Tablo 2.4.7: Yeni binalar için ağırlıklı enerji performansı iyileştirme oranına (EPi) karşılık gelen kredi miktarı

(*) Yapı ruhsat tarihi itibariyle Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği kapsamında NSEB olması gereken binalarda kredi alınabilmesi için enerji performans oranı, Tablo 2.4.3'e göre belirlenecek NSEB değerine karşılık gelen Ağırlıklı Enerji Performansı İyileştirme Oranından en az 1 puan fazla olmalıdır.

Örnek: Yapı ruhsat tarihi itibariyle NSEB şartı B ise enerji performans oranı en az %21 (100-79) olmalıdır. Kredi alınabilmesi için ise ağırlıklı enerji performansı iyileştirme oranı en az %22 (21+1) olmalıdır. Bu orandan daha az iyileştirme oranına sahip binalar kredi alamaz.

Tablo 2.4.8: Mevcut binalar için enerji performansı ağırlıklı iyileştirme oranına (EPi) karşılık gelen kredi miktarları

a) Eğer kıyaslanan bina A sınıfı sahip ise:

b) Eğer kıyaslanan bina B sınıfa sahip ise:

(*) Yapı ruhsat tarihi itibariyle Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği kapsamında NSEB olması gereken binalar kredi alamaz.

c) Eğer kıyaslanan bina C veya daha düşük sınıfa sahip ise:

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

• Onaylı Enerji Kimlik Belgesinin bir kopyası,

• Binanın ağırlıklı enerji performansı hesap raporu,

• Bina enerji tüketimi değerlendirme raporu.

KAYNAKLAR/STANDARTLAR

Enerji Verimliliği Kanunu

Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği

Binalarda Enerji Performansı Ulusal Hesaplama Yöntemine Dair Tebliğ

TANIMLAR

Asıl Bina: Yeşil sertifika için değerlendirilmesi yapılmakta olan binadır.

BEP-TR: Enerji Kimlik Belgelerinin düzenlenmesi için kullanılan ve Bakanlık internet adresinden erişim sağlanan yazılım programıdır.

Birincil Enerji Tüketimi (BET): Son kullanıcı tarafından binasında veya bağımsız bölümünde katı, sıvı veya gaz yakıtlardan elde edilen enerji ile tüketilen elektrik enerjisinin üretilmesi ve dağıtılması safhalarında tüketilen enerjilerle birlikte toplam tüketimi olup, nihai enerji tüketim miktarının birincil enerji cinsinden ifadesidir. Kullanılan enerji kaynaklarına bağlı olarak birincil

enerji dönüşüm katsayıları kullanılarak hesaplanır. Binalarda Enerji Performansı Ulusal Hesaplama Yöntemine Dair Tebliğ kapsamında BEP-TR ile hesaplanmaktadır.

Neredeyse Sıfır Enerjili Bina (NSEB): Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği kapsamında yüksek enerji performansına ve aynı zamanda belli oranda yenilenebilir enerji kullanımına sahip olan bina.

Nihai Enerji Tüketimi: Binalarda Enerji Performansı Ulusal Hesaplama Yöntemine Dair Tebliğ kapsamında BEP-TR ile hesaplanan enerji miktarıdır.

Kıyaslanan Bina: Asıl bina ile karşılaştırmada kullanılacak olan binadır.

Yeni binalar için: Binalarda Enerji Performansı Ulusal Hesaplama Yöntemine Dair Tebliğ ile belirlendiği şekildedir. İyileştirme oranı ise Enerji Kimlik Belgesinde belirtilmektedir.

Mevcut binalar için: Binanın iyileştirme yapılmadan önceki halidir.

Sera Gazı Emisyonu (SGE): Binanın nihai enerji tüketim miktarına ve kullanılan yakıt türüne bağlı olarak atmosfere salınan eşdeğer CO₂ (karbondioksit) miktarıdır. Bu değer Ulusal Bina Enerji Performansı Hesaplama Programı olan BEP-TR yazılımında Sera Gazı Emisyonu olarak belirtilmektedir.

TEMA 2 EKV 02 YENİLENEBİLİR ENERJİ TEKNOLOJİLERİ

A) KREDİLENDİRME

EKV 02 temasındaki kredilerle ilgili açıklamalara Tablo 2.4.9'da yer verilmektedir. EKV 02 K1 Yenilenebilir enerji sistemlerine ait çalışma yapılması kriterinden ve EKV 02 K2 Yenilenebilir Enerji Kullanımı "Yenilenebilir enerji teknolojilerinin kurulumu ve kullanımı" ile "Saha dışından yenilenebilir enerji satın alınması" seçeneklerinden sadece birinden kredi alınabilmektedir.

Tablo 2.4.9: EKV 02 Yenilenebilir Enerji Teknolojileri (Kredi)

(*) EKV 02 K2 Yenilenebilir Enerji Kullanımı kriteri için Seçenek-1 (Yenilenebilir enerji teknolojilerinin kurulumu ve kullanımı) veya Seçenek-2 (Saha dışından yenilenebilir enerji satın alınması)'den sadece birinden kredi alınabilmektedir.

B) KREDİLENDİRME ESASLARI

EKV 02 K1 - YENİLENEBİLİR ENERJİ SİSTEMLERİNE AİT ÇALIŞMA YAPILMASI

AMAÇ

Bu kriter ile; değerlendirilmekte olan binada yenilenebilir enerji kurulumu ve kullanımı ile ilgili fizibilite çalışması yapılması ve yenilikçi sistemlerin uygulanması beklenmektedir. Bina türüne bağlı olarak değişiklik göstermekle birlikte yeni binalarda proje aşamasında, mevcut binalarda ise sistemlerin kurulumu aşamasında fizibilite etüdü gerçekleştirilmesi, fosil yakıtlardan elde edilen enerji miktarını azaltmak üzere kullanılabilecek yenilenebilir enerji teknolojilerinin en verimli şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla ekonomik ve çevresel olarak uygunluğunun

analiz edilmesi ve yeni enerji verimliliği teknolojilerinin kullanımının özendirilmesi amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

(1) Bu kriter kapsamında yenilenebilir enerji kullanımı ve yenilenebilir enerji sistemlerinin kurulumu ile ilgili fizibilite raporunun hazırlanması halinde yeni ve mevcut binalar için 3 kredi alınır.

(2) Bina enerji kimlik belgesindeki enerji performansı ve sera gazı emisyon sınıflarının ikisinin de A sınıfı olması veya binada güneş duvarı, güneş bacası vb. BEP-TR'de (enerji performans hesabında) yer almayan sistemlerden en az birinin bulunması halinde yeni ve mevcut binalar için 7 kredi alınır.

YÖNTEM

Fizibilite raporu hazırlanması için; değerlendirilmekte olan binada kullanılabilecek yenilenebilir enerji teknolojileri belirlenmeli, kullanılabilecek yenilenebilir enerji teknolojileri ve sistemleri, bu sistemler aracılığıyla elde edilecek yıllık enerji miktarı, ilk yatırım ve yaşam dönemi maliyetleri, geri ödeme süreleri, arazi kullanımı ve planlama açısından incelenmelidir.

Binada güneş duvarı, güneş bacası, labirent vb. "EKV 02 K2 Yenilenebilir Enerji Kullanımı" kriterinde hesaplamaya dahil edilmeyen sistemler uygulanmalıdır.

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

(1) Kullanılabilecek yenilenebilir enerji sistemlerine ait değerlendirmeleri içeren fizibilite raporu,

(2) Enerji Kimlik Belgesi / binada güneş duvarı, güneş bacası vb. BEP-TR'de enerji performans hesabında yer almayan enerji verimliliği sistemlerinden en az birinin bulunduğuna dair proje ve fotoğraflar.

EKV 02 K2 YENİLENEBİLİR ENERJİ KULLANIMI

Bu kriter 2 seçenekli olup; Seçenek-1 (Yenilenebilir enerji teknolojilerinin kurulumu ve kullanımı) veya Seçenek-2 (Saha dışından yenilenebilir enerji satın alınması)'den sadece birinden kredi alınabilmektedir.

Seçenek-1 YENİLENEBİLİR ENERJİ TEKNOLOJİLERİNİN KURULUMU VE KULLANIMI

Bu kriter kapsamında, binada kullanılan enerjinin bir bölümünün veya tümünün yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması beklenmektedir. Bina tipine ve yenilenebilir enerji kullanım oranına bağlı olarak yeni ve mevcut binalar için Tablo 2.4.10 ve Tablo 2.4.11'de belirtilen krediler alınır.

AMAÇ

Bu kriter ile; binada kullanılan enerjinin karşılanması için yenilenebilir enerji kaynaklarından etkin bir şekilde yararlanılması, fosil kaynakların kullanımının azaltılması amaçlanmaktadır.

Ayrıca; “Neredeyse Sıfır Enerjili Binalar” konseptine geçişin yerinde yenilenebilir enerji kullanımı artırılarak, tüm binaların sıfır enerjili, kendi enerjisini karşılamak üzere tasarlanan yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlayan binalar olmasıdır.

GEREKLİLİKLER

Bu seçenekten kredi alınabilmesi için yenilenebilir enerji sistemlerine ait fizibilite çalışması yapılması gerekmektedir. Kullanılacak olan yenilenebilir enerji sisteminin seçiminde fizibilite etütleri esas alınarak verimlilik sağlanmalıdır. Sertifikaya esas bina için saha dışında kurulmuş yenilenebilir enerji üretim tesisi olması halinde bu husus belgelendirilmelidir.

Bu kriterden ilave kredi alınabilmesi için; binanın ihtiyacı için üretilen yenilenebilir enerji kullanım oranı dışında kalan enerjinin en az % 50 sinin saha dışında (Yenilenebilir enerji kaynaklarından) karşılanması gerekmektedir.

YÖNTEM

Alınabilecek kredinin hesaplanmasında, binanın yıllık toplam enerji tüketiminin (yenilenebilir olmaksızın hesaplanan değeri) yüzde olarak ne kadarının binanın saha içinde yer alan yenilenebilir enerji kaynaklarından temin ettiğinin (yenilenebilir enerji kullanım oranı) belirlenmesi gerekmektedir.

Bunun için de binanın;

• Net enerjisini karşılayacak kurulu sistemlerden olan kayıpları ve sistem verimlerini de göz önüne alarak binanın toplam ısıtma-soğutma enerji tüketiminin,

• Aydınlatma enerji ihtiyacının ve tüketiminin

• Sıhhi (kullanım) sıcak su için gerekli enerji tüketiminin

• Havalandırma enerjisi tüketiminin

belirlenmesi ve yenilenebilir enerji katkılarının da tespit edilmesi ile olmaktadır.

Binanın net enerji ve aydınlatma ihtiyaçları saatlik olarak hesaplanır elde edilen net enerjinin mekanik sistemler ile bağlantısı yapılır.

Bu kriter için BEP-TR'de kullanılan hesaplamalar aracılığıyla belirlenen yenilenebilir enerji kullanım oranı kullanılır. Saha içinden yenilenebilir enerji kullanım oranı BEP-TR ile oluşturulan Enerji Kimlik Belgesinin birinci sayfasında grafik olarak yer almaktadır. Bu oran, binaya entegre veya bina arazisinde bulunan ve hesaplanan bina için tasarlanmış yenilenebilir enerji sistemi kullanılarak üretilen yıllık enerjinin, binanın yıllık enerji tüketimine oranıdır. Saha dışında da binanın ihtiyacı için tasarlanmış yenilenebilir enerji üretim tesisi mevcut ise o tesiste üretilen enerji miktarı ayrıca hesaplanır. Bu durumda;

$$YEKO = \frac{\text{Toplam yenilenebilir enerji miktarı}}{\text{Toplam Enerji İhtiyacı}}$$

YEKO: Yenilenebilir enerji kurulumundan kullanım oranı

Yenilenebilir enerji kullanım oranına bağlı olarak yapılan değerlendirme sonucunda, alınabilecek krediler yeni binalar için Tablo 2.4.10'da, mevcut binalar için ise Tablo 2.4.11'de belirtilmektedir.

Tablo 2.4.10: Yeni binalarda EKV 02 K2 kriteri Seçenek-1'den alınabilecek kredilere karşılık gelen yenilenebilir enerji kullanım oranları

Tablo 2.4.11: Mevcut binalarda EKV 02 K2 kriteri Seçenek-1'den alınabilecek kredilere karşılık gelen yenilenebilir enerji kullanım oranları

(*) İLAVE KREDİ: YEKO dışında kalan enerjinin en az % 50 sini saha dışından satın alınarak karşılanması halinde ilave kredi verilir.

(**) Yapı ruhsat tarihi itibariyle Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği kapsamında NSEB olması gereken binalarda kredi alınabilmesi için YEKO, ilgili tarih itibariyle NSEB yenilenebilir enerji teknolojisi kullanım oranı sınır değerinden en az 1 puan fazlası olmalıdır.

Örnek: Yapı ruhsat tarihi itibariyle NSEB yenilenebilir enerji oranı sınır değeri en az %10 ise, kredi alınabilmesi için YEKO en az % 11 (10+1) olmalıdır. Bu orandan daha az yenilenebilir enerji kullanımına sahip binalar kredi alamaz.

NSEB şartları Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinde belirtilmektedir.

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

(1) Aşağıdaki bilgi ve belgeleri içeren bir rapor sunulmalıdır.

• Bina için tasarlanan yenilenebilir enerji kaynakları ve her bir kaynağın kurulu gücü, enerji potansiyeli

• Yenilenebilir enerji kaynaklarının yerlerini belirten arazi planı/fotoğraflar

• Kullanılacak sistemlerin teknik özelliklerini içeren doküman

• Onaylı Enerji Kimlik Belgesinin bir nüshası

• Sertifikaya esas bina için saha dışında kurulmuş yenilenebilir enerji üretim tesisi olması halinde bu husus belgelendirilir.

(2) Yenilenebilir enerji satın alınması yolu ile ilave kredi alınması durumunda aşağıdaki belgeler de sunulmalıdır.

• Yenilenebilir enerjinin satın alınabilmesi için yapılmış kontrat (en az üç yıllık)

• Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi (Satın alınan enerji elektrik enerjisi ise)

• Satın alınan/alınacak yenilenebilir enerji kullanım oranını gösteren hesap/Ön Hesap Sonuç Formu

Seçenek-2 YENİLENEBİLİR ENERJİ SATIN ALINMASI

Bu seçenekte, binada kullanılan enerjinin bir bölümünün veya tümünün satınalma yoluyla yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılanması beklenmektedir. Bina tipine ve yenilenebilir enerji kullanım oranına bağlı olarak en fazla 10 kredi alınabilmektedir.

AMAÇ

Bu kriter ile; bina üzerinde veya arazisinde yenilenebilir enerji sistemleri kurulmasının uygun olmadığı durumlarda da, fosil kaynakların kullanımının azaltılması için binanın ihtiyaç duyduğu enerjinin saha dışında üretilen yenilenebilir enerji kaynaklarından temin edilmesi amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

Bu kriterden kredi alınabilmesi için yenilenebilir enerji alımının en az üç yıllık kontrat ile belgelendirilmiş olması gerekmektedir.

YÖNTEM

Tablo 2.4.12 ve Tablo 2.4.13'de belirtilen değerler; saha dışından alınan yenilenebilir enerji ile karşılanan miktarının tüm ihtiyaca oranı olarak hesaplanır.

Satın alınan yenilenebilir enerji ısıtma ve/veya sıcak su amaçlı ise; satın alınan yenilenebilir enerji oranı Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği gereği hazırlanan "Ön Hesap Sonuç Formu"nda belirtilmektedir.

Satın alınan yenilenebilir enerji elektrik enerjisi ise; temin edilen/edilecek elektrik enerjisinin birincil enerji miktarının binanın toplam birincil enerji ihtiyacına bölünerek hesaplanır.

Nihai elektrik enerjisinin birincil enerjiye dönüştürmek için ulusal güncel değerler Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından https://meslekihizmetler.csb.gov.tr/adresinde "kütüphane" menüsünde yayınlanmaktadır.

Sağlanan yenilenebilir enerji karşılama oranına bağlı olarak elde edilebilecek krediler yeni binalar için Tablo 2.4.12'de, mevcut binalar için ise Tablo 2.4.13'te verilmiştir.

Tablo 2.4.12: Yeni binalarda EKV 02 K2 kriteri Seçenek-2'den alınabilecek kredilere karşılık gelen yenilenebilir enerji kullanım oranları

Tablo 2.4.13: Mevcut binalarda EKV 02 K2 kriteri Seçenek-2'den alınabilecek kredilere karşılık gelen yenilenebilir enerji kullanım oranları

Not: Dış aydınlatmada kullanılan yenilenebilir enerji miktarı, hem yeni hem de mevcut binalar için bu konunun hesaplamasında yer almaz.

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

• (1) Yenilenebilir enerjinin satın alınabilmesi için yapılmış kontrat (en az üç yıllık)

• (2) Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi (Satın alınan enerji elektrik enerjisi ise)

• (3) Satın alınan/alınacak yenilenebilir enerji kullanım oranını gösteren hesap/Ön Hesap Sonuç Formu

KAYNAKLAR / STANDARTLAR

Enerji Verimliliği Kanunu

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun

Elektrik Piyasası Kanunu

Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği

Elektrik Piyasasında Lisansız Elektrik Üretim Yönetmeliği

Güneş Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Tesisleri Hakkında Yönetmelik

Yenilenebilir Enerji Kaynak Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

Binalarda Enerji Performansı Ulusal Hesaplama Yöntemine Dair Tebliğ

TANIMLAR

BEP-TR: Enerji Kimlik Belgelerinin düzenlenmesi için kullanılan ve Bakanlık internet adresinden erişim sağlanan yazılım programıdır.

Birincil Enerji Tüketimi: Son kullanıcı tarafından binasında veya bağımsız bölümünde katı, sıvı veya gaz yakıtlardan elde edilen enerji ile tüketilen elektrik enerjisinin üretilmesi ve dağıtılması safhalarında tüketilen enerjilerle birlikte toplam tüketimlerini,

Nihai Enerji Tüketimi: Bina için tasarlanan sistemlerin gerçek verim değerleri, kapasiteleri ve kontrol stratejileri ile şebekeden çekeceği enerji miktarıdır.

Ön Hesap Sonuç Formu: Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği Ek-10'unda belirtilen şekilde ve kapsamında, binaların mimari, mekanik ve aydınlatma projelerinin uygunluğunu gösteren belgedir.

Toplam Yenilenebilir Enerji Miktarı: Hem saha içinde hem de saha dışında sertifika alınacak bina için üretilen yenilenebilir enerji miktarlarının toplamıdır.

Toplam Enerji İhtiyacı: Binanın ısıtma, sıhhi sıcak su, soğutma, elektrik ve aydınlatma sistemleri için birincil enerji cinsinden ortama bir yıl içerisinde verilmesi gereken enerji miktarıdır. Yenilenebilir katkısı dahil edilmez.

Yenilenebilir Enerji: Hidrolik, rüzgar, güneş, jeotermal, biyokütle, biyogaz, dalga, akıntı ve gelgit gibi fosil olmayan enerji kaynaklarından elde edilebilen enerjidir.

2.5. SU VE ATIK YÖNETİMİ (SAY)

VİZYON

Su ve Atık Yönetiminin vizyonu; sürdürülebilir, etkin ve verimli su kullanımı ile atık yönetiminin planlanması ve uygulanmasının, geçerliliği olan tasarım girdileri ve yürürlükteki yasal düzenlemelere uyularak binaların etkin su kullanımı ile su kalitesi yönetimi, atıksu ve atık yönetimlerini sağlamaktır.

'Su ve Atık Yönetimi' modülü, iki sürdürülebilirlik teması ve bu iki sürdürülebilirlik temasını tanımlayan kriterlerden oluşmaktadır.

GENEL AMAÇ

SAY modülünün genel amacı; binalarda sürdürülebilir ve etkin su kullanımının sağlanması, alternatif su kaynaklarının (Yağmur suyu, Gri su gibi) değerlendirilmesinin de göz önüne alınmasıdır. Bununla birlikte, binalardaki evlerden kaynaklanan atıkların da ayrı biriktirilmesinin sağlanması, yönetimlerinin planlanması ve uygulanmasının sağlanması; konu ile ilgili farkındalığın, verimliliğinin, üretkenliğinin ve memnuniyetin de arttırılmasıdır.

Tablo 2.5.1: Su ve Atık Yönetimi (SAY)

TEMA 1 SAY 01 SU YÖNETİMİ

A) KREDİLENDİRME

SAY 01 teması kapsamında, su kullanımının sayaçlar ile izlenmesi ve kayıt altına alınması (SAY 01 K3) kriteri her türlü bina tipolojisi ve binanın yeni veya mevcut olduğuna bakılmaksızın zorunlu kılınmıştır. SAY 01 temasının temel amacı etkin ve verimli su kullanmak olduğundan, su tasarrufunu gözetmektedir. SAY 01 K1 suyun verimli ve etkin kullanımı için uygun armatür ve donatıların seçilmesi (referans değere göre iyileştirme oranı) kriteridir. Böylece bina içlerinde su sağlayan tüm armatür ve donatılar suyun verimli kullanılmasını sağlayan ana unsurlardır. SAY 01 K2 kriteri ise bina içine su sağlanırken, su dağıtım hatlarında olası kayıp ve kaçakların önlenmesi konusundadır. Bina içi su sağlama sistemlerinde en uygun su kullanımına elverişli teçhizatlar kullanılsa da; kayıp ve kaçaklar olması durumunda tüm gayretler boşa çıkabilmektedir. Bu 2 kriter (SAY 01 K1 ve SAY 01 K2) su miktarı ile ilgilidir. Ancak miktar kadar kalitenin de önemi büyüktür. Her ne kadar binalara sağlıklı içme ve kullanma suyu yerel yönetimler tarafından sağlansa da, bina içine giren suyun bina içerisindeki dağıtımında kalitesinin korunması ve bu kalitenin takip edilmesi, halk ve toplum sağlığı açısından gereklidir. Genellikle bina içine giren su öncelikle su tanklarında/depolarında biriktirilmekte ve hidrofor sistemi ile katlara ve konutlara dağıtımı yapılmaktadır. Özellikle su depolarında bekletilen suyun kalitesinin istenilen seviyede olabilmesi için rutin depo temizliği ve bakımlarının yapılması; halkın güvenli sağlıklı suya ulaşması bağlamında son derece önemlidir. Binaya su sağlayan şebekeden tasarruf sağlanabilmesinin bir diğer yolu da, alternatif su kaynaklarından yararlanmaktır. Bu yağmur suyundan ve/veya gri sudan yararlanmak suretiyle mümkün olabilmektedir. Bu alternatif su kaynaklarının kullanımının hızlandırılması ve özendirilmesi amacıyla son 2 kriter Su Yönetimi modülünde yer almaktadır.

Bu tema ile, bina/konut içi su sağlayan ve kullanan ekipman, cihazların yanı sıra donatı ve armatürlerin seçiminde asgari su kullanımını sağlayan markaların ve çeşitlerin teçhiz edilmiş olması, Bina içi arıtılmış gri su ve/veya yağmur suyu kullanımı, Su dağıtımında olası kayıp ve kaçakların sürekli izlenerek asgari seviyede tutulması ve tüm kayıtların tutulması ve sürekli izlenebilir olması beklenmektedir.

Yeni ve mevcut tüm bina tipolojilerindeki gerek modül içi kredi dağılımı gerekse de ilgili kriterlere ait krediler Tablo 2.5.2'de gösterilmektedir.

Tablo 2.5.2: SAY 01 Su Yönetimi (Kredi)

Z: zorunlu

B) KREDİLENDİRME ESASLARI

SAY 01 K1 SUYUN VERİMLİ VE ETKİN KULLANIMI İÇİN UYGUN ARMATÜR VE DONATILARIN SEÇİLMESİ

AMAÇ

Bu kriter ile binalarda suyun etkin ve verimli kullanılmasının sağlanması amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

Bu kriterde, su kullanımında azalma sağlanması için referans değere göre yüzde (%) olarak azalma oranına göre kredilendirme yapılmaktadır.

YÖNTEM

Binalarda suyun verimli ve etkin kullanımı için uygun armatür ve donatıların seçilmesi, perlatör vb. ekipman kullanımı ile bağlantılı olarak su kullanımında sağlanacak tasarruf oranı referans değere göre yapılacaktır. Tasarruf oranlarına göre yapılacak iyileştirmeler kredilendirmelerle ifade edilecektir.

İyileştirmeler, diğer bir deyişle, su kullanımındaki fiili azalmalar referans değere göre yüzde (%) azalma şeklinde ifade edilebilir ve azalma oranlarına göre toplamda alt modül içerisinde tipolojilere göre bu kriter kendi içerisinde derecelendirilir. Derecelendirme Tablo 2.5.3'te yer almaktadır.

Tablo 2.5.3: SAY 01 K1 kredilendirmesi

Söz konusu olabilecek iyileştirmeler çeşitli şekillerde mümkün olabilecektir. Bina/konut içi su sağlayan ve kullanan donatı, cihazların yanı sıra donatı ve armatürlerin seçiminde asgari su kullanımını sağlayan markaların ve çeşitlerin teçhiz edilmiş olması gerekmektedir.

Binalarda çeşitli markaların etkin su kullanımını sağlayabilecek armatür ve donatılar monte edilebilmektedir. Bunların çeşitli su kullanım seviyelerinde harcadıkları su miktarı bir fikir vermek açısından Tablo 2.5.4'te verilmektedir.

Tablo 2.5.4: Bina içi armatür ve donatı tüketimleri

(*) Yürürlükteki Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği kapsamındaki güncel değerler alınacaktır.

Tablo 2.5.5: Bina içi armatür ve donatı kullanım faktörleri

Su kullanımında azalma oranı aşağıdaki eşitlik ile hesaplanır.

$$I = \sum_{i=1}^{n} (Is_{i} \times Io_{i} \times Kf_{i}) \times 100$$

İyileştirilmiş armatür/donatı sayısının oranı (Is) aşağıdaki eşitlik ile hesaplanır.

$$Is = \frac{\text{İyileştirilmiş armatür ve donatı sayısı}}{\text{Toplam armatür ve donatı}}$$

İyileştirilmiş armatür/donatı için su kullanımında azalma oranı (Io) aşağıdaki eşitlik ile hesaplanır.

$$Io = \frac{\text{Referans tüketim} - \text{iyileştirilmiş tüketim}}{\text{Referans tüketim}}$$

Kullanım faktörü (Kf) Tablo 2.5.5'te yer almaktadır.

Örnek hesaplama:

Mevcut binada; 10 lavabodan 6 tanesi 10 lt/dk, 8 WC'den 2 tanesi 3 lt/kullanım rezervuar hacmi olacak şekilde iyileştirilmiştir.

$$ \begin{aligned} Is_{\text{lavabo}} &= 6/10 = 0,6 \ Io_{\text{lavabo}} &= (12-10)/6 = 0,33 \end{aligned} $$

$$ \begin{aligned} Is_{\text{wc}} &= 2/8 = 0,25 \ Io_{\text{wc}} &= (6-3)/6 = 0,5 \end{aligned} $$

$$ \begin{aligned} I &= ((0,6 \times 0,33 \times 0,23) + (0,25 \times 0,5 \times 0,3)) \times 100 \ I (\text{Su Kullanımında Azalma Oranı}) &= 8,3 \end{aligned} $$

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

• 1. Su Kullanımında Azalma Oranı hesaplarının bir rapor halinde sunulması,
• 2. Kullanılan tüm armatür, donatı ve cihazlara ait teknik belgeleri ile mevcut armatür, donatı ve cihazların fotoğrafı.

KAYNAKLAR / STANDARTLAR

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği

SAY 01 K2 SU DAĞITIMINDA KAYIP VE KAÇAKLARIN ÖNLEMESİ/GEREKLİ TEDBİRLERİN ALINMASI

AMAÇ

Bu kriter ile binalarda suyun etkin ve verimli kullanılmasının sağlanması amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

Bina içi su kayıp ve kaçakların önlenmesi için teknik rapor hazırlanarak mevcut binalarda gerekli kontrollerin yapılması ve kaçakların tespiti için sistem veya cihazların kullanılması gerekmektedir. Yeni ve mevcut binalar yeni ve mevcut binalar için alınacak krediler, Tablo 6.58'de belirtilmektedir.

YÖNTEM

Su dağıtımında kayıp ve kaçakların önlenmesi/gerekli tedbirlerin alınması kriterinde binanın ortalama kayıp/kaçak oranlarının ne kadar daha altına düşülebiliyorsa, kademeli olarak buradan alınacak kredi de artacaktır. Binanın su iletim hattındaki ana kaçakları tespit etmek amacıyla kaçak kontrol sistemi kurulmalıdır. Sistem, bina ve bina arazisindeki bütün ana su hatlarını kapsamalıdır.

Bina ile ana su şebekesi bağlantısında ana su sayacı bulunmalıdır. Bina içerisinde her daire veya bireysel kullanım alanında ve mümkünse her su dağıtım/kullanım ekipmanında su sayaçları bulunmalı ve Bina Yönetim Sistemi (BYS) ile bağlantısının olması, BYS'den izlenebilir özellikte olması ve uzaktan okuma sistemine uygun sayaçların kullanılması gerekir. BYS olmaması durumunda sayaçların her ay okunarak kaçak kontrolünün yapılması gerekir.

Tesisat elemanlarının yetersizliği ve ölçüm hataları, su kaybına neden olan etkenler arasındadır. Su kaybını önlemek için ultrasonik sayaçların ve debimetrenin kullanılması önerilir. Su kaybını sıfıra indirmek mümkün değildir; kayıpların bir kısmı "önlenemez su kaybı" sınıfına girer. Su kayıp yönetimi ise "önlenebilir su kaybını" azaltarak, toplam su kaybını ekonomik kayıp seviyesine (ortalama %15'e) çekmeye çalışır. Bu durumda, ölçüm sistemlerinde veri toplama sistemlerine destek olan uygulamaların önemi giderek artmaktadır.

Su kayıp/kaçakları yüzde (%) olarak ifade edilebilir ve maksimum erişilebilecek oran %15 olarak alınır. Derecelendirme Tablo 6.58'de yer almaktadır.

Tablo 6.58: SAY 01 K2 derecelendirilmesi

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

Su dağıtım yapısında kayıp/kaçakların tespiti/önlenmesi konusunda rapor.

### SAY 01 K3 SU KULLANIMININ SAYAÇLAR İLE İZLENMESİ VE KAYIT ALTINA ALINMASI

AMAÇ

Bu kriter ile; su kullanımının sayaçlar ile izlenmesi ve kayıt altına alınması amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

Bu kriter için; su kullanım miktarının kayıt altına alınması gerekmektedir.

YÖNTEM

Su kullanımının sayaçlar ile otomatik veya manuel olarak izlenmesi ve ortak alanlara ait tüketimlerin kayıt altına alınması zorunlu bir kriter olarak değerlendirilmektedir. Bu zorunlu kriterin bir faydası da sayaçlar sayesinde bina içerisindeki ortak su kullanımlarının kayıt altına alınmasıdır. Böylelikle, zaman ölçeğinde su kullanımları ölçülebilir ve kayıt altına alınarak zorunluluk yerine getirilmiş olmaktadır.

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

Binadaki tek ve/veya diğer tüm sayaç yerlerini gösteren proje/doküman, fotoğraflar.

### SAY 01 K4 SU KALİTESİNİN KONTROLÜ

AMAÇ

Bu kriter ile halk ve toplum sağlığı açısından su kalitesinin kontrolünün sağlanması ve korunması amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

Bu kriter için Bina içerisinde su dağıtım hatlarında özellikle depo gibi su biriktirme ünitelerinin periyodik bakımlarının yapılması ve bu bakımlarla ilgili bilginin düzenli olarak kayıt altında tutulması gerekmektedir.

Gereklilik yerine getirildiği durumda yeni ve mevcut binalar için tam kredi alınır.

YÖNTEM

Su kalitesinin kontrolü halk ve toplum sağlığı açısından son derece önemlidir. Bina tipolojilerine göre ağırlıklı kredilerde değişiklikler olabilecektir. Bina içerisinde su dağıtım hatlarında özellikle depo gibi su biriktirme ünitelerinin periyodik bakımları yapılmalı ve bu bakımlarla ilgili bilgi düzenli olarak kayıt altında tutulmalıdır.

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

Binada dağıtılan suyun kalitesinin kontrolüne ilişkin analiz raporları ve varsa su depolarının, rutin temizliklerinin yapıldığına ve/veya yapılacağına dair sözleşmeler.

KAYNAKLAR / STANDARTLAR

İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik

TS 266 Sular- İnsani Tüketim Amaçlı Sular

SAY 01 K5 YAĞMUR SUYU TOPLAMA, ARITMA VE KULLANIMI

AMAÇ

Bu kriter ile; alternatif bir su kaynağı olan yağmur suyunun binalarda çeşitli amaçlar için kullanılarak şebeke suyundan tasarruf edilmesi amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

(1) Binanın yağmur suyundan yararlanma hesaplarının yapılması ve yağmur suyu sisteminin kurulması,

(2) Yağmur suyu toplama ve depolama konusundaki tasarımı, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan binanın bulunduğu ilin yıllık yağış miktarına, yağışın düştüğü çatının ve geçirimsiz yüzeylerin alanına ve binada toplanan yağmur suyunun ne amaçla kullanılacağı kriterlerine göre sıhhi tesisat düzenleme esaslarına uygun mühendislik hesaplarını içeren projelerinin hazırlanması,

(3) Binadaki kullanım amacına uygun olarak (bahçe sulama, tuvalet hacimlerinde kullanım, arıtma sonrası lavabolar da kullanım vb.) ve yapılan hesaplar sonucunda ihtiyacı karşılayacak kapasitede yağmur suyu toplama sisteminin belirlenmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen gerekliliklerin sağlanması durumunda yeni ve mevcut binalar için Tablo 2.5.6'da belirtilen krediler alınır.

YÖNTEM

Yağmur suyu toplama sistemleri TS EN 16941-1 "Yerinde içilebilir olmayan su sistemleri - Bölüm 1: Yağmur suyu kullanımı için sistemler" standardına uygun olmalıdır. Depo hacmi için referans değer; binanın bulunduğu ilin m²'ye düşen yıllık toplam yağış miktarı ortalaması, çatı/kaplama yapılmış geçirimsiz yüzey tipi ve alanına göre hesaplanan yıllık toplanabilir yağmur suyu miktarının en az yıllık ortalama kuraklık periyodundaki ihtiyacı karşılayacak şekilde, TS EN

16941-1 EK-A'da verilen yöntemlerden uygun olanıyla belirlenir. Yıllık ortalama kuraklık periyot yüzdesi; Meteoroloji Genel Müdürlüğünün web sayfasında her il için yayımlanan yıllık ortalama yağışlı gün sayısına göre aşağıdaki şekilde hesaplanır. Bu değer Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği gereği % 6 alınır.

$$YOKP_{%} = \frac{365 - YOYGS}{12 \times 365} \times 100$$

YOKP%: Yıllık ortalama kuraklık periyot yüzdesi

YOYGS: Yıllık ortalama yağışlı gün sayısı

TS EN 16941-1 Standardı ile Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği hükümleri uyarınca depo hacmi belirlenirken yıllık toplam yağmur suyu hasadının az % 6'sı karşılanmalıdır.

Derecelendirme tasarlanan yağmur suyu toplama sistemi için kullanılan depo hacmine bağlıdır. Bina için tasarlanan deponun referans depo hacminden fazla olma oranına göre yapılır.

Tablo 2.5.6: SAY 01 K5 derecelendirilmesi

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

• 1. Yağmur suyu toplama sistemi projesi,
• 2. Tasarlanan yağmur suyu toplama depo hacminin hesaplanan referans değerden fazla olma oranı (%) hesabı ile arıtılan suyun hangi amaçlarla ve nerede kullanılacağını içeren teknik rapor,

KAYNAKLAR / STANDARTLAR

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği

TS EN 16941-1: Yerinde içilebilir olmayan su sistemleri - Bölüm 1: Yağmur suyu kullanımı için sistemler

"Yerinde İçilemez Su Sistemleri Kılavuzu"

https://webdosya.csb.gov.tr/db/meslekihizmetler/menu/yagmur-gri-su-klavuz-05_20250312114534.pdf

SAY 01 K6 ATIK SUYUN GERİ KULLANIMI (GRİ SU)

AMAÇ

Bu kriter ile; alternatif bir su kaynağı olarak değerlendirilen gri suyun arıtıldıktan sonra binalarda çeşitli amaçlar için kullanılarak, şebeke suyundan tasarruf edilmesi amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

Gri su toplama, arıtma ve geri kullanım sistemine ait fizibilite raporu hazırlanması ve rapor doğrultusunda gri sudan yararlanılmasının sağlanması gerekmektedir.

Gerekliliğin sağlanma durumuna göre yeni ve mevcut binalar, Tablo 2.5.7'de belirtilen oranlara göre kredilendirilir.

YÖNTEM

Atık suyun geri kullanımı (gri su) da yine bir alternatif su kaynağını işaret etmektedir. Evsel atık suların, lavabo, duş ve küvetten kaynaklanarak foseptik içermeyen kısmına "gri su" adı verilir.

Gri su sistemleri TS EN 16941-2 "Yerinde içilemez su sistemleri - Bölüm 2: Arıtılmış gri suyun kullanımına yönelik sistemler" standardına uygun olmalıdır.

Gri su bina içerisinde ayrı bir hatla toplanmalı ve depo sisteminde uygun şekilde arıtılarak yine ayrı bir hatla öncelikle tuvalet rezervuarlarına verilmelidir.

Derecelendirme Tablo 2.5.7'de belirtildiği şekilde Gri Sudan Yararlanma Oranı'na göre yapılır. Gri Sudan Yararlanma Oranı; TS EN 16941-2 verilen yöntemlerden bina tipine uygun olanı kullanılarak hesaplanan günlük gri su talebinin toplanabilir günlük gri su miktarına oranıdır.

Tablo 2.5.7: SAY 01 K6 kredilendirmesi

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

• (1) Gri su toplama sistemi projeleri,

• (2) Arıtılan suyun hangi amaçlarla ve nerede kullanılacağını ve Gri Sudan Yararlanma Oranını (%) içeren teknik rapor,

• (3) Gri su sisteminin teknik özellikleri belirten doküman.

KAYNAKLAR / STANDARTLAR

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği

Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği

TS EN 16941-2 Yerinde içilemez su sistemleri - Bölüm 2: Arıtılmış gri suyun (lavabo atık suyu)

kullanımına yönelik sistemler

"Yerinde İçilemez Su Sistemleri Kılavuzu"

https://webdosya.csb.gov.tr/db/meslekihizmetler/menu/yagmur-gri-su-klavuz-05_20250312114534.pdf

TEMA 2 SAY 02 ATIK YÖNETİMİ

Bina atık yönetiminin referans binaya kıyasla iyileştirilmiş olması amaçlanmaktadır. Referans bina, yeni binalar için herhangi bir atık yönetiminin olmadığı ve atıkların türlerine göre ayrılmadan direkt yerel yönetim tarafından toplanılması durumunu temsil etmektedir. Mevcut bina için referans bina ise binanın iyileştirme yapılmadan önceki mevcut halidir.

A) KREDİLENDİRME

Bu başlık kapsamında, atıkların ayrı biriktirilmesinin sağlanması zorunludur. Yeni yapıların, diğer atıkların ve geri kazanılabilir atıkların toplanması amacıyla yerel yönetimlerin uygun gördüğü konum, sayı ve nitelikte ikili biriktirme ekipmanı belirlenmesi ve inşaat tamamlanmadan önce montajın yapılması için parsel sınırlarının kullanılması sağlanmalıdır. Binanın konumuna bağlı olarak değişiklikler olabilir. Ancak genel itibarıyla binadan kaynaklanacak atıkların dağılımı, ayrı biriktirilmesi, uygun yer ve hacimlerde en az ikili (geri kazanılabilir atıklar ve diğer atıklar için olmak üzere) biriktirme ekipmanlarının sağlanması, atık oluşumunun önlenmesi ve azaltılmasının asgari olarak sağlanması ve bina yakın çevresinden uzaklaştırılacak olan atık hacminin azaltılması, ikili biriktirme sistemine ilave olarak yemek hazırlama aşamasında oluşan atıklar, meyve-sebze atıkları, çay ve kahve posaları, park ve bahçe kaynaklı atıklar gibi biyo-bozunur atıkların ayrı biriktirileceği üçlü sistem kurulmasına yönelik uygulamaların neler olacağının belirlenmesi önem arz etmektedir. Ayrıca konut ve benzeri yapıların tamiratı, tadilatı ve yenilenmesi sonucunda ortaya çıkan yıkıntı atıklarının karıştırılmadan ayrı biriktirilmesinin sağlanmasıyla ilişkin bilgilerin de yer alması beklenmelidir. Binalarda oluşan atıklar gruplarına göre ayrılmalı ve yerleştirilecek biriktirme ekipmanlarında biriktirilmelidir. Atıklar aşağıdaki gibi gruplandırılabilir;

• Geri kazanılabilir atıklar (Cam, Metal, Plastik, Kağıt / Karton / Kompozit)

• Diğer Atıklar (geri dönüşümü mümkün olmayan atıklar)

Binalarda oluşması muhtemel olan atıklar ise oluşması durumunda aşağıdaki gibi gruplandırılabilir;

• Biyo-bozunur atıklar (meyve-sebze atıkları, çay ve kahve posaları, park ve bahçe kaynaklı atıklar, vb.)

• Bitkisel Atık Yağ,

• Atık Pil ve Bataryalar

• Tekstil atıkları (Giysiler vb.)

• Elektrik ve Elektronik Atıklar (Beyaz Eşya, Cep Telefonu / Bilgisayar)

Atık kompozisyonları ve atık miktarları, aylık, mevsimsel ve yıllık olarak tablolarda tutulmalıdır. Düzenli olarak yapılacak ölçümlerde toplanan atık miktarları ve katılım yüzdeleri değerlendirilmelidir. Biriktirme alanında atıklar ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda etiketlenmelidir. Atıkların ayrıştırılıp değerlendirilmesi ile hem tabii kaynaklar korunarak kaynak israfı önlenir, hem de uzaklaştırılacak atıkların miktarları azaltılır. Biriktirme ekipmanı alanları belirlenirken kullanıcılar için ve atık toplama işlemleri için uygun bir yer seçilmeli, hem ortalama hane büyüklüklerine göre atık miktarı dikkate alınmalı hem de koku vb. rahatsız edecek koşulların önlenmesi için tedbir alınmalıdır. Atık toplama/taşıma araçlarının boyutları de dikkate alınmalıdır. Atıkların ayrıştırılmasını teşvik etmek için atık biriktirme ekipmanları atık yoğunluğuna göre belirlenen hacimde katlarda koridorlarda, ortak toplanma alanları yakınında, asansör yakınında uygun noktalara yerleştirilebilir. Tüm biriktirme ekipmanları ihtiyaca ve ilgili

mevzuatında verilen kriterlerine uygun hacim, renk, adet ve özellikte olmalıdır. Ayrıca atık önleme ve azaltma stratejilerinin yer aldığı bilgilendirme notları panolara asılarak binada yaşayanlar uyarılmalı ve bilinçlendirilmelidir. Atık önleme, azaltma ve sıfır atık uygulamaları için "Sıfır Atık Uygulama Kılavuzu" dikkate alınmalıdır. (https://cygm.csb.gov.tr/sifir-atik-uygulamalari-dairesi-baskanligi-i-108111) Sıfır atık sisteminde atık oluşumunun önlenmesi ve atık azaltımına ilişkin gerekli tedbirler alınır. Kullanılmayan ürünlerin veya bileşenlerinin, uygun olması halinde onarımına ve/veya yeniden kullanımına öncelik verilir, ürünlerin kullanım ömrü uzatılarak atık oluşumu azaltılır ve kaynakların verimli kullanımı sağlanır. Sıfır atık yönetim sistemini kurarak belge alanlar, türlerine göre kaynağında ayrı biriktirdikleri atıklarını, sıfır atık belgesini alan mahalli idarelerin toplama sistemine veya Bakanlıktan geçici faaliyet belgesi/çevre lisansı almış atık işleme tesislerine geri kazanımı sağlanmak üzere verirler. Bu iletim de atık cinslerine göre bina yönetimi tarafından kayıt altına alınmalıdır. SAY 02 K4 kriteri biyo-bozunur atıkların (mutfak) bina civarı/site ve/veya merkezi en yakın atık işleme tesisine aktarılması ile geri kazanılması/kazandırılmasına vesile olması ile ilgili bir kriterdir. SAY02 Atık yönetimi alt modülünde yer alan son kriterde; konut ve benzeri yapıların tamiratı, tadilatı ve yenilenmesi sonucunda ortaya çıkan yıkıntı atıklarının karıştırılmadan ayrı biriktirilmesinin sağlanması irdelenmektedir. Yeni ve mevcut durumdaki tüm bina tipolojilerindeki gerek modül içi kredi dağılımı gerekse de ilgili kriterlere ait kredileri Tablo 2.5.8' de gösterilmektedir.

Tablo 2.5.8: SAY 02 Atık Yönetimi (Kredi)

Z: Zorunlu

B) KREDİLENDİRME ESASLARI

### SAY 02 K1 ATIK YÖNETİM PLANININ HAZIRLANMASI

AMAÇ

Bu kriter ile, binalarda oluşan çeşitli ve farklı türdeki atıkların nerelerden ve hangi miktarlarda oluştuğunun belirlenmesi, bunların azaltım, yeniden kullanım ve yönetimine dair yöntemlerin bilinmesi amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

Bu kriter için, binalarda atık yönetim planlarının hazırlanması gerekmektedir. Yeni ve mevcut binalar için gerekliliğin yerine getirilmesi zorunludur.

YÖNTEM

Binanın atık yönetim planı tüm ayrıntıları içerek şekilde hazırlanmalıdır. Binanın faaliyete geçmesi ile birlikte bu yönetim planına uygun şekilde hareket edildiğini değerlendirebilmek adına gerek toplanan ve ayrıştırılan gerekse de binanın geçici depolama alanından mahalli idare sistemine veya çevre lisanslı atık işleme tesisine gönderilecek atık miktarlarına ilişkin verilerin kayıtları tutulmalıdır. Binanın geçici depolama alanından mahalli idare sistemine veya çevre lisanslı atık işleme tesisine gönderilecek atık miktarları konusunda tüm veriler toplanmalıdır. Tüm bunlara ilaveten atık yönetimi konusundaki çabalara paralel olarak, ayrıca tadilat, inşaat, yenileme esnasında açığa çıkan malzemelerin geri kullanımının da atık yönetim planında yer alması durumunda zorunluluk yerine getirilmiş olmaktadır.

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

Bina atık yönetim planını açıklayan rapor

KAYNAKLAR / STANDARTLAR

Atık Yönetimi Yönetmeliği

Sıfır Atık Yönetmeliği

Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği

Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği

Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği

Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği

Atık Ön İşlem ve Geri Kazanım Tesislerinin Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik

Atık Getirme Merkezlerinin Kurulması Ve İşletilmesi İle Sıfır Atık Uygulamalarına İlişkin Usul Ve Esaslar

Sıfır Atık Uygulama Kılavuzu https://cygm.csb.gov.tr/sifir-atik-uygulamalari-dairesi-baskanligi-108111

SAY 02 K2 ATIKLARIN YERİNDE AYRIŞTIRILMASI, UYGUN YER VE HACİMLERDE TOPLANMASI

AMAÇ

Bu kriter ile; atıkların kaynağında ayrı biriktirilmesi, en az ikili (geri kazanılabilir atıklar ve diğer atıklar için olmak üzere) biriktirme ekipmanlarının sağlanması, uygun yer ve hacimlerde toplanması, atık önleme ve azaltımı ile atıkların yeniden kullanımı ve geri kazanımının sağlanması amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

(1) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulması, kaynağında en az ikili (geri kazanılabilir atıklar ve diğer atıklar) olmak üzere ayrı biriktirilen atıkların birbirleriyle karıştırılmadan toplanmasına ve geçici depolanmasına yönelik altyapının oluşturulması, ortalama hane büyüklüklerine göre

ekipman ihtiyacının belirlenerek atıkların toplanması ve Sıfır Atık Yönetmeliği EK-1 listede tanımlanan uygulama takviminde yer alması halinde sıfır atık belgesinin alınması,

(2) Geri Kazanılabilir Atıkların (GKA) (Cam, Metal, Plastik, Kağıt / Karton) ayrı biriktirilmesi

(3) (GKA) + Elektrik ve Elektronik atıkların (EA) ayrı biriktirilmesi

(4) (GKA) + (EA) + Biyo-bozunur Atıkların (BA) (Meyve-sebze atıkları, çay ve kahve posaları, park ve bahçe kaynaklı atıklar) ayrı biriktirilmesi

(5) (GKA) + (EA) + (BA) + Bitkisel atık yağların (BAY) ayrı biriktirilmesi

(6) Atık Pillerin ayrı biriktirilmesi

(7) Tekstil atıkları, Giysilerin ayrı biriktirilmesi

(8) Diğer Atıkların (geri dönüşümü mümkün olmayan atıklar) ayrı biriktirilmesi

Yukarıda belirtilen gerekliliklerin yerine getirilmesi durumuna göre yeni ve mevcut binalar Tablo 2.5.9'da belirtilen şekilde kredilendirilir.

YÖNTEM

Atıkların kaynağında ayrı biriktirilmesi, yerinde ayrıştırılması, en az ikili (geri kazanılabilir atıklar ve diğer atıklar için olmak üzere) biriktirme ekipmanlarının sağlanması, uygun yer ve hacimlerde toplanması kriterinde binalarda bu amaçla ayrılabilecek alanların mümkün mertebe atığın kaynaklandığı bina içinde/yakınında ayrılmış olması ve ayırma işlemlerinin gerçekleştiriliyor olması ile birlikte ayrı biriktirilen atıkların uygun hacimlerde toplanmasına olanak verecek düzenin bulunması, geçici depolama alanı olması binalarda uygulamaya göre kredilendirilecektir.

Binalarda oluşan atıklar gruplarına göre ayrılmalı ve uygun yer ve hacimlerde yerleştirilecek ekipmanlarda biriktirilmelidir. Atık grupları aşağıda verilmektedir;

• Geri kazanılabilir atıklar (Cam, metal, plastik, kağıt, karton, vb.)

• Biyo-bozunur atıklar (Meyve-sebze atıkları, çay ve kahve posaları, park ve bahçe kaynaklı atıklar, vb.)

• Bitkisel atık yağ,

• Elektrik - Elektronik atıklar (Beyaz eşya, cep telefonu, bilgisayar, vb.)

• Atık piller ve bataryalar

• Tekstil atıkları (Giysiler, vb.)

• Diğer Atıklar (Geri dönüşümü mümkün olmayan atıklar)

Geri kazanılabilir atıklar grubunda sıralanan cam, metal, plastik ve kağıt/karton ayrı ekipmanlarda toplanabilir. Bu atıklar, binanın geçici depolama alanından mahalli idare sistemine veya çevre lisanslı atık işleme tesisine gönderilmelidir. Atık kompozisyonları ve atık miktarları; aylık, mevsimsel ve yıllık olarak tablolarda tutulmalıdır. Düzenli olarak yapılacak ölçümlerde toplanan atık miktarları ve katılım yüzdeleri değerlendirilmelidir. Geçici depolama alanında atıklar etiketlenmelidir. Diğer kolaylıkla biriktirilebilecek olan atık türü elektrik ve elektronik atıklardır. Bunlar için de uygun toplama hacimlerinin bulundurulması kredilendirmede daha yüksek krediler alınmasını sağlayacaktır. Genelde biyo-bozunur atıkların ayrıca geri kazanımını sağlanmak üzere mahalli idare sistemine veya lisanslı atık işleme tesisine verilmesi ve bitkisel atık yağların, atık pillerin, giysi, tekstil atıkları ve diğer atıkların da toplanıyor olması kredilendirmeye pozitif olarak etki edecektir.

Atık yönetiminde ayrıştırma en önemli başlangıç aşamasıdır. Bu kriterin derecelendirilmesinde ise; ayrı biriktirilebilen atık grupları baz alınacaktır.

Tablo 2.5.9: SAY 02 K2 derecelendirilmesi

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

Atıkların ayrı biriktirilmesi, toplanması ve geçici depolanması konusunda ilgili kroki, fotoğrafları içeren çalışma planının hazırlanması veya sıfır atık belgesi.

KAYNAKLAR / STANDARTLAR

Atık Yönetimi Yönetmeliği

Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği

Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği

Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği

Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği

Atık Ön İşlem ve Geri Kazanım Tesislerinin Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik

Sıfır Atık Yönetmeliği

Atık Getirme Merkezlerinin Kurulması Ve İşletilmesi İle Sıfır Atık Uygulamalarına İlişkin Usul Ve Esaslar

Sıfır Atık Uygulama Kılavuzu https://cygm.csb.gov.tr/sifir-atik-uygulamalari-dairesi-baskanligi-i-108111

SAY 02 K3 AYRIŞTIRILAN ATIKLARIN GERİ KULLANIMININ TEŞVİKİ VE SAĞLANMASI İLE UZAKLAŞTIRILACAK ATIK HACMİNİN AZALTILMASI

AMAÇ

Bu kriter ile atık oluşumunun önlenmesi ve azaltılmasının teşvik edilmesi ile ayrıştırılan atıkların geri kazanımının sağlanması amaçlanmaktadır.

GEREKLİLERİ

(1) GKA ve EA ayrı biriktirilip toplanması durumunda yeni ve mevcut binalar için 5 kredi alınır.

(2) BA'da ayrı biriktirilip değerlendirilmesi durumunda yeni ve mevcut binalar için 5 kredi alınır.

Yukarıda belirtilen gerekliliklerden her ikisinin de yerine getirilmesi durumunda yeni ve mevcut binalar için tam kredi alınır.

YÖNTEM

Ayrı biriktirilen atıkların geri kazanımının sağlanması ile atık azaltımı kriterinde ise kredilendirme, binada oluşan atıkların hacminin ayrıştırma ve ön toplama işlemi yapılmaksızın mahalli idareye veya çevre lisanslı atık işleme tesisine verilmesi durumuna göre atık hacminin azalması, ayrı biriktirilen ve toplanan atık gruplarına paralel olarak derecelendirilecektir. Atık karakterizasyonuna bakıldığında, evsel atığın yaklaşık;

• %50'si biyo-bozunur atık,

• %5'i cam,

• %9'u kağıt/karton,

• %11'i plastik,

• %2'si metal,

• %14'ü diğer yanabilen,

• %9'u ise diğer yanamayanlar ve diğer atıklardır.

Tablo 2.5.10: SAY 02 K3 derecelendirilmesi

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

Bina atık yönetim planının eki olarak hazırlanacak ve ayrı biriktirilen atıkların yeniden kullanımı ve geri kazanımının teşviki ile uzaklaştırılacak atık hacminin azaltılması konusunda yapılacakların sıralandığı rapor.

KAYNAKLAR / STANDARTLAR

Atık Yönetimi Yönetmeliği

Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği

Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği

Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği

Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği

Sıfır Atık Yönetmeliği

SAY 02 K4 BİYO-BOZUNUR ATIKLARIN AYRI TOPLANMASI

AMAÇ

Bu kriter ile; ikili biriktirme sistemine ilave olarak yemek hazırlama aşamasında oluşan atıklar, meyve-sebze atıkları, çay ve kahve posaları, park ve bahçe kaynaklı atıklar gibi biyo-bozunur atıkların; ayrı biriktirileceği üçlü sistemin kurularak, mahalli idareye veya çevre lisanslı atık işleme tesisine verilmesi amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

Bu kriter için; biyo-bozunur atıkların ayrı biriktirilip toplanarak mahalli idareye veya çevre lisanslı atık işleme tesisine verilmesi gerekliliğinin yerine getirilmesi gerekir.

Gerekliliğin yerine getirildiği durumda yeni ve mevcut binalar için tam kredi alınır

YÖNTEM

Biyo-bozunur atıkların organik madde içeriği olması dolayısıyla, özellikle maddesel geri kazanımın sağlanması ve enerji kazanımı mümkün olabilmektedir. Biyo-bozunur atıkların hane/binadan ayrı biriktiriliyor ve toplanıyor olması ve mahalli idareye veya çevre lisanslı atık işleme tesisine gönderildiği kanıtlanmalıdır.

Tablo 2.5.11: SAY 02 K4 derecelendirilmesi

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

Biyo-bozunur atıkların ayrı toplanması ve mahalli idareye veya çevre lisanslı atık işleme tesisine verilmesi/gönderileceğinin belgelendirilmesi.

KAYNAKLAR / STANDARTLAR

• AB Atık Çerçeve Yönetmeliği 2008/98/EC

• Atık Yönetimi Yönetmeliği

• Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği

• Sıfır Atık Yönetmeliği

• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Atık Getirme Merkezlerinin Kurulması ve İşletilmesi İle Sıfır Atık Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar hakkındaki Genelgesi

SAY 02 K5 YIKINTI ATIKLARININ AYRI BİRİKTİRİLMESİ VE YENİDEN KULLANIMIN SAĞLANMASI

AMAÇ

Bu kriter ile; tadilat, yıkıntı atıklarının karıştırılmadan ayrı biriktirilmesinin sağlanması ve yeniden kullanımının teşvik edilmesini amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

• (1) Yıkıntı atıklarının ayrı biriktirilmesine yönelik planlamanın yapılması durumunda yeni ve mevcut binalar için 3 kredi alınır.

• (2) Ayrı biriktirilen yıkıntı atıklarının yeniden kullanımının yer alması, uygulama yol haritası olması/uygulama örneklerinin yer alması durumunda yeni ve mevcut binalar için 2 kredi alınır.

Yukarıda belirtilen gerekliliklerden her ikisinin de yerine getirilmesi durumunda yeni ve mevcut binalar için tam kredi alınır.

YÖNTEM

Yıkıntı atıklarının ayrı biriktirilmesine yönelik planlama ile yeniden kullanım alternatiflerinin yer alması beklenmektedir.

Tablo 2.5.12: SAY 02 K5 derecelendirilmesi

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

• (1) Yıkıntı atıklarının ayrı biriktirilmesi ile yeniden kullanıma yönelik planlama

• (2) Örneklerin yer aldığı raporu içeren uygulama yol haritası

KAYNAKLAR / STANDARTLAR

Atık Yönetimi Yönetmeliği

Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği

Atık Ön İşlem ve Geri Kazanım Tesislerinin Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik

Sıfır Atık Uygulama Kılavuzu https://cygm.csb.gov.tr/sifir-atik-uygulamalari-dairesi-baskanligi-i-108111

2.6. İNOVASYON_BİNA (İNO)

VİZYON

İNO_Bina modülünün vizyonu;

Yeşil Sertifika başvurusunda bulunan projelerde 'bina ve bina kullanıcıları'nın yaşam kalitesini yükseltici, sosyal ve sağlıklı yaşam avantajları sunan, yenilikçi ve sürekli izlenebilir çözümleri teşvik etmektir.

İnsan ve çevre sağlığına fayda sağlamak, istisnai veya yenilikçi performans elde etmek için bina tasarımı, inşaatı ve işletmesi boyunca ulusal yeşil bina sertifikasını ve proje önceliklerine yönelik işbirliğini teşvik etmektir.

GENEL AMAÇ

İNO_Bina modülü tasarım aşamasında mükemmeliyetçi ve yaşam kalitesini yükselten çözümleri ile çevresel ve yaşamsal kaliteyi arttırıcı, bilinçli bina kullanıcısı profilini hedefleyen çözüm ve eğitimleri içeren, tüm yenilikçi ve iyileştirici uygulamaların teşvik edilmesini amaçlamaktadır.

İNO_Bina modülü iki sürdürülebilirlik teması ve bu iki temayı tanımlayan kriterlerden ve her bir kriter için tamamlanması beklenen gerekliliklerden oluşmaktadır.

Tablo 2.6.1: İnovasyon_Bina (İNO): Mühendislikte ve Tasarımda Yenilikçi, İyileştirici, İzlenebilir Çözümler

TEMA 1 İNO 01 YAŞAM KALİTESİNİ YÜKSELTEN MÜHENDİSLİK VE TASARIM ÇÖZÜMLERİ

A) KREDİLENİRME

Tablo 2.6.2: İNO 01 Yaşam Kalitesini Yükselten Mühendislik Ve Tasarım Çözümleri (Kredi)

B) KREDİLENİRME ESASLARI

İNO 01 YAŞAM KALİTESİNİ YÜKSELTEN MÜHENDİSLİK VE TASARIM ÇÖZÜMLERİ

İNO 01 K1 İNOVASYON - MEVCUT SERTİFİKA GEREKLİLİKLERİ İÇİNDE BULUNMAYAN ANCAK YEŞİL BİNA BELGELENDİRMESİNDE İNOVATİF DEĞERİ OLAN UYGULAMALARIN SAĞLANMIŞ OLMASI

AMAÇ

Bu kriter ile; mevcut sertifika gerekliklilikleri içinde bulunmayan ancak yeşil bina belgelendirmesinde inovatif değeri olan uygulamaların sağlanmış olması amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

Bu kriter için, inovatif değeri olan uygulamaların sağlanmış olduğunu gösteren İnovasyon Raporu'nun hazırlanması gereklidir.

YÖNTEM

Bu modülde yer alan kriterin 'İnovasyon Raporu' ile sunulması ve bu raporun kriterin gerekliklerini nasıl sağladığına ilişkin detaylı açıklamaları içermesi beklenmektedir. İNO 01 K1 kriteri hem tasarım aşamasında BBT modülünde, hem de tamamlanmış uygulama olarak İNO_Bina modülünde kredilendirilir.

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

İnovasyon Raporu (BBT ve İNO_Bina Modülünde sunulmak üzere)

İNO 01 K2 İYİLEŞTİRME - GELİŞTİRİLECEK YENİLİKÇİ UYGULAMALAR İLE BİNA KULLANICILARININ YAŞAM KALİTESİNİ ARTIRICI İYİLEŞTİRMELER SAĞLANMASI

AMAÇ

Bu kriter ile; geliştirilecek yenilikçi uygulamalar ile bina kullanıcılarının yaşam kalitesini artırıcı iyileştirmeler sağlanması amaçlanmaktadır.

GEREKLİLİKLER

Bu kriter için, bina kullanıcılarının yaşam kalitesini arttırmayı hedefleyen uygulamaları içeren Bina ve Yaşam Kalitesi Raporu'nun hazırlaması gereklidir.

YÖNTEM

Bina kullanıcılarının yaşam kalitesini arttırmayı hedefleyen 'çevresel, sağlık ve sosyal & psikolojik faktörler yönünden avantajlar sağlayan' uygulamalar kredilendirilebilir. Canlılar için doğal yaşama ortamının sağlanması, ısı adası etkisinin azaltılması, hava kirliliğinin azaltılması, bina kullanıcılarına ortak alan (sosyal ve kültürel etkileşim alanı) açık ve yeşil alan yaratılması gibi bina kullanıcılarına çevresel, sosyolojik, psikolojik yönden pozitif etki sağlanması yönleri ile yaşam kalitesini arttıran çözüm ve uygulamalar beklenmektedir. İNO 01 K2 kriteri hem tasarım aşamasında BBT modülünde, hem de tamamlanmış uygulama olarak İNO_Bina modülünde kredilendirilir.

Bina ve Yaşam Kalitesi Raporu'nda bina kullanıcılarının yaşam kalitesini yükseltici donatılar 4 grupta değerlendirilir. Bu gruplar sağlık ve spor alanları, açık ve yeşil alanlar, sosyal, kültür ve sanat alanları ile hizmet alanları'dır. İNO 01 K2 kriteri gerekli kanıt belgesi olan Bina ve Yaşam Kalitesi Raporu'nun hem tasarım aşamasında BBT modülünde, hem de tamamlanmış uygulama olarak İNO_Bina modülünde sunulması ve kredilendirilmesi beklenmektedir.

1. Sağlık ve Spor Alanları: Bina kullanıcıları için kapalı spor salonu/egzersiz odası, açık/kapalı yüzme havuzu, açık/kapalı tenis kortu, açık/kapalı basketbol/voleybol/futbol vb. takım oyunları için düzenlenmiş oyun sahası, açık havada spor yapmaya imkan verecek ve bu amaçla düzenlenmiş atletizm/koşu/bisiklet parkuru, yürüyüş parkurları, dinlenme alanı tasarımı BBT modülünde, uygulaması ise İNO_Bina modülünde kredilendirilir.

2. Açık ve Yeşil Alanlar: Bina kullanıcıları için parklar, çocuk oyun alanları, binalarda ortak kullanım için hazırlanmış kat bahçeleri, hobi bahçeleri, çatı terasları, yeşil çatı uygulamaları yaşam kalitesini yükseltici etkisi ile kredilendirilir.

3. Sosyal, Kültür ve Sanat Alanları: Bina kullanıcılarının hizmetine sunulmuş kreş, kapalı çocuk oyun alanı, sosyal etkileşimi yükselten dinlenme terasları, kameriye, çardak, açık/kapalı kafeterya alanları ile bina içinde herkesin görebileceği bir mekanda (giriş, hol vb.) özgün bir sanat eseri bulunması veya proje toplu konut projesi ise; bina kullanıcıların sanat faaliyetlerini gerçekleştirebileceği mekânların ayrılması ve buna yönelik altyapı kredilendirilir.

4. Hizmet Alanları: Bina kullanıcılarına hizmet sağlamak üzere lostra, kuaför, kuru temizleme, terzi, market gibi birimlerin ayrılmış olması durumu kredilendirilir.

BAŞVURU SAHİBİ TARAFINDAN TESLİM EDİLMESİ GEREKEN BELGELER

Bina ve Yaşam Kalitesi Raporu (BBT ve İNO_Bina Modülünde sunulmak üzere)

• Bina ve Yaşam Kalitesi Raporu için gerekli belgeler:

• ✓ Sağlık ve Spor Alanları için; ortak kullanım amacını taşıyan sağlık ve spor alanlarında yönetmelikte belirlenen uygun koşulları sağladığını kanıtlayan raporun sunulması beklenmektedir. Raporda; sağlık ve spor alanında yer alan tesislerin kapasitesi ve vaziyet planı üzerinde tesislerin işaretlenmesi, tesislerin listesi ve binaya uzaklıklarının verilmesi esastır.

• ✓ Açık ve Yeşil Alanlar için; Bina girişinde, çatısında, ara katlarda, yan yüzeylerde oluşturulan 'açık ve yeşil alan ve yüzeylerin' bina kullanıcılarına olan çevresel, sosyolojik ve psikolojik pozitif etkilerinin belirtildiği ayrıntılı rapor ve söz konusu açık ve yeşil alanların teknik yönü ile bakım, işletme ve sürdürülebilirliği konusunda peyzaj teknolojileri ile ilgili ayrıntılı raporun sunulması esastır.

• Sosyal, Kültür ve Sanat Alanları için;

• ✓ Bina içi ve dışında sosyal etkileşim alanları var ise; bina ortak kullanım alanlarında oluşturulan kameriye, çardak, kafeterya gibi alanlar için sunulacak raporda vaziyet planı üzerinde ve bina içi erişilebilirlik ilişkisinin kurulmuş olması oluşturulan ortak kullanım alanının bina kullanıcıları üzerindeki sosyal ve psikolojik etkilerinin belirtilmesi beklenmektedir.

• ✓ Bina içi ve dışında kullanılan sanat eserleri var ise; bina girişinde veya önemli noktalarda sanat eserinin kullanılmasının teşvik edilmesini hedefleyen bu kriter ile sanat eserinin özelliklerin açıklayan raporun sunulması beklenmektedir.

• ✓ Bina içinde veya dışında sanat için ayrılan mekan var ise; mekanın özelliklerini, sanat için ayrılan mekanı gösteren planı ve sanat mekanının yönetimini açıklayan raporun sunulması esastır.

28 Ekim 2026 - Sayı : 33414

TEMA 2 İNO 02 İZLEME & DEĞERLENDİRME SİSTEMİNİN GELİŞTİRİLMİŞ OLMASI

A) KREDİLENDİRME

Tablo 2.6.3: İNO 02 İzleme & Değerlendirme Sisteminin Geliştirilmiş Olması (Kredi)

BÖLÜM 3. YEŞİL SERTİFİKA BİNA MODÜLLERİ 'YEŞİL SERTİFİKA UZMANI' VE 'YEŞİL SERTİFİKA DEĞERLENDİRME UZMANI' İLGİLİ MESLEKLERİ

3.1. BÜTÜNLEŞİK BİNA TASARIM, YAPIM VE YÖNETİMİ (BBT)

Başvuru dosyasını düzenleyecek olan 'Yeşil Sertifika Uzmanı ve Bütünleşik Bina Tasarım, Yapım ve Yönetimi modülünü değerlendirecek olan 'Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı'nın meslek grupları aşağıdaki tablolarda belirtilmektedir.

Tablo 3.1: BBT Başvuru Dosyasını Düzenleyecek YESUM ve Değerlendirecek Olan YESDUM

3.2. İÇ ORTAM KALİTESİ (İOK)

Başvuru dosyasını düzenleyecek olan 'Yeşil Sertifika Uzmanı' ve İç Ortam Kalitesi modülünü değerlendirecek olan 'Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı'nın meslek grupları aşağıdaki tablolarda belirtilmektedir.

Tablo 3.2: İOK Başvuru Dosyasını Düzenleyecek YESUM ve Değerlendirecek Olan YESDUM

3.3. YAPI MALZEMESİ VE YAŞAM DÖNGÜSÜ (YMD)

Başvuru dosyasını düzenleyecek olan 'Yeşil Sertifika Uzmanı' ve Yapı Malzemesi ve Yaşam Döngüsü modülünü değerlendirecek olan 'Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı'nın meslek grupları aşağıdaki tablolarda belirtilmektedir.

3.4. ENERJİ KULLANIMI VE VERİMLİLİĞİ (EKV)

Başvuru dosyasını düzenleyecek olan 'Yeşil Sertifika Uzmanı' ve Enerji Kullanımı ve Verimliliği modülünü değerlendirecek olan 'Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı'nın meslek grupları aşağıdaki tablolarda belirtilmektedir.

Tablo 3.4: EKV Başvuru Dosyasını Düzenleyecek YESUM ve Değerlendirecek Olan YESDUM

3.5. SU VE ATIK YÖNETİMİ (SAY)

Başvuru dosyasını düzenleyecek olan 'Yeşil Sertifika Uzmanı' ve Su Kalitesi Yönetimi, Atıksu ve Atık Yönetim modülünü değerlendirecek olan 'Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı'nın meslek grupları aşağıdaki tablolarda belirtilmektedir.

Tablo 3.5. SAY Başvuru Dosyasını Düzenleyecek YESUM ve Değerlendirecek Olan YESDUM

3.6. İNOVASYON_BİNA (İNO)

Başvuru dosyasını düzenleyecek olan 'Yeşil Sertifika Uzmanı' ve İnovasyon_Bina modülünü değerlendirecek olan 'Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı'nın meslek grupları aşağıdaki tablolarda belirtilmektedir.

Tablo 3.6: İNO Başvuru Dosyasını Düzenleyecek YESUM ve Değerlendirecek Olan YESDUM

3.7. DEĞERLENDİRME UZMANLARINA İLİŞKİN ŞARTLAR

Değerlendirme Kılavuzunda bulunan modülleri en az üç farklı branştan (İlgili meslekten) Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı tarafından değerlendirilecektir.

Her bir branştan (İlgili meslek) Yeşil Sertifika Değerlendirme Uzmanı en fazla iki modülü (İNO modülü hariç) değerlendirebilecektir.

BÖLÜM 4. YEŞİL SERTİFİKA BİNA DERECELENDİRME SİSTEMİ

Bina derecelendirme sistemi için; yeni bina ve mevcut bina için ayrı olarak belirlenen, dört aşamalı bir sertifika süreci geliştirilmiştir.

4.1 YENİ BİNA

Yeşil Sertifika bina sertifika sürecinin, yeni bina kategorisi için belirlenen ve sertifika sürecine katkı sağlayacak kredilerin farklılaşması ile oluşan dört aşaması; aşağıdaki gibidir. (Tablo 4.1)

AŞAMA 1: GEÇER

Bu aşamada, tüm zorunlu kriterler sağlanmalıdır. Kredilendirme olarak; Tablo 4.1'de belirtilen Bütünleşik Bina Tasarım, Yapım ve Yönetimi, Yapı Malzemesi ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, İç Ortam Kalitesi, Enerji Kullanımı ve Verimliliği ile Su ve Atık Yönetimi'nden istenilen krediler sağlanacak şekilde, ilgili kriter raporlarının teslim edilmesi ile en az 32 ağırlıklı kredi elde edilerek; "GEÇER" seviyesinde sertifikaya sahip olunur.

AŞAMA 2: İYİ

Bu aşamada, tüm zorunlu kriterler sağlanmalıdır. Kredilendirme olarak; Tablo 4.1'de belirtilen Bütünleşik Bina Tasarım, Yapım ve Yönetimi, Yapı Malzemesi ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, İç Ortam Kalitesi, Enerji Kullanımı ve Verimliliği ile Su ve Atık Yönetimi'nden istenilen krediler sağlanacak şekilde, ilgili kriter raporlarının teslim edilmesi ile en az 40 ağırlıklı kredi elde edilerek; "İYİ" seviyesinde sertifikaya sahip olunur.

AŞAMA 3: ÇOK İYİ

Bu aşamada, tüm zorunlu kriterler sağlanmalıdır. Kredilendirme olarak; Tablo 4.1'de belirtilen Bütünleşik Bina Tasarım, Yapım ve Yönetimi, Yapı Malzemesi ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, İç Ortam Kalitesi, Enerji Kullanımı ve Verimliliği ile Su ve Atık Yönetimi'nden istenilen krediler sağlanacak şekilde, ilgili kriter raporlarının teslim edilmesi ile en az 55 ağırlıklı kredi elde edilerek; "ÇOK İYİ" seviyesinde sertifikaya sahip olunur.

AŞAMA 4: ULUSAL ÜSTÜNLÜK

Bu aşamada, tüm zorunlu kriterler sağlanmalıdır. Kredilendirme olarak; Tablo 4.1'de belirtilen Bütünleşik Bina Tasarım, Yapım ve Yönetimi, Yapı Malzemesi ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, İç Ortam Kalitesi, Enerji Kullanımı ve Verimliliği ile Su ve Atık Yönetimi'nden istenilen krediler sağlanacak şekilde, ilgili kriter raporlarının teslim edilmesi ile en az 75 ve üzeri ağırlıklı kredi elde edilerek; "ULUSAL ÜSTÜNLÜK" seviyesinde sertifikaya sahip olunur.

4.2 MEVCUT BİNA

Yeşil Sertifika bina sertifika sürecinin, mevcut bina kategorisi için belirlenen ve sertifika sürecine katkı sağlayacak ağırlıklı kredilerin farklılaşması ile oluşan dört aşaması aşağıdaki gibidir. (Tablo

AŞAMA 1: GEÇER

Bu aşamada, tüm zorunlu kriterler sağlanmalıdır. Kredilendirme olarak; Tablo 4.2'de belirtilen Bütünleşik Bina Tasarım, Yapım ve Yönetimi, Yapı Malzemesi ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, İç Ortam Kalitesi, Enerji Kullanımı ve Verimliliği ile Su ve Atık Yönetimi'nden istenilen krediler sağlanacak şekilde, ilgili kriter raporlarının teslim edilmesi ile en az 32 ağırlıklı kredi elde edilerek; "GEÇER" seviyesinde sertifikaya sahip olunur.

AŞAMA 2: İYİ

Bu aşamada, tüm zorunlu kriterler sağlanmalıdır. Kredilendirme olarak; Tablo 4.2'de belirtilen Bütünleşik Bina Tasarım, Yapım ve Yönetimi, Yapı Malzemesi ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, İç Ortam Kalitesi, Enerji Kullanımı ve Verimliliği ile Su ve Atık Yönetimi'nden istenilen krediler sağlanacak şekilde, ilgili kriter raporlarının teslim edilmesi ile en az 40 ağırlıklı kredi elde edilerek; "İYİ" seviyesinde sertifikaya sahip olunur.

AŞAMA 3: ÇOK İYİ

Bu aşamada, tüm zorunlu kriterler sağlanmalıdır. Kredilendirme olarak; Tablo 4.2'de belirtilen Bütünleşik Bina Tasarım, Yapım ve Yönetimi, Yapı Malzemesi ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, İç Ortam Kalitesi, Enerji Kullanımı ve Verimliliği ile Su ve Atık Yönetimi'nden istenilen krediler sağlanacak şekilde, ilgili kriter raporlarının teslim edilmesi ile en az 55 ağırlıklı kredi elde edilerek; "ÇOK İYİ" seviyesinde sertifikaya sahip olunur.

AŞAMA 4: ULUSAL ÜSTÜNLÜK

Bu aşamada, tüm zorunlu kriterler sağlanmalıdır. Kredilendirme olarak; Tablo 4.2'de belirtilen Bütünleşik Bina Tasarım, Yapım ve Yönetimi, Yapı Malzemesi ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, İç Ortam Kalitesi, Enerji Kullanımı ve Verimliliği ile Su ve Atık Yönetimi'nden istenilen krediler sağlanacak şekilde, ilgili kriter raporlarının teslim edilmesi ile en az 75 ağırlıklı kredi elde edilerek; "ULUSAL ÜSTÜNLÜK" seviyesinde sertifikaya sahip olunur.

4.3 LOGO KULLANIMI

Sertifika almaya hak kazanan bina sahipleri, değerlendirme kuruluşuna sundukları projeler onaylandıktan sonra, binanın aldığı puana göre, aşağıdaki görselleri proje üzerinde (bina girişi, mobilya, afiş vb.) kullanabilir. Logoların vektörel formatları Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü'nün resmi internet sayfasında yayınlanmaktadır.

Şekil 4.3.1. Soldan sağa doğru sırasıyla "Geçer", "İyi", "Çok İyi" ve "Ulusal Üstünlük" seviyesine sahip binaların kullanabileceği amblemler

Tablo 4.1: Yeşil Sertifika Yeni Bina Derecelendirme Sistemi, Modüller, Kriterler ve Kredileri

Tablo 4.2: Yeşil Sertifika Mevcut Bina Derecelendirme Sistemi, Modüller, Kriterler ve Kredileri

T.C. ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Yeşil Sertifika Yerleşme

1'inci Versiyon (V1)

YEŞİL SERTİFİKA YERLEŞME DEĞERLENDİRME KILAVUZU