Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
ESAS NO : 2026/30 KARAR NO : 2026/98 KARAR TR : 09/03/2026
ÖZET: 5188 sayılı Kanun'un 20. maddesinin (f) bendi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
Davacı : B. G. H. L. Ş.
Vekili : Av. D. O. Y.
Davalı : İstanbul Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü
"...Tüm dosya kapsamına göre; talebin, adresinde bulunan Beykoz Posta Dağıtım Merkezi Müdürlüğünde Beykoz İlçe Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Büro Amirliği görevlilerince yapılan denetlemede, özel güvenlik görevlisinin onaylı kıyafet haricinde beyaz sivil ayakkabı ve şirket arması olmayan üniforma ile görev yaptığının tespit edilmesi üzerine 5188 sayılı Kanun'un 20. maddesinin (f) bendinde yer alan kıyafet onayına aykırılıktan talep eden hakkında tanzim olunan idari para cezasını iptali talebine ilişkin olduğu, itiraz eden vekilinin dilekçesinde belirtmiş olduğu hususların, taraflar arasında hukuki uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin olduğu açık olup, idare mahkemesince yargılama yapılarak delillerin takdir edilip idarenin yaptırım kararının değerlendirilmesi gerektiği, halbuki hakimliğimizin bu tür görevinin bulunmadığı ve talebin Hakimliğimizin görevine girmediği, İdare Mahkemelerince çözümlenmesi gerektiği anlaşılmakla, talep bakımından görevli mahkemenin İdare Mahkemeleri olduğundan talebin görev yönünden reddine karar vermek gerekmiş..."
"...Bu durumda, dava konusu idari para cezasının 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olması ve anılan Kanun'un 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanınlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacak olması, dava konusu idari para cezasının dayanağı olan 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanununda da bu kanun uyarınca verilen idari para cezalarına karşı yapılacak başvuru ve itirazlar konusunda görevli mahkemenin gösterilmemesi nedeniyle, bakılmakta olan uyuşmazlığa ilişkin görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri dikkate alınacağından, dava konusu idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde Kabahatler Kanunu'nun 27/1. maddesi uyarınca adli yargı yerinin (Sulh Ceza Mahkemesinin) görevli olduğu sonucuna varılmıştır..."
"Bu Kanunun amacı, kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetteki özel güvenlik hizmetlerinin yerine getirilmesine ilişkin esas ve usulleri belirlemektir"
"Bu Kanun, özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususları kapsar."
" (İdeğişik: 2/1/2017-KHK-680/71 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/69 md.) Bu Kanunda öngörülen idari para cezasını veya yaptırım gerektiren fiiller şunlardır:
... f) Özel güvenlik görevlisini koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştıran, üniforma giydirmeyen veya izin verilen dışında teçhizat giydirerek çalıştıran kişi, kurum ve kuruluşlara her tespit için üçbin Türk Lirası idari para cezası verilir.
... Bu maddede öngörülen cezalar mahalli mülki amir tarafından verilir. "
" (Değişik: 6/12/2006-5560/31 md.)
(1) Bu Kanun'un;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküüm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
uygulanır."
"(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptıklarlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.
(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlardaya yer alan diğer tedbirlerdir"
"(1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için;
a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi,
b) İşyerinin kapatılması,
c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması,
d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması,
gibi yapıtlımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılmışcaya kadar saklıdır"
"(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür."
Raportör-Hâkim Arzu ÇETİNDERE ŞAŞI'nın, davanın çözümünde adli yargıının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcilarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargıının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, 5188 sayılı Kanun'un 20. maddesinin (f) bendi uyarınca verilen 27.339 TL idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin Beykoz Posta Dağıtım Merkezi Müdürlüğünde hizmet alınan sözleşmesi kapsamında faaliyette bulunduğu, 09/11/2024 tarihinde İlçe Emniyet Müdürlüğü Özel Güvenlik Büro Amirliği görevlilerince yapılan denetimde, özel güvenlik görevlisinin onaylı kıyafet haricinde beyaz sivil ayakkabı ve şirket arması olmayan üniforma ile görev yaptığının tespit edilmesi üzerine tutanak tutulduğu ve İstanbul Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü'nün 09/11/2024 tarih 63252-2024110810234851393 sayılı idari yaptırım kararı ile 5188 sayılı Kanun'un 20. maddesinin (f) bendi uyarınca 27.339 TL idari para cezası verildiği; davacı tarafından cezaya konu kıyafetlerin personellere
teslim edilmesine rağmen, kıyafetlerin personellere uymaması nedeniyle teknik bir gecikme yaşandığı, kusurlu bir davranışlarının olmadığı ve cezanın orantılılık ilkesine de uygun olmadığı ileri sürülerek, 09/11/2024 tarih 63252-2024110810234851393 sayılı idari para cezasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküb bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
İncelenen uyuşmazlıkta, uygulanan idari para cezasının 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 5188 sayılı Kanun'da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3. maddesinde, bu Kanun'un idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküb bulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, dava konusu idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1) numaralı fikrası uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Beykoz Sulh Ceza Hâkimliğinin 14/05/2025 tarih ve D.İş. No: 2024/3899 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Beykoz Sulh Ceza Hâkimliğinin 14/05/2025 tarih ve D.İş. No: 2024/3899 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
09/03/2026 tarihinde OY BİRLİĞİYLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili Kenan YAŞAR
Üye Eyüp SARICALAR
Üye Bayram ŞEN
Üye Döndü Deniz BİLİR
Üye Ahmet ARSLAN
Üye Mahmut BALLI
Üye Bilal ÇALIŞKAN