Başkan Rıdvan GÜLEÇ
Üye Eyüp SARICALAR
Üye Bayram ŞEN
Üye Döndü Deniz BİLİR
Üye Mahmut BALLI
Üye Bilal ÇALIŞKAN
Üye Yüksel NAVDAR
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
ESAS NO : 2025/513
KARAR NO : 2026/12
KARAR TR : 12/01/2026
ÖZET: Davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması sebebiyle Özel Güvenlik Bilgi Sisteminde ret kaydı girilmesine ilişkin, Emniyet Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle idari yargıda açılan davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, söz konusu işlem nedeniyle 25 ay süreyle güvenlik sektöründe haksız yere çalışamaması sebebiyle uğranılan zararın tazmini istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
Davacı : T. K.
Vekili : Av. A. G.
Davalı : İşişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. Ç. Y. D.
"...Dava dosyasının incelenmesinden, davacının, hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle Özel Güvenlik Bilgi Sisteminde 11.03.2021 tarihinde ret kaydı girilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü'nün bila tarihli ve 131666 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; Ankara 14. İdare Mahkemesinin 19.01.2023 tarih ve l:2022/1655, K:2023/131 sayılı kararı ile "dava konusu işlemin iptaline" karar verilmesi üzerine, anılan işlem nedeniyle 25 ay süre ile güvenlik sektöründe haksız yere çalışamaması sebebi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL'nin tazmini talebiyle açılmıştır.
Bu itibarla, yukarıda yer verilen Kanun hükümleri değerlendirildiğinde, davacının tazmin talebinin işçilik alacaklarından kaynaklanması nedeniyle uyuşmazlığın görüm ve çözümünde 7036 sayılı Kanun uyarınca iş mahkemeleri görevli bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın adli yargıının görev alanına girmesi sebebiyle 2577 sayılı Kanun'un 14. ve 15/1-a maddeleri uyarınca görev yönünden reddine..."
"...Dava, idarenin haksız eylemi nedeniyle tazminat davasıdır.
Davalının hukuka aykırı işleminin idare mahkemesi tarafından iptal edilmesi üzerine davacı, davalının hukuka aykırı eylemi nedeniyle 25 aylık sürede güvenlik sektöründe çalışmamaması nedeniyle tazminat talep etmiştir.
7036 Sayılı Kanun madde 5;
"(1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısımının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara,
İlişkin dava ve işlere bakar."
Hükmüne amirdir.
Davacının SGK hizmet döküm cetveline göre davacı, davalı yanında işçi olarak çalışmamıştır.
Dava dilekçesinde, davacının davalının işçisi olduğuna dair iddia da bulunmamaktadır.
Başka bir deyişle, taraflar arasında işçi ve işveren ilişkisi bulunmamaktadır.
Mahkememiz ise sadece aralarında işçiişveren ilişki olan uyuşmazlıklara bakmakla görevlidir.
7036 Sayılı Kanun madde 5 gereğince mahkememiz görevli olmadığından uyuşmazlıkla bakmakla görevli yargı yeri idari yargı olduğundan aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsiz olması ve idari yargıının görevli olması nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 114/1-c, 115/2 gereğince davanın usulden REDDİNE..."
Davacı vekilinin talebi üzerine Ankara 28. İş Mahkemesince, 2247 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için adli yargı dava dosyası ve idari yargı dosyasına esas UYAP çıktıları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesince, 2247 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca, Danıştay Başsavcılığı ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının somut uyuşmazlığa ilişkin yazılı düşünceleri istenilmiştir.
"...HUKUKÎ DEĞERİLENDİRME:
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle Özel Güvenlik Bilgi Sisteminde 11/03/2021 tarihinde ret kaydı girilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğünün bila tarihli ve 131666 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, Ankara 14. idare Mahkemesinin 19/01/2023 tarihli ve E.2022/1655, K2023/131 sayılı kararı ile "dava konusu işlemin iptaline" karar verilmesi üzerine, anılan işlem nedeniyle 25 ay süre ile güvenlik sektöründe haksız yere çalışamaması sebebi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; bakılan davanın, 2577 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre idari yargıda açılacak davalardan olan idare mahkemesince verilen iptal kararı üzerine, karar gereğinin yerine getirilmesi için açılan tam yargı davası niteliğinde bir dava olması karşısında, uyuşmazlığın görüm ve çözümünün idari yargı yerine ait olduğu sonucuna varılmıştır..."
"...2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" kenar başlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar olarak sayılmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
Tam yargı davalarında, öncelikle zarara yol açtığı öne sürülen idari işlem veya eylemin hukuka uygunluğunun denetlenmesi esas alındığından, olayın oluşumu ve zararın niteliği sorumluluk ilkelerinin uygulanıp uygulanmayacağının incelenmesi, tazminata hükmedilirken de sorumluluk sebebinin açıkça
belirtilmesi gerekmektedir.
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru, hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlüliğinin doğmasına yol açmaktadır. Bu bağlamda hizmet kusuru, özel hukuktaki anlamından uzaklaşarak nesnelleşen, anonim bir niteliğe sahip, bağımsız karakteri olan bir kusurdur. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.
Kamu görevlilerinin hizmetin yürütülmesi strasındaki kusurlu eylemleri, idare yönünden nesnel nitelik taşıyan "hizmet kusuru"nu oluşturmakta, bunun yargısal denetimi ise, kamu hizmetlerinin işleyişinin ve gereklerinin değerlendirilmesinde uzman olan idari yargı yerine ait bulunmaktadır.
Bu düzenlemelere göre, uyuşmazlığa konu olayda davalı idarenin, davacı hakkında Özel Güvenlik Bilgi Sistemine ret kaydı girmesine ilişkin işleminin idari nitelikte olduğu değerlendirildiğinden, bu işleme ilişkin denetimin ve işlemden kaynaklandığı ileri sürülen zararın tazmini hususunun idari yargılamanın konusunu teşkil etmesi karşısında, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesi uyarınca davanın tam yargı davası olarak idare mahkemesinde görülmesi gerektiği düşünülmektedir.
Bu nedenle, dava konusu uyuşmazlığın çözümümün idari yargıının görevine girdiği anlaşıldığından, Ankara 17. İdare Mahkemesinin 26.11.2024 tarihli ve 2024/1876 E., 2024/1827 K. sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir..."
"Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.
Üst kademe yöneticilerinin yetiştirilme usul ve esasları, kanunla özel olarak düzenlenir."
"1. (Değişik: 10/6/1994-4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır:
a) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c) (Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.
- İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler."
(Mülga: 2/7/2018 - KHK-703/185 md.)"
2577 sayılı Kanun'un "İptal ve tam yargı davaları" başlıklı 12. maddesi şöyledir:
"İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler. Bu halde de ilgililerin 11 nci madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır."
"(1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işşiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun tarafolduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlere bakar."
Raportör-Hâkim Şerife ÖZDOĞAN İŞIK'ın davanın çözümünde idari yargıının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarda görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargıının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve aşşiv araştırmasının olumsuz sonuçlanması sebebiyle Özel Güvenlik Bilgi Sistemine 11/03/2021 tarihinde ret kaydı gırilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle idari yargıda açılan davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, söz konusu işlem nedeniyle 25 ay sürecyle güvenlik sektöründe haksız yere çalışamaması sebebiyle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın ödenmesi istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Jandarma Genel Komutanlığında uzman çavuş olarak görev yapmakta iken 16 Eylül 2014 tarihinde sağlık sebepleri ile malulen emekli olduğu, davacıya 27/03/2018 tarihinde başvurusu üzerine Aydın Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Şube tarafından silahısız özel güvenlik görevlisi kartı hakkı verildiği, değişik zamanlarda özel güvenlik şirketlerinde öğretmen olarak ders verdiği ve birçok güvenlik görevlisinin göreve hazırlanmasında, gelişiminde ve de eğitimine katkıda bulunduğu, davacının 10/12/2020 tarihinde İzmir ili Çiğli ilçesinde bulunan Dardanel Özel Eğitim Kurumunda yönetici olmak için kurum aracılığıyla Özel Güvenlik Daire Başkanlığına başvuru yaptığı, aradan bir aylık süre geçtikten sonra güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığını öğrendiği, yönetici olamayan davacının 2021 Ekim ayına kadar herhangi bir işte de çalışmadığı, 2021 Ekim ayında ise İzmir ilinde bulunan Securitas adlı şirkete güvenlik görevlisi olarak işe başladığı, şirketin Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 10/7. maddesi kapsamında işe başlangıçından itibaren 15 gün içerisinde valiliğe bildirimde bulunduğu, işe başladığı 14. günde ise Securitas şirketinin valiliğe özel güvenlik kartının giriş yapılmadığını söyleyerek davacıyı işten çıkarttığı, davacının bunun üzerine Aydın Özel Güvenlik Şubeye giderek güvenlik kartı hakkında bilgi almak istediği, davacıya Ankara Özel Güvenlik Daire Başkanlığına güvenlik kartına red kaydı girilerek engellendiği bilgisi verildiği, Aydın Valiliğine ve Ankara Özel Güvenlik Daire Başkanlığına birer dilekçe yazarak bilgi almak istediği, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Güvenlik Denetleme Daire Başkanlığı 2021 yılı Kasım ayında tarihsiz bir posta ile kartın 11/03/2021 tarihinde iptal edildiğini bildirdikleri, 14/12/2020 tarihinde davacının Ankara 14. İdare Mahkemesinde E.2022/1655 sayılı sözkonusu işlemin iptali istemiyle dava açtığı, Ankara 14. İdare Mahkemesinin 19/01/2023 tarih E.2022/1655, K.2023/131 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bunun üzerine Ankara Özel Güvenlik Daire Başkanlığına davacının özel güvenlik kimlik kartına red kararı girmesi sebebiyle güvenlik kartını kullanamaması sebebiyle davacının toplamda 25 ay boyunca güvenlik sektöründe çalışmadığı için maddi anlamda mağdur olduğundan bahisle, şimdilik fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL maddi zararın davalıdan tahsil istemiyle bakılmakta olan davaların açıldığı anlaşılmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.
Tam yargı davalarında, öncelikle zarara yol açtığı öne sürülen idari işlem veya eylemin hukuka uygunluğunun denetlenmesi esas alındığından, olayın oluşumu ve zararın niteliği sorumluluk ilkelerinin uygulanıp uygulanmayacağının incelenmesi, tazminata hükmedilirken de sorumluluk sebebinin açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenleyişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru, hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlemesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır. Bu bağlamda hizmet kusuru, özel hukuktaki anlamından uzaklaşarak nesnelleşen, anonim bir niteliğe sahip, bağımsız karakteri olan bir kusurdur. Hizmet kusurundan dolayı sorumluluk, idarenin sorumluluğunun doğrudan ve asli nedenini oluşturmaktadır.
Kamu görevlilerinin hizmetin yürütülmesi sırasındaki kusurlu eylemleri, idare yönünden nesnel nitelik taşıyan "hizmet kusuru"nu oluşturmakta, bunun yargısal denetimi ise, kamu hizmetlerinin işleyişinin ve gereklerinin değerlendirilmesinde uzman olan idari yargı yerine ait bulunmaktadır.
Bu düzenlemelere göre, uyuşmazlığa konu olayda davalı idarenin, davacı hakkında Özel Güvenlik Bilgi Sistemine ret kaydı girmesine ilişkin işleminin idari nitelikte olduğu değerlendirildiğinden, bu işleme ilişkin denetimin ve işlemden kaynaklandığı ileri sürülen zararın tazmini hususunun idari yargılamanın konusunu teşkil etmesi; bakılan davanın 2577 Sayılı Kanun'un 12. maddesine göre idari yargıda açılacak olan davalardan olan idare mahkemesince verilen iptal kararı üzerine, karar gereğinin yerine getirilmesi için açılan tam yargı davası niteliğinde bir dava olması karşısında, uyuşmazlığın görüm ve çözümünün idari yargı yerine ait olduğu sonucuna varılmıştır.
Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Ankara 17. İdare Mahkemesinin 26/11/2024 tarih ve E.2024/1876, K.2024/1827 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde İDARİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Ankara 17. İdare Mahkemesinin 26/11/2024 tarih ve E.2024/1876, K.2024/1827 sayılı GÖREVSİZLİK
KARARININ KALDIRILMASINA,
12/01/2026 tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Rıdvan GÜLEÇ
Üye Eyüp SARICALAR
Üye Bayram ŞEN
Üye Döndü Deniz BİLİR
Üye Ahmet ARSLAN
Üye Mahmut BALLI
Üye Bilal ÇALIŞKAN