Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
ESAS NO : 2026/47 KARAR NO : 2026/140 KARAR TR : 09/03/2026
ÖZET: Karayolu dışındaki boş alanda park halindeki hususi araçta, şiddetli yağış sonucu biriken yağmur sularının istinat duvarını yıkması nedeniyle oluşan maddi zararın tazmini istemiyle sorumlu idareye karşı açılan davanın, hizmet kusuru kapsamında ve idare hukuku ilkelerine göre İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
Davacı : D. D. Vekili : Av. O. N. Davalı : Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (SASKİ) Vekili : Av. K. U.
"...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 03/09/2023 tarihinde, ... adresinde yoğun yağış meydana geldiği, yağmur ve yağmur ile oluşan atıkların yukarıda belirtilen adreste bulunan istinat duvarını yıkması ve işbu duvarın davacıya ait ... plakalı araç üzerine devrilmesi sonucunda davacının aracında hasar oluştuğu, zararın tanzimi için iş bu davanın açıldığı, ancak Kamu tüzel kişiliğine haciz bir kuruluş olan SASKİ'nin idari eyleminden kaynaklı hasarın tanzimi istemiyle açılan davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiği, idarenin plan ve proje kapsamında yürütmekle yükümlü bulunduğu, kamu hizmetine ilişkin olarak kurulmuş bir işleme karşı ya da bu nitelikteki işlem ve eyleminden doğan zararların tazminine yönelik olarak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1. maddesinde belirtilen dava türlerinden olması nedenleriyle uyuşmazlığın idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği anlaşılmakla -1Dava konusu uyuşmazlığın çözüm yeri idari yargı olduğundan 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-b "yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyle HMK 115/2 gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküüm tesisi yoluna gidilmiştir...."
adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı söyledir:
"...Bakılan davanın, aşırı yağış ve sel baskını sonucu biriken yağmur sularının istinat duvarını yıkması ve yıkılan istinat duvarının karayolunda park halindeki davacı adına kayıtlı aracın üzerine devrilmesi nedeniyle meydana geldiği ileri sürülen zararın tazmini talebine yönelik olduğu, karayolunda meydana gelen bu hasarın, aracın karayolu üzerinde park halindeyken gerçekleştiği, aracın karayolu üzerinde kısa veya uzun süreli park edilmesi eyleminin yasal tanımıyla "karayolu üzerindeki hal ve hareketleri" kapsamına girdiği, kaldı ki 2918 sayılı Yasa'da yer alan karayolu yapış tanımının (Karayolunun kendisi ile karayolumun üstünde, yanında, altında veya yukarılarındaki; ada, ayırıcı, otokorkuluk, istinat duvarı, köprü, tünel, menfez ve benzeri yapıldır.) da bakılan uyuşmazlığı işaret ettiği, dolayısıyla davalı idarenin sorumluluğunun 2918 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Kamu hizmeti yürüten idarenin bu hizmeti yürüttüğü sırada verdiği zararın tazmini istemiyle açılan davada, kamu hizmetinin yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin, bu hizmetin yürütülmesinde hizmet kusuru veya başka nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının saptanmasının gerektiği, bu hususların saptanmasının ise idare hukuku ilkelerine göre yapılabileceği kuşkusuzdur.
Ayrıca, Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda gerekçesine yer verilen kararında, kanun koyucunun idari yargıının görevine giren bir konuyu adli yargıının görevine verebileceğine, dolayısıyla 2918 sayılı Kanun'un 110. maddesinin 1. fıkrası ile öngörülen, bu Kanun'dan doğan tüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesinin Anayasa'ya aykırı bulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır ve Anayasa'nın 158. maddesi uyarınca, başta Uyuşmazlık Mahkemesi olmak üzere diğer yargı organları bakımından da uyulanması zorunlu bir karar niteliğindedir.
2918 sayılı Kanun'un 19/01/2011 tarihinde yürürlüğe giren 110. maddesi ile Anayasa Mahkemesi'nin işaret edilen kararı ve tazminat istemine ilişkin davanın maddenin yürürlük tarihinden sonra açıldığı hususu gözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri kapsadığı ve Kanun'un, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumlulukları ile çalışma usullerini kapsadığı, dolayısıyla oluşan trafik hasarı nedeniyle açılacak sorumluluk davalarının görüm ve çözümünde adli yargıının görevli olduğu, davalının hukuki statüsünden bağımsız olarak, meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan bu davanın da adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmaktadır.
Nitekim, benzer bir uyuşmazlıkta Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından verilen 05/05/2025 günlü ve E:2025/58 K:2025/360 sayılı karar da aynı yöndedir.
Olayda, aşırı yağış ve sel baskını sonucu istinat duvarının yıkılarak karayolunda park halindeki davacı adına kayıtlı hususi aracın hasar görmesi nedeniyle anılan zararın tazmini istemiyle açılan işbu maddi tazminat davasının görüm ve çözümünde adli yargı yerlerinin görevli olduğu sonucuna ulaşıldığından, Samsun 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 29/01/2025 tarihli ve E:2024/629 K:2025/36 sayılı görevszilik kararının kaldırılması için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır...."
"İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür."
"1. (Değişik: 10/6/1994 - 4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır:
a) (Iptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları
c) (Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar."
"(Değişik: 7/2/1983-KHK 56/1 md.; Aynen kabul: 23/5/1984 - 3009/1 md.)
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kuruluş olanları devralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü kurulmuştur.
İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü bu Kanunda İSKİ olarak anılır.
Genel Müdürlüğün hizmeti, İstanbul Büyük Şehir Belediyesinin görev alanı ile sınırlıdır. Ancak, şehrin yararlandığı su kaynaklarının korunmasına ilişkin hizmetler, büyük şehir belediye sınırları dışında da olsa bu kuruluş tarafından yürütülür. Ayrıca İçişleri ile Bayındırlık ve İskan bakanlıklarının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu anasistem ile ilgili başka belediye ve köylerin su ve kanalizasyon işlerini de bu Genel Müdürlüğe verebilir.
İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluşur. İŞKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.
- 2560 sayılı Kanun'un "Görev ve yetkiler" başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"İŞKİ'nin görev ve yetkileri şunlardır:
a) İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek,
b) Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılması için abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek,
c) Bölge içindeki su kaynaklarının, deniz, göl, akarsu kıytlarının ve yeraltı sularının kullanılmış sularla ve endüstri artıkları ile kirletilmesini, bu kaynaklarda suların kaybına veya azalmasına yol açacak tesis kurulmasını ve bu tür faaliyetlerde bulunulmasını önlemek, bu konuda her türlü teknik, idari ve hukuki tedbiri almak,
d) Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak,
e) Her türlü taşınır ve taşınmaz malı satın almak, kiralamak, ekonomik değeri kalmamışaraç ve gereçleri satmak, İŞKİ'nin hizmetleriyle ilgili tesisleri doğrudan doğruya yahut diğer kamu veya özel kuruluşlarla ortak olarak kurmak ve işletmek, bu maksatla kurulmuş veya kurulmakta olan tesislere iştirak etmek,
f) Kuruluş amacına dönük çalışmaların gerekli kılması halinde her türlü taşınmaz malı kamulaştırmak veya üzerinde kullanma hakları tesis etmek."
"(5/6/1986 - 3305/3 md. ile gelen Ek 4 üncü madde hükmü olup madde numarası teselsi ettirilmiştir.)
Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır."
2560 sayılı Kanun'a ve bu Kanun'da değişiklik yapan 3009 sayılı Kanun'da belirtilen görevleri yerine getirmek üzere 3305 sayılı Kanun uyarınca, 1995 yılında Bakanlar Kurulunun 94/6372 sayılı kararıyla Samsun Büyükşehir Belediyesinde Su ve Kanalizasyon hizmetlerini yürütmek üzere kurulan Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (SASKİ), Samsun Büyükşehir Belediyesine bağlı, müstakil bütçeli, kamu tüzel kişiliğine haiz bir kuruluşur.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"Bu Kanun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsam.
Bu kanun karayollarında uygulanır. Ancak aksine bir hüküm yoksa;
a) Karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerler ile,
b) Erişme kontrollü karayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarının kamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolunun bağlantısını sağlayan deniz, göl ve akarsular üzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayolu araçlarına ayrılan kısımlarında da,
Bu Kanun hükümleri uygulanır."
"Bu Kanunda kullanılan terimlerin tanımları aşağıda gösterilmiştir.
Trafik: Yayaların, hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki hal ve hareketleridir.
Karayolu: Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlardır.
Karayolu yapısı: Karayolunun kendisi ile karayolunun üstünde, yanında, altında veya yukarılarındaki; ada, ayrıcı, otokorkuluk, istinat duvarı, köprü, tünel, menfez ve benzeri yapılardır.
...
Taşıt yolu: (Kaplama): Karayolunun genel olarak taşıt trafiğince kullanılan kısmıdır.
...
- 2918 sayılı Kanun'un "Görevli ve Yetkili Mahkeme" başlıklı 110. maddesi şöyledir:
"(Değişik: 11/1/2011-6099/14 md.)
İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamu kuruluşları olan araçların sebebiyet verdiği zararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumluluk davaları, adli yargıda görülmür. Zarar görenin kamu görevlisi olması, bu fikra hükmünün uygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelen tren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır.
Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın
vuku bulduğu, Yer mahkemesinde de açılabilir”
Raportör-Hâkim Murat UÇUR'un davanın çözümünde idari yargıının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin ve Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargıının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, davacı adına kayıtlı hususi aracın karayolu dışındaki düşük kotlu boş alanda park halindeyken yandaki siteye ait istinat duvarının yoğun yağış nedeniyle yıkılarak araç üzerine devrilmesi nedeniyle hasar görmesi sonucunda uğranılan maddi hasarın tazmini istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından adli yargıda dava açılmadan önce Samsun 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin D.İş. 2023/1 sayılı dosyasında hasar tespiti talep edildiği ve dosya kapsamında bilirkişi raporu düzenlendiği, davacı vekilince tespit edilen hasar tutarının ödenmesi istemiyle davalı idareye başvurulduğu, yine davacı tarafından aynı olay sebebiyle ve aynı istemle İlkadım Belediye Başkanlığı ile Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığına karşı da Samsun 1. İdare Mahkemesi nezdinde dava açıldığı; Mahkemece, 23/12/2025 tarih ve E.2024/631, K.2025/1428 sayılı kararıyla 2918 sayılı Kanun'un 110. maddesindeki düzenleme gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verildiği, başvuru tarihi itibarıyla bu kararın kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
Somut olayda sigortalı araçta meydana gelen maddi hasar, karayolu dışındaki bir boş alanda biriken yağmur suyunun yan sitedeki istinat duvarını yıkması sonucu meydana gelmiştir. Karayolunda meydana gelmeyen bu hasarın trafikten de kaynaklanmadığı açık olmakla, davalı idarenin sorumluluğu 2918 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemez.
Kamu hizmeti yürüten idarenin bu hizmeti yürüttüğü sırada verdiği zararın tazmini istemiyle açılan dava, kamu hizmetinin yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin, bu hizmetin yürütülmesinde hizmet kusuru veya başka nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının saptanmasını gerektirmektedir. Bu hususların saptanması ise idare hukuku ilkelerine göre yapılabileceğinden, 2577 sayılı Kanun'un ilgili maddesi kapsamında bulunan tam yargı davasının görüm ve çözümünde idari yargı yeri görevli bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Samsun 1. İdare Mahkemesinin 23/12/2025 tarih ve E.2025/1386 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde İDARI YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Samsun 1. İdare Mahkemesinin 23/12/2025 tarih ve E.2025/1386 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE,
09/03/2026 tarihinde, Üye Döndü Deniz BİLİR'in KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili Kenan YAŞAR
Üye Eyüp SARICALAR
Üye Bayram ŞEN
Üye Döndü Deniz BİLİR
Üye Ahmet ARSLAN
Üye Mahmut BALLI
Üye Bilal ÇALIŞKAN
Dava, aşırı yağış sonucu yıkılan istinat duvarının davacıya ait park halindeki hususi araca devrilmesi nedeniyle meydana gelen maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.
SASKİ (Samsun Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü), Türk Ticaret Kanununda öngörülen biçimde özel hukuk hükümlerine göre idare edilen bir kamu kuruluşu olması yanında, ticari şekilde veya iktisadi esaslara göre işletilmekte; yaptığı işler itibarıyla da ticarethane sayılmakta ve sonucu itibariyle de çok açık biçimde tacir sıfatını taşımakta olduğu; özel hukuk hükümlerine tabi ve ticari şekilde işletilen, tacir sıfatını taşıyan davalı SASKİ'nin haksız fiilinden kaynaklanan eldeki davanın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğini düşündüğümüzden sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.
Üye Döndü Deniz BİLİR