Başvurucu: Azmettiren ama [Zafer K.] yazıyor abi

Zafer : Yazsın

Başvurucu: Şeyi görecen mi sen eğer müsaitsen gel bi beş dakka gazeteye

Zafer : Şimdi ben uzaklardayım da kardeşim yarın şey yapacağız zaten bilgiyi kımından aldınız siz

Başvurucu: Polis polise ifadeyi öyle vermişler abi

ZAFER : Polise ifade vermiş azmettiren [Zafer K.] diye

Başvurucu: Bi bi saniye abi bi saniye dur belgeyi alayım bi elime okuyayım sana

Zafer : Bi dakka camları kapatasana sesim dışa

Başvurucu: Şeyi verseni o yazan şeyi en üsteki tamam tamam eee alo

Zafer : Dinliyorum

Başvurucu : Kadıpaşa mahallesi Sugözü caddesinde [H.İ.B.] 37 yaşında [G.H.A] tarafından silahla vurularak yaralandı [O.B.] ve [Zafer K.] azmettirdikleri iddia falan filan yazıyo abi

Zafer : Tamam geçsin haberi

Başvurucu: Girsinmi yani bu şekilde

Zafer : Girsin girsin

Başvurucu : Efendim abi

Zafer : Hakan girmedi haber

Başvurucu: Abi valla bekliyom çocuğu aradım tamam tamam giriyoz falan filan diyor hala yok

Zafer : Bugün girecek mi

Başvurucu: Abi işte arıda şey yaptı tamam dediya [M.] Abi

Zafer : Sen [M.] Abiye didinmi böyle böyle girelim abi diye

Başvurucu: Dedim abi Zafer Abim rica ediyor dedim tamam tamam o zaman dedi

Zafer : Tamam tamam

Başvurucu: Dur şimdi beş on dakika bekle abi bi şey olursa sıkıntıya düşmez az geç düşer

Zafer : Tamam

Başvurucu: Tamam abi

Zafer : O düştüğü zaman diğer gazetelere düşüyomu

Başvurucu: Düşer düşer aynı anda düşer

Zafer : Tamam

...

Zafer : Ama şimdi şeyi ne yaptın

Başvurucu : Abi şimdi işte konuştum [M]. Abi ile bi [O.] bi girsin dedi dedi bi girmesin dedi dedi

Zafer : Kardeşim [O.nun] ismi girmeyecek [O.] tamam dedi [O.yu] döverim bak [O.] kendisi söyledi...

8. Söz konusu olay, başvurucunun çalıştığı medya kuruluşuna ait gazetede ve internet sitesinde haber hâline getirilmiştir. 13/12/2012 tarihinde internet sitesinde "Alacak-Verecek kavgası: 1 yaralı" başlığıyla yayımlanan haberde yaralama olayına ait bilgilere yer verildikten sonra Zafer K.nın olayın azmettiricisi olduğunun iddia edildiği aktarılmıştır.

9. Yaşanan yaralama olayıyla ilgili olarak Başsavcılığın yürüttüğü soruşturma kapsamında G.H.A. hakkında H.İ.B.yi ateşli silahla yaralaması nedeniyle, Zafer K. ve O.B. hakkında ise sanığı bu suça azmettirmekten kamu davası açılmış; Alanya 4. Asliye Ceza Mahkemesinin E.2013/217 sayısına kayden görülen davada 23/12/2014 tarihli ve K.2014/660 sayılı kararla tüm sanıkların mahkûmiyetine karar verilmiştir.

10. İkinci olayda, hakkında yakalama kararı bulunan H.Ç. Zafer K. ve Ali U. ile birlikte yakalanmış; yakalanma esnasında şüpheli H.Ç. ye ve Zafer K. ya ait bir ruhsatsız tabanca ve 69 mermi ele geçirilmiştir. Bu hususun haberleştirilmesine ilişkin olarak dosyada yer alan konuşma kayıtları şöyledir:

... Ali: Bu olayı ıı basına verecemişsiniz abim ya dur Zafer Abin yanında

Başvurucu: Fotoğraf (telefonu Ali U. dan Zafer K. alıyor).

Zafer : Hakan

Başvurucu: Efendim Abi geçmiş olsun

Zafer : Sağolasın bu haberi çıkarsana basına çıkartabilirsin

Başvurucu: Abi hiç fotoğraf yokki elde

Zafer : Fotoğraf buluruz ben [H.nin] fotoğrafını veririm ben sana ikimizin fotoğrafını veririm

Başvurucu: Bi konuşayım Abi de eee yazı işleri müdürü ile

Zafer : Bak nasıl çıkacak biliyon mu

Başvurucu: Nasıl Abi

Başvurucu: Işte Mahmutlarda yapılan organizentn yaptığı büyük bir operasyonda işte yakalandı fırari sanık [HÇ.] 13 yıl kesilmişi olan [Zafer K. ile] üzerinde birer adet ruhsatsız silahla yakalandı ... şey

Başvurucu: Tamam bi konuşayım abi de şeyle muhabirle

Zafer : Şey yapmaya çalış çıkartmaya çalış sıkıntı yok yani

Başvurucu: Tamam abi yav [H.C. tarafından] bir sıkıntı olmaz değilmi

Zafer : Yok yok onlar kendileri söylediler zaten

11. Başsavcılıkça başvurucu hakkında suç işleme amacıyla kurulan örgüte üye olmamakla birlikte bilerek ve isteyerek yardım etme suçundan 12/1/2017 tarihinde iddianame tanzim edilmiştir. İddianamede başvurucunun Zafer K. ile yaptığı telefon görüşmelerine ve başvurucunun çalıştığı medya organı tarafından Zafer K. hakkında yapılan iki habere delil olarak yer verilmiştir. İddianamede ayrıca yaşanan yaralama olayıyla ilgili olarak Başsavcılığın yürüttüğü soruşturma kapsamında G.H.A. hakkında H.İ.B.yi ateşli silahla yaralaması nedeniyle, Zafer K. ve O.B. hakkında ise sanığı bu suça azmettirmekten kamu davası açıldığı, Alanya 4. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen davada 23/12/2014 tarihli kararla tüm sanıkların mahkûmiyetine karar verildiği de belirtilmiştir. Bu doğrultuda iddianameye göre başvurucu, suç işlemek amacıyla Zafer K. tarafından kurulan ve Ali K. ve Ali U.nun da yönetici konumunda oldukları silahlı suç örgütüne üye olmamakla birlikte örgütün toplum nezdindeki korkutucu gücünün pekişmesi amacıyla örgüt lideri Zafer K.nın talepleri doğrultusunda görev alarak yerel basında haber yaptırarak örgüte bilerek ve isteyerek yardımda bulunmuştur.

12. İddianameyi kabul eden Alanya 1. Ağır Ceza Mahkemesinde (Mahkeme) görülen davada başvurucu, sunduğu savunmasında; kurulduğu iddia edilen örgüt ile hiçbir alakasının ve örgüt hakkında bilgisinin olmadığını, sanıklardan Zafer K.nın halasının oğlu olduğunu, Alanya'da yerel olarak faaliyet gösteren bir gazetede muhasebe kısmında çalıştığını, dolayısıyla gazeteye çıkacak haberlere müdahale etme, haberi değiştirme gibi bir yetkisinin bulunmadığını belirtmiştir. İlk olayda Zafer K.nın kendisini aradığını, haberin ne şekilde çıkacağını kendisine okuduğunu, diğer olayda da Ali U. ve Zafer K. ile görüştüğünü, kendilerine saygısızlık olmasın diye taleplerini dinlediğini ifade etmiştir. Her iki olayda da haberin verilme şekline ilişkin olarak haber müdürüne veya muhabire bir talepte bulunmadığını beyan etmiştir.

13. Uyuşmazlığı inceleyen Mahkeme, başvurucunun suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmamakla birlikte örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme suçunu işlediğini kabul ederek 19/4/2022 tarihli kararla başvurucunun 7 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir. Gerekçeli kararın ilgili kısmı şöyledir:

" ... her ne kadar savunmalarında örgüt ile bir bağının bulunmadığını, sanık Zafer'i halasının oğlu olması sebebi ile tanıdığını, kaldı ki gazetede istediği şekilde haber çıkarabilecek [b]ır pozisyomanın olmadığını belirtmiş ise de, sanığın iddianame de [1] ve [2] numaralı olay olarak anlatılan eylemlerde, örgütün toplum nezdindeki korkutucu gücünün pekişmesi amacı ile örgüt lideri Zafer'ın talimatlarına uygun haber yaptığı, hatta haber yapmadan önce Zafer'i arayarak izin aldığının anlaşılması karşısında sanığın