Başkan Vekili Kenan YAŞAR
Üye Bayram ŞEN
Üye Döndü Deniz BİLİR
Üye Mustafa EROL
Üye Ahmet ARSLAN
Üye Mahmut BALLI
Üye Bilal ÇALIŞKAN
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
ESAS NO : 2026/14
KARAR NO : 2026/76
KARAR TR : 16/02/2026
ÖZET: 4915 sayılı Kara Avcılıkı Kanunu uyarınca mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve belirlenen tazminatın ödenmesi aksi takdirde tazminat davası açılacağı yolunda gönderilen yazının iptali istemiyle açılan davanın 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. ve 27. maddesinin sekizinci fıkrası bir arada değerlendirildiğinde İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
Davacı : Y. K.
Vekili : Av. M. G. Ö.
Davahılar : 1-Sivas İl Tarım ve Orman Müdürlüğü (Adli Yargıda)
Vekili : Av. A. K. 2-Sivas Valiliği (İdari Yargıda)
"...Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Başvuru dilekçesi, tutanak içeriği hep birlikte değerlendirildiğinde; itiraz edenin hakkında düzenlenen idari para cezası işlemine itirazının bulunmadığı, 4915 Sayılı Kara Avcılıkı Kanununa Muhalefet kapsamında 9 adet bildircın kuşu avlaması nedeniyle 10/09/2025 tarihinde, 32.400,00 TL av ve yaban hayvanı türlerine göre belirlenen bedel dikkate alınarak tazminat hesabı yapıldığı, ayrıca söz konusu bildircınların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık Mahkemesinin 2016/365 Esas, 2016/406 Karar sayılı ilamında; "Avdan men etme ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi' başlıklı 28. maddesinin 5. fıkrasında ise; "(Değişik: 23/1/2008-5728/513 md.)"Bu madde hükümlerine göre mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmiş olsa bile, yasak avlanma ile yaban hayatında ve ekosistemde meydana gelen tahribat ve eksilme nedeniyle hükmolunacak tazminat av hayvanı türlerine göre Bakanlıkça tespit edilen değerler üzerinden hesaplanır. Hiikmolunan tazminat, Döner Sermaye İşletmesine gelir kaydedilir." denilmek sureti ile, 4915 sayılı Kanunda belirtilen esaslara uygun şekilde avlanmayan kişilerin, doğal yaşama verdikleri zarar nedeni ile idari para cezası haricinde tazminat ödemeleri gerekeceği, söz konusu tazminat miktarının av türüne göre Bakanlıkça tespit edilecek değerler üzerinden hesaplanacağı belirtilmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden davacı hakkında davalı idarenin 09042015 gün ve 58 sayılı İdari Yaptırım Dava dosyasının incelenmesinden, davacı hakkında davalı idarenin 09.04.2015 gün ve 58 sayılı İdari Yaptırım Kararı ile 4915 sayılı Kanun 'un 14/2,5/1,6/2-1 ve 6/2- 3 maddelerine aykırı hareket etmekten idari para cezası kesildiği, söz konusu cezaya karşı davacı tarafından itiraz edildiği, itirazın Milas Sulh Ceza Hakimliği'nin 30.06.2015 gün ve 2015/267 sayılı kararı ile reddine kesin olarak hükmedildiği, davacının
eylemleri sonucu doğal ortamda meydana gelen zarar nedeni ile ayrıca davalı idarenin 09.04.2015 gün ve 4743 7358- 141 sayılı karart ile 4.000,00 TL tazminat uygulanmasına karar verildiği tespit edilmiştir. Yukarıda incelenen yasal mevzuat ve dosya kapsamında incelenen bilgi ve belgeler birlikte ele alındığında, davaya konu davalı idare tarafından verilen 09.04.2015 gün ve 47437358- 141 sayılı kararın, idari para cezası niteliğinde olmadığı, kişiler tarafından, avlanma faaliyeti kapsamında hukuka aykırı davranılması nedeni ile ortaya çıkan doğal zararın giderilmesi niteliğinde bir tazminat olduğu, bu itibarla dava konusu olayda 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'na ilişkin hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı, işlemin, idarenin tek taraflı kamu yararı amacı ile kamu gücüne dayalı olarak tesis ettiği idari işlem niteliğinde kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrasında idari dava türleri sayılmış ve maddenin a bendinde; "(İptal: Ana.Mah.nin 21/9/1995 tarih ve E: 1995/27, K: 1995/47 sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000 - 4577/5 md.) İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları" denilmek sureti ile idari işlemler nedeni ile açılacak iptal davalarının idari dava türleri içinde yer aldığı ortaya konulmuştur.
Bu itibarla, davalı idarenin kamu yararı amacı ile tek taraflı ve kamu gücüne dayalı olarak yaptığı dava konusu işlemin iptali istemi ile açılan davanın 2577 sayılı Kanun'un 2/1-a maddesi kapsamında idari yargı yerinde görülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle davanın görüm ve çözümü idari yargı yerinin görevine girdiğinden Milas Sulh Ceza Hakimliği'nin başvurusunun kabulü ile, Muğla 1. İdare Mahkemesinin 13.05.2015 gün ve 2015/659 Esas, 2015/608 Karar sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmıştır..." belirtildiği gibi itiraz eden hakkında 4915 sayılı Yasaya aykırı olarak bildircin kuşu avlaması nedeniyle 4915 sayılı Kanunun 28/5. maddesi uyarınca tazminat raporu düzenlendiği itiraza bakma yetkisi İdare Mahkemesinde olduğu yine yine 5326 sayılı Kabahatler Kanunun 27/8 maddesi de "İdari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararma ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür." nazara alındığında mülkiyetin kamuya geçirilmesi izlemine yapılan itiraza da bakma yetkisinin İdare Mahkemesinde olduğu anlaşılmakla Hakimliğimizin görevsizliğine..."
"...İncelenen uyuşmazlıkta, her ne kadar Sivas Sulh Ceza Hakimliği'nin 02/10/2025 tarih ve D.İş No:2025/3814 sayılı kararı ile,"İtiraz eden hakkında 4915 sayılı Yasaya aykırı olarak bildircin kuşu avlaması nedeniyle 4915 sayılı Kanunun 28/5. maddesi uyarınca tazminat raporu düzenlendiği itiraza bakma yetkisi İdare Mahkemesinde olduğu yine Yine 5326 sayılı Kabahatler Kanunun 27/8 maddesi de "İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür." nazara alındığında mülkiyetin kamuya geçirilmesi işlemine yapılan itiraza da bakma yetkisinin İdare Mahkemesinde olduğu anlaşılmakla Hakimliğimizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküüm kurulmuştur." gerekçesi ile usulden reddine karar verilmiş ise de, 07.09.2025 tarihinde Sivas İli, Merkez İlçesi, mevkiinde yapılan av koruma kontrol çalışması kapsamında davacının izin belgesi olmadan 9 adet (ölü) Bildircin kuşu avlaması nedeniyle vurulan 9 adet bildircinin kamuya geçirilmesine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün 11.09.2025 tarih ve 2025/76 karar numaralı işlemi ile yaban hayatında ve ekosistemde meydana gelen tahribat ve eksilmeden dolayı 9 adet Bildircin kuşu türü için 32.400,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nün 10.09.2025 tarih ve E-20964863 sayılı işleminin iptalinin talep edildiği, öngörülen idari para cezası ile mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararının, 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nda da idari para cezası ile mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküüm bulunmaması halinde uygulanacak olması nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Yasa hükümleri dikkate alınacağından, idari para cezası ile mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararına karşı açılan davanın görüm ve çözümünün Mahkememizin görevinde olmadığı, anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca söz konusu bu davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin (Hukuk Bölümü) 27.11.2023 tarih ve E:2023/543, K:2023/681 sayılı kararı ile, 29.11.2021 tarih ve E:2021/612, K:2021/596 sayılı kararı da bu yöndedir..."
"Bu Kanun'un amacı; sürdürülebilir av ve yaban hayatı yönetimi için av ve yaban hayvanlarının doğal yaşam ortamları ile birlikte korunmalarım, geliştirilmelerini, avlanmalarının kontrol altına alınmasını, avcılığın düzenlenmesini, av kaynaklarının milli ekonomi açısından faydalı olacak şekilde değerlendirilmesini ve ilgili kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile işbirliğini sağlamaktır.
(Değişik ikinci fikra: 23/1/2008-5728/505 md.) Bu Kanun av ve yaban hayvanlarını ve yaşama ortamlarını, bunların korunmasını ve geliştirilmesini, av ve yaban hayatı yönetimini, avlakların kurulması, işletilmesi ve işlettirilmesini, avcılığın, av turizminin, yaban hayvanlarının üretiminin, ticaretinin düzenlenmesini, toplumun bilinçlendirilmesini, avcıların eğitimini, av ve yaban hayatına ilişkin suç ve kabahatler ile bunların takibi ve cezalarını kapsar."
"Yaban hayvanı türleri içinde yer alan ve Bakanlıkça belirlenen av hayvanlarından, korunması gerekenler Merkez Av Komisyonunca, av hayvanlarının dışında kalan yaban hayvanları ile diğer türler gerektiğinde ilgili kuruluşların uygun görüşleri alınarak Bakanlıkça koruma altına alınır. Bu karar Resmî Gazetede yayımlanır. Koruma altına alınan yaban hayvanları avlanamaz. Yaban hayvanları üreme, tüy değiştirme ve göç dönemlerinde rahatsız edilemez, yavru ve yumurtaları toplanamaz, yuvaları dağıtılamaz ve memeliler kış uykusunda rahatsız edilemez. Lüzumu halinde bu yaban hayvanlarının kendilerinden, yavru ve yumurtalarından, korundukları süre içinde faydalanma ve zararlı olanları ile mücadele ve men edilen avlanma usulleri ile geçici olarak avlanma esasları Bakanlıkça tespit edilir."
"Sürungen, kuş ve memeli av hayvanlarının sınıf ve türlerine göre eş tutma, üreme, yavru büyütme, erginleşme gibi yaşam evrelerini dikkate alarak avlanma sürelerinin başlama ve bitiş tarihleri ile populasyon durumuna göre avlanma günleri ve av miktarlarını tespit etmeye, Devlet avlakları ve genel avlaklarda bazı türlerin avını ve bazı avlaklarda avlanmayı belli bir süre yasaklamaya; il av komisyonlarının görüş ve önerileri doğrultusunda Merkez Av Komisyonu, özel avlaklar ile örnek avlaklarda ise Bakanlık yetkilidir. Nesli tehlike altında olan, nadir, hassas ve benzeri statülerde yer alan türler ile endemik ve göçmen türlerin korunması amacıyla gerekli koruma tedbirlerini almaya, bu türler için bu Kanunda adı geçen koruma alanlarını oluşturmaya ve bu alanları ekolojik ihtiyaçlarına göre yönetmeye, doğal türlerin azalması veya nesillerinin tehlike altına girmesi durumunda yeniden yerleştirme çalışmalarının ekolojik prensiplere göre yapılmasını sağlamaya, av yasağına ilişkin esas ve usulleri tespit etmeye, avcılığın denetlenmesi ve izlenmesi çalışmalarını yapmaya ve uygulamada gerekli tedbirleri almaya Bakanlık yetkilidir."
"Avlanma, avcılık belgesi ve avlanma izni almak şartıyla, yasalarla izin verilen silah, araç ve eğitilmiş hayvanlarla, avlanma plânlarına veya Merkez Av Komisyonu kararlarına göre yapılır.
Zehirle avlanmak yasaktır. Haznesi iki fışek alacak şekilde sınırlandırılmamış otomatik, yarı otomatik, pompalı ve benzeri yivsiz av tıfekleri ile havalı tıfek ve tabancalar avda kullanılmaz. Iğitilmiş hayvanlarla ve mücadele kapsamında kullanım yeri, şekli ve özellikleri Merkez Av Komisyonunca belirlenecekler dışında kara, hava araçları ve yüzer araçlarla, ses, manyetik dalga, ışık yayan araç ve gereçler, canlı mühre, tuzak, kapan ve diğer benzeri araç, gereç ve usullerle avlanılamaz. Avda kullanımı Merkez Av Komisyonu kararı ile men edilen ses ve manyetik dalga yayan cihazlar, tuzak ve kapanlar ile benzeri araç ve gereçlerin pazar ve ticarethanelerde bulundurulması ve satışı yasaktır. Özellikleri Merkez Av Komisyonunca belirlenenlerin dışında güneler kurulamaz ve bu günemerde avlanılamaz.
Avlanan hayvanların taşınması ve avlanma gayesi dışında mücadele kapsamında ve kişilerin kendilerini, tarlalarını ve sürülerini korumak maksadiyla avlaklarda avcılık belgesi ve avlanma izni olmadan avlanmada kullanılan silahları ve araçları taşıma veya köpek bulundurma ile eğitilmiş hayvanlarla ve avlanma zamanı dışında avlanma esasları Merkez Av Komisyonunca tespit edilir. Bu esas ve usullere aykırı şekilde avlanılamaz. "10. 4915 sayılı Kanun'un "İzne tâbi, yasak ve serbest av sahaları" başlıklı 12. maddesinin birinci ve ikinci fikraları şöyledir:
"Özel avlaklarda avlanmak avlak sahibinin, Devlet avlakları, genel avlaklar ve örnek avlaklarda avlanmak Bakanlığın iznine bağlıdır. Sahipli arazilerde avlanmayla ilgili esaslar Bakanlıkça tespit edilir.
Özel kanunlarla veya Merkez Av Komisyonunca avlanmanın yasak edildiği yerlerde ve 2nci maddenin 11, 12 ve 13 üçüncü bentlerinde tanımlanan saha ve istasyonlarda avlanılamaz. Buralarda, ancak av ve yaban hayvanlarının çoğaldığı ve zararlı olduğu hållerde avlanmaya Bakanlıkça izin verilebilir. 2nci maddenin 12nci bendinde tanımlanan sahalarda ise özel avlanma plânlarına göre Bakanlıkça verilecek izinleavlantılabilir." 11.4915 sayılı Kanun'un "Avlanma izni" başlıklı 14. maddesinin ikinci fikrası şöyledir:
11.4915 sayılı Kanun'un "Avlanma izni" başlıklı 14. maddesinin ikinci fikrası şöyledir:
"Avlaklarda, avcılık belgesi ve avlanma izni olmadan avlanılamaz."
"(Değişik: 23/1/2008-5728/506 md.)
Avçılığın kontrolü, av hayvanlarının korunması, av yasaklarının takibi ve bu Kanun'un 19 uncu maddesi kapsamında üretim yapan yerlerin denetimi Bakanlık ve Orman Genel Müdiirlüğünce yapılır. 4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu ile 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilât, Görev ve Yetkileri Kanunu hükümleri saklıdır.
Genel kolluk ile, av yasaklarının takibi ile görevli olan av koruma memurları ve saha bekçileri, bu Kanun'da belirtilen yasaklara aykırı hareket edenleri avlanmadan men etmeye, haklarında tutanak düzenlemeye; yasaklanan fiillerin konusunu oluşturan veya bu fiillerin işlenmesi suretiyle elde edilen canlı veya cansız hayvanlar ve bunların türevleri ile avlanmada kullanması veya avlaklarda, pazaryeri ve ticarethanelerde bulundurulması yasak olan eşya ve vasıtalara elkoymaya ve bu amaçla yakalamaya görevli ve yetkilidir. Av yasağına aykırı hareket edenler, olay yerinde gerekli tutanaklar düzenlendikten sonra derhal serbest bırakılır. Hüviyeti tespit edilemeyenler vakit geçirilmeksizin hüviyeti tespit edilebilecek en yakın köyün muhtar veya içiyar heyetine ve bunlarla da tespiti mümkün olmazsa en yakın zabıta merkezine götürülür ve Kabahatler Kanunu'nun 40 inci maddesine göre işlem yapılır. Görevli memurların bulunmadığı yerlerde, kır ve köy bekçileri ile köy muhtarları da aynı yetkiyi haizdir.
Elkonulan ve bulundurulması suç oluşturan silâhlar soruşturma evrakı ile birlikte Cumhuriyet başsavçılığına intikal ettirilir.
Canlı av hayvanları hemen, yaralı olanlar ise tedavi edildikten sonra doğaya salınır veya Türkiye'nin uluslararası sözleşmelerdeki taahhütleri de dikkate alınarak Bakanlıkça gerekli işlem yapılır.
Av koruma ve kontrollerinde Bakanlık görevlilerine veya güvenlik güçlerine göntüllü destek sağlamak üzere Bakanlıkça belirlenecek kişilere fahri av müfettişliği görev ve unvanı verilebilir. Fahri av müfettişleri; bu Kanun'a göre yasak avlanma sayılan fiilleri işleyenler hakkında işlem yapılması amacıyla Genel Müdürlükçe kendilerine verilen tutanağı düzenleyerek en geç bir hafta içinde en yakın orman idaresi birimine teslim etmek mechuriyetindedir. Fahri av müfettişlerinin seçimi, eğitimi, görev ve yetkileri ile çalışma esas ve usulleri Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
Avcılar talep hâlinde av koruma memurlarına, saha bekçilerine, polis ve jandarma ile köy ve kır bekçilerine, köy muhtarı ve içiyar heyeti üyelerine avlanma belge ve izinleri ile avladıkları hayvanları ibraz etmek zorundadırlar. Bu Kanun'a aykırılık oluşturan fiillerin ihbarında ve talep hâlinde takibinde köy ve kır bekçileri, köy muhtarı ve içiyar heyeti üyeleri av koruma memurlarına ve saha bekçilerine yardıma mecburdurlar.
Av koruma memurları ve saha bekçilerinden; Bakanlıkça lüzum görülecek olanlara, Cumhurbaşkanınca belirlenen silâhlar demirbaş olarak verilir. Av koruma memurları ve saha bekçileri bu Kanun'la kendilerine verilen görevlerini ifa sırasında silâhlarını 6831 sayılı Kanunun 78 inci maddesinde belirtilen hâllerde kullanabilirler.
Av koruma memurları görevlerini yaparken ilgili bakanlıkların görüşü alınarak, rengi ve biçimi Bakanlıkça tespit edilen resmî kıyafet giymek mechuriyetindedirler. Resmî kıyafetler, silâh, telsiz ve diğer teçhizat ile araç ve gereçler Bakanlıkça verilir."
"4. üncü maddenin birinci, ikinci ve altıncı fikralarına aykırı hareket edenlere, 5 inci maddenin birinci ve ikinci fikraları gereğince tespit edilen av miktarı ve avlanma süreleri dışında avlananlara, 12 nci maddenin üçüncü fıkrası gereğince Bakanlıkça getirilecek yasaklara uymayanlara, her bir aykırılık için ayrı ayrı olmak üzere ikiyüz Türk Lirası idarî para cezası verilir."
"(Değişik: 23/1/2008-5728/510 md.)
6 nci maddenin ikinci ve üçüncü fikralarında sayılan zehirle avlanma hariç diğer yasaklara ve esaslara aykırı hareket edenlere her bir aykırılık için ayrı ayrı olmak üzere yüzelli Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Zehirle avlananlar, bir yıldan içyılda kadar hapis ve elli günden az olmamak üzere adlı para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, faillerin avcılık belgesi iptal edilir ve bir daha belge verilmez.
Bu Kanuna göre alınması gereken avcılık belgesini almadan avlananlara üçyüz Türk Lirası; avlanma izni olmadan avlananlara ise yüzelli Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Yabancı avcılık belgesi veya geçici avcılık belgesi almadan avlananlara bin Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Avcılık belgesini ve avlanma izin belgesini yanında taşmadan avlananlara yirmi Türk Lirası idarî para cezası verilir."
"(Değişik: 23/1/2008-5728/513 md.)
Bu Kanunla yasak edilen fiilleri işleyenler derhal avdan men edilir.
Bu Kanunun 20 nci maddesi kapsamında elkonulan av hayvanları ve türevleri ile sair eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine mahallî mülkî amir tarafından karar verilir.
Mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilen cansız av hayvanları ile, avlanan hayvanlardan elde edilen ürünler ve sair eşya Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından satılarak bedeli Döner Sermaye İşletmesine gelir kaydedilir.
Canlı olarak el konulan ve özel bakım ve tedaviye muhtaç olmayan av hayvanları, Bakanlık yetkilileri tarafından başka bir şekilde değerlendirilmesine karar verilmediği takdirde, doğal yaşama ortamlarında serbest bırakılır.
Bu madde hükümlerine göre mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmiş olsa bile, yasak avlanma ile yaban hayatında ve ekosistemde meydana gelen tahribat ve eksilme nedeniyle hükmolunacak tazminat av hayvanı türlerine göre Bakanlıkça tespit edilen değerler üzerinden hesaplanır. Hükmolunan tazminat, Döner Sermaye İşletmesine gelir kaydedilir.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Genel kanun niteliği" başlıklı 3. maddesi şöyledir:
"(Değişik: 6/12/2006-5560/31 md.)
(1) Bu Kanun'un;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine huküm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfüller hakkında, uygulanır."
"(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptıramılar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.
(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir"
"(1) Kabahatin konusunu oluşturan veya işlenmesi suretiyle elde edilen eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine, ancak kanunda açık huküm bulunan hallerde karar verilebilir.
(2) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karar, eşyanın;
a) Kullanılmaz hale getirilmesi,
b) Niteliğinin değiştirilmesi,
c) Ancak belli bir surette kullanılması,
Koşullarından birinin yerine getirilmesine bağlı olarak belli bir süre geçiktirilebilir. Belirlenen süre zarfında koşulun yerine getirilmemesi halinde eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.
(3) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karar kesinleşinceye kadar ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından eşyaya elkonulabileceği gibi; eşya, kişilerin muhafazasına da bırakılabilir.
(4) Eşyanın mülkiyeti, kanunda açık huküm bulunan hallerde ilgili kamu kurum ve kuruluşuna, aksi takdirde Devlete geçer.
(5) Eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilebilmesi için fail hakkında idari para cezası veya başka bir idari yaptırım kararı verilmiş olması şart değildir.
(6) Kaim değerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine de karar verilebilir.
(7) Mülkiyeti kamuya geçirilen eşya, başka suretle değerlendirilmesi mümkün olmazsa imha edilir.
(8) Mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin karar, kesinleşmesi halinde yerine getirilir"
"(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür."
Raportör-Hâkim Hatice COŞKUN'un davanın çözümünde idari yargıının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılara görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargıının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, 4915 sayılı Kanun'un 21, 24 ve 28. maddelerine muhalefet edildiğinden bahisle, davacı hakkında düzenlenen 32.400 TL'lik tazminat raporu ile 9 adet bıldircının mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, 07/09/2025 tarihinde yapılan av koruma kontrol çalışması kapsamında davacının, izin belgesi olmadan 9 adet bıldircın kuşunu avlaması nedeniyle, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 15. Bölge Müdürlüğü Sivas Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğünün 10/09/2025 tarih ve 20964787 sayılı tazminat raporu ile, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nun 28/5. maddesi uyarınca av ve yaban hayvanı türüne göre belirlenen bedel dikkate alınarak, 32.400 TL tazminatın 30 gün içinde ödenmesine aksi takdirde tazminat davası açılacağına; 11/09/2025 tarih ve 2025/76 sayılı işlem ile 9 adet bıldircının mülkiyetinin kamuya geçirilmesine; yine 10/09/2025 tarih ve 20964708 sayılı idari yaptırım kararı ile de 4.736 TL idari para cezasının davacıdan tahsiline karar verildiği; bu kararların davacı tarafa tebliğ edilmesi üzerine davacı tarafından avlanma izin belgesi olduğu, ancak yanında olmadığı için bu işlemlerin tesis edildiği ve kanuna aykırı bir davranışı bulunmadığından, söz konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü 15. Bölge Müdürlüğü Sivas Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğünün 10/09/2025 tarih ve 20964787 sayılı tazminat raporu ile belirlenen 32.400 TL'lik tazminat ve 11/09/2025 tarih ve 2025/76 sayılı işlem ile 9 adet bıldircının mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle dava açtığı anlaşılmıştır.
Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin sekizinci fıkrasında; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümlle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.
19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre, Kabahatler Kanunu'nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı, diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği anlaşılmaktadır.
İncelenen uyuşmazlıkta, davacı hakkında uygulanan mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararının, 5326 sayılı Kanun'un 16 ve 18. maddelerinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu'nda da mülkiyetin kamuya geçirilmesine itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği ancak mülkiyetin kamuya geçirilmesine konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak, av ve yaban hayvanı türüne göre belirlenen bedel dikkate alınarak hesaplanan "tazminata" da karar verildiği ve idari yargı yerinde dava konusu edildiği anlaşıldığından bu kararın hukuka aykırılık iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği kuşkusuzdur.
Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun değişik 3. maddesi ve aynı Kanun'un 27. maddesinin sekizinci fıkrası bir arada değerlendirildiğinde, 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca verilen tazminat ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin kararın iptali için açılan davanın çözümünde idari yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Sivas İdare Mahkemesince yapılan 07/11/2025 tarih ve E.2025/1268 sayılı başvurunun reddi gerekmiştir.
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde İDARİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Sivas İdare Mahkemesince yapılan 07/11/2025 tarih ve E.2025/1268 sayılı BAŞVURUNUN REDDİNE, 16/02/2026 tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili Kenan YAŞAR
Üye Bayram ŞEN
Üye Döndü Deniz BİLİR
Üye Mustafa EROL
Üye Ahmet ARSLAN
Üye Mahmut BALLI
Üye Bilal ÇALIŞKAN