Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
| ESAS NO | : 2026/50 |
| KARAR NO | : 2026/345 |
| KARAR TR | : 15/06/2026 |
ÖZET: 1416 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca Avusturya'da doktora öğrenimi gören davacının, yurt dışı öğrenimi ile ilgili taahhüdünü ihlal ettiğinden bahisle, imzalamış olduğu taahhüt ve kefalet senedi uyarınca, tazminat takibatına geçilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
| Davacı | : E. O. |
| Vekili | : Av. A. S. D. |
| Davalılar | : Milli Eğitim Bakanlığı |
| Vekili | : Av. M. E. B. |
ve ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar arasında yer almadığından, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, dava konusu işlemleri yapan idari merciin bulunduğu yer olan Ankara İdare Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın görev yönünden reddine ve dosyanın Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine karar vermiş, kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 18/12/2023 tarih ve E.2023/2906, K.2023/3146 sayılı kararı ile temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.
Ankara 15. İdare Mahkemesi 23/08/2023 tarih ve E.2023/1233, K.2023/1629 sayılı kararı ile, dava dilekçesinde yer verilen "dava sonuçlanıncaya kadar uzun bir süre geçme durumu göz önüne alınarak eğitime başlama tarihim olan 12/07/2022 tarihinden itibaren yatırılmayan devlet burslarımın hesaplanıp MEB ile paylaşتيğim hesaba yatırılması, dava sonuçlanıncaya kadar uzun bir süre geçme durumu göz önüne alınarak burs ve diğer resmi burslu statüdeki haklarımın eğitimimin aksamaması için sağlanmasına, faiz ve ek tazminat taleplerim olmamasına karşın, sadece 12/07/2022 doktora başlangıç tarihinden bu zamana kadar olan normalde almam gereken burslarımın bir an önce hesaplanıp hesabıma yatırılmasına, resmi burslu statüdeki haklarımın tekrar tanınmasına, REBUS sistemindeki eksiklik giderildiği zaman gerekli girişleri yapabilmem için tarafıma resmi yollar ile bilgi verilmesine, bahsi geçen kefalet ve yüklenme senedi konusundaki dilekçeme cevap verilmek suretiyle, yüksek lisans sonrası doktora eğitimi esnasında ülke değişikliği kapsamında senetlerin nasıl düzenleneceğinin resmi yollar ile tarafıma iletilmesine, gerek REBUS konusunda gerek senet konusunda tarafıma bilgi verilene kadar ve senetlerin hazırlanıp MEB'e iletilmesine kadar beklenmeden, haksız olarak mağdur edildiğim göz önüne alınarak devlet bursumun bir an önce başlatılmasına, hazırlanacak senetler için son teslim tarihi olarak hali hazırda devam eden yaz 2023 dönemi doktora eğitimim göz önüne alınarak makul bir tarih belirlenmesine karar verilmesi" taleplerinin, idari yargı mercilerince açılan iptal davalarında ileri sürülmesine olanak bulunmayan idari işlem niteliğinde talepler olduğundan, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanunun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereğince dava dilekçesinin reddine karar vermiştir.
Davacı vekilince yenilenen dava dilekçesi ile bu kez, öğrencilikle ilişiğinin kesilmesi ve tazminat takibatına geçilmesine ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğünün 23/03/2023 tarih ve E-64243970-150.02-72898723 sayılı işlemi ile 06/04/2023 tarih ve E-51387834-150.02-73887746 sayılı "Hazine Alacağı" konulu tazminata ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
Ankara 15. İdare Mahkemesi 29/11/2023 tarih ve E.2023/2226, K.2023/2363 sayılı kararı ile, davacının, dilekçe ret kararının tebliğ edildiği 22/08/2023 tarihini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde en geç 21/09/2023 tarihine kadar dava açması gerekirken, bu süreler geçirildikten sonra 24/11/2023 tarihinde dava açtığından, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereğince davanın süre yönünden reddine karar vermiş, bu kararın istinaf edilmesi üzerine, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi 27/06/2024 tarih ve E.2024/543, K.2024/1501 sayılı kararı ile, ilgilinin öğrencilikten ilişiğinin kesilmesine ilişkin işleme karşı açılan dava ile mecburi hizmetten kaynaklanan tazminat işlemine karşı açılan davaya ilişkin olarak uygulanacak usul hükümlerinin ve istinaf incelemesini yapacak dairelerin farklı olduğu, bu kapsamda söz konusu işlemlere karşı ayrı ayrı düzenlenecek iki ayrı dilekçe ile dava açılması gerektiği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
Ankara 15. İdare Mahkemesi 13/09/2024 tarih ve E.2024/1642, K.2024/1424 sayılı kararı ile, ilgilinin öğrencilikten ilişiğinin kesilmesine ilişkin işleme karşı açılan dava ile mecburi hizmetten kaynaklanan tazminat işlemine karşı açılan davaya ilişkin olarak uygulanacak usul hükümlerinin ve istinaf incelemesini yapacak dairelerin farklı olduğu, bu kapsamda söz konusu işlemlere karşı ayrı ayrı düzenlenecek iki ayrı dilekçe ile dava açılması gerektiği gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereğince dava dilekçesinin reddine karar vermiştir.
Davacı vekilince yenileme dilekçesi ile, müvekkili hakkında tazminat takibine geçilmesine ilişkin "Hazine Alacağı" konulu davalı Milli Eğitim Bakanlığı'nın 06/04/2023 tarih ve E-51387834-150.02-73887746 sayılı işleminin iptali istemiyle Milli Eğitim Bakanlığı aleyhine dava açılmıştır.
Ankara 15. İdare Mahkemesi 31/10/2024 tarih ve E.2024/1898, K.2024/1940 sayılı kararı ile, davaya konu işlemin daha önce mahkemede dava konusu yapılması üzerine anılan kanunun 3. maddesine uygun olmadığı nedeniyle 23/08/2023 tarih ve E.2023/1233, K. 2024/1424 sayılı kararla dilekçenin reddine karar verildiği, bu kararda dava yenilemesinin (30) gün süreye tabi olduğu hususuna yer verildiği, anılan kararın 22/08/2023 tarihinde Viyana Başkonsolosluguğun 913.10/Teb-2023 sayılı tebliğ-tebellüğ mazbatası ile davacıya tebliğ edildiği, bu karar üzerine en geç 21/09/2023 tarihine kadar davanın yenilenmesi gerekirken otuz günlük süre dolduktan sonra 24/11/2023 tarihinde davanın yenilendiği bu durumda davacının, mahkemenin dilekçe ret kararının tebliğ edildiği 22/08/2023 tarihini izleyen günden itibaren (30) gün içinde en geç 21/09/2023 tarihine kadar dava açması gerekirken, bu süreler geçirildikten sonra 24/11/2023 tarihinde dava açtığı gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanunun 14/3 ve 15/1-b maddeleri uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar vermiş, bu kararın istinaf edilmesi üzerine, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 30/06/2025 tarih ve E.2024/3068, K.2025/980 sayılı kararı ile, davacı tarafından ilgili konsolosluğa verildiği tarih itibariyle (geri çevrilmiş olsa bile) dilekçenin yenilendiğinin kabulü gerektiği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu idare mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermiştir.
Davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili, süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde, davanın adli yargı yerinde çözülmesi gerektiğinden bahisle görev itirazında bulunmuştur.
Ankara 15. İdare Mahkemesi 30/10/2025 tarih ve E.2025/1347 sayılı kararı ile, davalı idarenin görev itirazının reddine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...Dosyanın incelenmesinden, 1416 sayih Kanun kapsamında resmi burslu statüde yurt dışına gönderilen
davacının, doktora programı için ülke değiştirmesi sebebiyle davalı idarece yeni bir yüklenme ve kefalet senedi istenilmesi ve bu senedi sunmaması gerekçesiyle bursluluk statüsünün tek taraflı olarak sonlandırılarak tazminata dönüştürülmesine ilişkin idari bir işlemin iptalinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu işlem, davalı idare (MEB) tarafından kamu gücüne dayanılarak, kamu hukuku alanında ve re'sen tesis edilmiş, davacının kamu hukuku statüsünü (resmi bursluluk statüsünü) doğrudan etkileyen bir idari işlem niteliğindedir. İdarenin kamu gücünü kullanarak tesis ettiği idari işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi gereğince idari yargıının görev alanına girmektedir. Bu nedenle, davanın görüm ve çözümünde idari yargıının görevli bulunduğu sonucuna ulaşılarak, davalı idarenin görev itirazı yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davalı idarenin görev itirazının reddine..."
"...Komunun çözümü için uyuşmazlığın temelini oluşturan işlemin incelenmesi gerekmektedir. Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeden, diğer bir ifadeyle taahhütname ve kefalet senedinde yer alan borçtan kaynaklanmaktadır. 1416 sayılı Kanun'un 10. maddesinde: "Müsabakada kazanan ve gönderilmeleri kararlaştırılan talebeden bu kanun ile kendilerine tahmil olunan mecburiyetleri ifa edeceklerine dair Maarif Vekaletince birer taahhütname alınır ve bu taahhütnamelerin tasdikli birer sureti alakadar makamlara verilir." şeklinde, 19. maddesinde: "Geriye çağrılan talebe ile tahsillerini bitirerek iki ay zarfında avdet eylemeyen, 17 nci ve 18 inci maddeler mucibince müracaat ve teklif olunan hizmetleri kabul etmeyen talebe ile bunlardan mecburi hizmet müddeti içinde istifa eden veyahul memuriyetten ihraç cezasına uğrayanlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 34 üncü maddesine göre tahsil masraflarını faizleriyle birlikte ödemeye mecburdur. Faiz borcunun hesaplanmasında, öğrencilerin taahhüdünü ihlal ettiği tarih faiz başlangıç tarihi olarak esas alınır. / Yurt dışına gönderilenlerden ruh veya beden sağlığının öğrenimini sürdürmesine imkân tanımaması durumu, eğitim ve araştırma hastaneleri veya üniversite hastanelerinden alınacak sağlık kuruluş raporu ve bu hususla ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığına istenen diğer destekleyici belgeler ile tespit edilenlerin öğrencilikle ilişiği kesilir. Bu kişilerden tahsil masrafi istenmez ve bu kişiler mecburi hizmetle yükümlü tutulmaz" şeklinde düzenleme yer almaktadır.
Olayda, davacının doktora öğrenimi için yurt dışına gönderilmeden önce Etimesgut Noterliğinin 26.01.2015 tarihli ve 3151 yevmiye numaralı yüklenme ve kefalet senedi düzenlenerek Milli Eğitim Bakanlığına sunulduğu, bu senetlerde davacının yükümlülüklerini ihlal etmesi hâlinde senetlerde belirtilen tutarı Milli Eğitim Bakanlığına ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği anlaşılmıştır. Söz konusu taahhütname ve kefalet senetleri ile mecburi hizmet yükümlülüğü ya da parasal karşılığı taahhüt edilmek suretiyle Milli Eğitim Bakanlığı ile davacı arasında, tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerini içeren birleşme ilişkisi kurulduğu açıktır. Dosyanın incelenmesinde, tazminat takibatına geçilmesine ilişkin 06.04.2023 tarihli ve 73887746 sayılı işlemin de iptali talep edilmekle birlikte, uyuşmazlığın özünün, davacının yurt dışı öğrenimini sırasında taahhüdünü ihlal etmesi sebebiyle davalı idarenin taahhütname ve kefalet senedi uyarınca 89.980.26 € ve 61.749.238 TL bedelin ödenmesi gerektiğine ilişkin işleminin iptali talebinin olduğu anlaşılmaktadır.
Bu nedenle, taahhütname ve kefalet senedinde, davacı ve kefilleri tarafından tek taraflı olarak imzalanarak idareye karşı taahhütte bulunulması karşısında, davacının, belirtilen miktarın ödenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Uyuşmazlık Mahkemesinin, 02.06.2014 tarihli ve 2014/667 Esas, 2014/706 Karar, 05.04.2021 tarihli ve 2021/78 E., 2021/155 K. ve 07.10.2024 tarihli ve 2024/31 E., 2024/394 K. sayılı kararlarında da benzer hususların açıkça vurgulandığı görülmektedir..."
"...Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; 1416 sayılı Kanun kapsamında yurtdışında yaptığı öğrenimle ilgili taahhüdünü ihlal ettiğinden bahisle davacının öğrencilikle ilişğinin kesilmesine ilişkin işlem tesis edildiği ve bu işleme dayanılarak kendisine ödenen tutarın iade edilmemesi hâlinde yargı yoluna başvurulacağının bildirilmesi üzerine bu işleme karşı dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı adına çıkartılan borcun ilgili mevzuat uyarınca tahsil edileceğine ilişkin olarak bilgilendirici
mahiyette olan bu işlem üzerine rızaen ödeme yapılmaması halinde 5018 sayılı Kanun'un 71. maddesi uyarınca çıkarılan Yönetmelik hükümleri uyarınca icra takibi ya da adlı yargı mercilerinde dava açma yoluna gidileceğinden, iptali istenen yazının, davacının hukukî durumunda bir değişiklik meydana getirmemesi nedeniyle, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem niteliğinde olmadığı açıktır.
Davacının Almanya'da tamamladığı yüksek lisans programından sonra doktora programını Avusturya olarak değiştirmesi sonrasında davalı bakanlıkça istenilen belgeleri belirlenen süre içerisinde REBUS sistemine yüklemediğinden bahisle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesi işleminin davalı idarenin kamu gücüne dayalı olarak ve tek yanlı irade açıklaması suretiyle tesis edilmiş bir idarî işlem olduğu hususunda tereddiit bulunmamakta olup, bu işleme dayanılarak davacının eğitimi için yapılan harcamalar toplamının 30 gün içinde ödenmesi yahut taksitlendirme talebinde bulunulması gerektiği, aksi takdirde borç bildirimi yapılmak suretiyle söz konusu kamu alacağının tahsili amacıylayargı yoluna başvurulacağının bildirilmesine ilişkin 06/04/2023 tarihli ve 73887746 sayılı işlem de dava konusu edilmiş olmakla, borç bildirim işlemi ile dayanağı olan öğrencilikle ilişiğin kesilmesine ilişkin işlemin birbirinin devamı niteliğinde olduğu açıktır. Öte yandan, sadece, borç bildirim işlemlerine karşı açılan davalar idarî yargı mercilerince incelenmeksizin reddedilmektedir. (Danıştay İdarî Dava Daireleri Kurulu'nun E:2014/4118, K:2016/1075 sayılı kararı)
Uyuşmazlık, kefalet senedi uyarınca ödenmesi gereken tutarın tahsiline ilişkin değildir. Statü hukukundan doğan yükümlülülkere ilişkin olan ve icrâf niteliği bulunmaması nedeniyle İdarî Yargılama Usûlî Kanununun 14 ve 15. maddeleri uyarınca ilk inceleme aşamasında karara bağlanması gereken borç bildiriminden kaynaklanmaktadır. Bu itibarla 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin (1-a) işaretli bendinde sayılan iptal davaları kapsamında görüm ve çözümünde idarî yargı görevli bulunmaktadır.
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin E:2021/399, K:2021/419 sayılı, E:2021/472, K:2021/449 sayılı ve E:2021/609, K:2022/39 sayılı kararları da bu görüşü destekler niteliktedir..."
“Müsabakada kazanan ve gönderilmeleri kararlaştırılan talebeden bu kanun ile kendilerine tahmil olunan mecburiyetleri ifa edeceklerine dair Maarif Vekaletince birer taahhütname alınır ve bu taahhütnamelerin tasdikli birer sureti alakadar makamlara verilir.”
"Bir talebenin tahsilini ikmal etmesi o talebenin tahsil planında gösterilen merhaleleri geçmesi demektir. Hastalık veya herhangi meşru ve fevkalade bir hal vakı olmadıkça talebenin tahsil planında gösterilen müddette tahsilini bitirmemesi o talebenin geriye çağrılmasını icap ettirir."
"(Değişik: 2/12/2016-6764/17 md.)
Geriye çağrılan talebe ile tahsillerini bitirerek iki ay zarfında avdet eylemeyen, 17 nci ve 18 inci maddeler mucibince müracaat ve teklif olunan hizmetleri kabul etmeyen talebe ile bunlardan mecburi hizmet müddeti içinde istifa eden veyahtı memuriyetten ihraç cezasına uğrayanlar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 34 üçü maddesine göre tahsil masraflarını faizleriyle birlikte ödemeye mecburdur. (Ek cümle:3/6/2021-7326/14 md.) Faiz borcunun hesaplanmasında, öğrencilerin taahhüdünü ihlal ettiği tarih faiz başlangıç tarihi olarak esas alınır.
Yurt dışına gönderilenlerden ruh veya beden sağlığının öğrenimini sürdürmesine imkân tanımaması durumu, eğitim ve araştırma hastaneleri veya üniversite hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ve bu hususla ilgili olarak Milli Eğitim Bakanlığına istenen diğer destekleyici belgeler ile tespit edilenlerin öğrencilikle ilişiği kesilir. Bu kişilerden tahsil masrafi istenmez ve bu kişiler mecburi hizmetle yükümlü tutulmaz.”
Raportör-Hakim Hatice COŞKUN'un, davanın çözümünde adli yargıının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsav<|polygon_end|>arca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇI'nin davada adli yargıının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın ise davada idari yargıının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, davacının 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışında burslu statüde doktora eğitimine devam ettiği sırada, doktora programı için ülke değiştirmesi sebebiyle kendisinden istenen yeni "Yüklenme ve Kefalet Senedi"ni
sunmadığından taahhüdünü ihlal ettiğiinden bahisle, 1416 sayılı Kanun ve yüklenme senedindeki ilgili hükümler uyarınca tazminat takibine geçilmesine ilişkin 06/04/2023 tarihli ve E-51387834-150.02-73887746 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının idari yargıda açtığı dava ile, Almanya'da tamamladığı yüksek lisans programından sonra doktora programını Avusturya olarak değiştirmesi sonrasında davalı Bakanlıkça istenilen belgeleri belirlenen sürede REBUS sistemine yükümediğinden bahisle, Milli Eğitim Bakanlığı'nın 23/03/2023 tarih ve E-64243970-150.02-72898723 sayılı makam "Olur"u ile 11/12/2022 tarihi itibariyle öğrencilikle ilişiğinin kesilmesi işlemi ve 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı öğrenimi ile ilgili taahhüdünü ihlal etmesi nedeniyle adına yapılan öğrenim masraflarının tahsili için hakkında tazminat takibatı başlatılmasına ilişkin 06/04/2023 tarih ve E-51387834-150.02-73887746 sayılı "Hazine Alacağı" konulu işlemin iptalini talep ettiği, İdare Mahkemesince her iki işlem için ayrı ayrı dava açılması gerektiğine ilişkin dilekçe ret kararı sonrasında her iki işlem için ayrı ayrı davaların açıldığı, eldeki uyuşmazlığın ise 06/04/2023 tarih ve E-51387834-150.02-73887746 sayılı "Hazine Alacağı" konulu işlemin iptaline yönelik bulunduğu, bu işlem yazısında " 1416 sayılı Kanun kapsamında, yurt dışında öğreniminizle ilgili taahhüdünüzü ihlal etmeniz nedeniyle adınıza yapılan öğrenim masraflarının tahsili için hakkınızda tazminat takibatı başlatılmıştır. Öğrenim görmeye hak kazandığınız tarihten tazminat işlemlerinin başlatıldığı tarihe kadar Bakanlığımızca tarafınıza yapılan ödemeler Ek-1 masraf listesinde sunulmuş olup 06/04/2023 tarihi itibariyla ana para borcunuz toplamı 89.980,26 Euro ve 61.749,23 Türk Lirasıdır. Hesaplanan borç tutarını defaten (tek seferde) ödeyebilir veya 657 sayılı Kanun'un "Yurt dışı Eğitim Masraflarının Tahsili" başlıklı Ek 34'üncü maddesine göre azami beş yıla kadar taksitlendirerek ödeme teklifinde bulunabilirsiniz... REBUS'ta ödeme planı yaptığınızı belirten ve Ek-2'de örneği sunulan dilekçeyi Bakanlığımıza göndermeniz gerekmekte olup borcunuzda ilişkin ödeme teklifinde bulunmamanız ve ödeme yapmamanız durumunda hazine alacağının tahsili için siz ve kefilleriniz aleyhine yargı yoluna başvurulacaktır..." denildiği; bu işlemin ekinde ise davacı tarafından yurt dışına gönderilmeden önce Etimesgut Noterliğince düzenlenip davalı Bakanlığı sunulan 26/01/2015 tarihli ve 3151 sayılı yüklenme ve kefalet senedinin bulunduğu, söz konusu senetlerde davacının üzerine düşen yükümlülükleri ihlal etmesi halinde senetlerde belirtilen tutarı davalı Bakanlığı ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği; söz konusu taahhütname ve kefalet senetleri ile mecburi hizmet yükümlülüğü ya da parasal karşılığı, taahhüt edilmek suretiyle Milli Eğitim Bakanlığı ile davacı arasında, tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerini içeren birbirine ilişkisi kurulduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda, uyuşmazlığın özünün, davacının yurt dışı öğrenimi sırasında taahhüdünü ihlal etmesi sebebiyle, taraflar arasında imzalanan yüklenme ve kefalet senedi uyarınca 89.980,26 Euro ve 61.749,23 Türk Lirası bedelin ödenmesi yönündeki davalı Bakanlığın 06/04/2023 tarihli ve E-51387834-150.02-73887746 sayılı işleminin iptaline ilişkin bulunduğu, söz konusu yüklenme ve kefalet senetlerinin davacı ve kefilleri tarafından tek taraflı olarak imzalanıp davalı Bakanlığı karşı taahhütte bulunulduğu, yine bu senetlerle davacı ile davalı Bakanlık arasında, tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerini içeren birbirine ilişkisi kurulduğunun anlaşılmaması karşısında, davacının, belirtilen miktarın ödenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcsının başvurusunun kabulü ile, davalı vekilinin görev itirazının reddine ilişkin Ankara 15. İdare Mahkemesinin 30/10/2025 tarih ve E.2025/1347 sayılı görevlilik kararının kaldırılması gerekmiştir.
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcsının BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 15. İdare Mahkemesinin 30/10/2025 tarih ve E.2025/1347 sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
15/06/2026 tarihinde,inicinde, Yüce Ahmet ARSLAN'ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Rıdvan GÜLEÇ
Üye Eyüp SARICALAR
Üye Bayram ŞEN
Üye Döndü Deniz BİLİR
Üye Ahmet ARSLAN
Üye Mahmut BALLI
Üye Bilal ÇALIŞKAN
Dava, 1416 sayılı Kanun kapsamında davacının yurtdışında yaptığı öğrenimle ilgili taahhüdünü ihlal ettiğiden bahisle, tarafına yapılan ödemelerin (89.980,26 Euro ve 61.749,23 Türk Lirası) 30 gün içinde ödenmesi yahut taksitlendirme talebinde bulunulması gerektiği, aksi takdirde borç bildirimi yapılmak suretiyle söz konusu kamu alacağının tahsili amacıyla yargı yoluna başvurulacağının bildirilmesine ilişkin 06/04/2023 tarih ve 73887746 sayılı "Hazine Alacağı" konulu tazminat takibatına geçilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep konu
ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları idari dava türleri arasında sayılmıştır.
Davacının bu taahhüt ve kefalet senedini idare ile eşit düzeyde olarak, isteği ve özgür iradesi ile imzaladığından söz etmeye olanak bulunmadığından, ortada özel hukuk alanını ilgilendiren bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Özel hukuk hükümlerine göre yapılmayan, statü hukukundan kaynaklanan hak ve yükümlülüklere dair mecburi hizmet, atanma, ilişik kesme gibi hususları içeren ve Yönetmelik uyarınca 2547 sayılı Yasanın 35. maddesine göre yapılacak görevlendirmelerde imzalanması zorunlu tutulan dava konusu taahhüt ve kefalet senedi bu özellikleri nedeniyle tipik bir idari sözleşmedir.
Bu itibarla, idarece kamu gücüne dayanılarak ve tek taraflı irade ile kurulan taahhüt ve kefalet senedine ilişkin uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanun'un 2/1-a maddesinde sayılan iptal davaları kapsamında görüm ve çözümünde idari yargı görevli bulunduğundan mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlem ile yüklenme ve kefalet senedinin iptaline yönelik uyuşmazlığın çözümünde adli yargıyı görevli kabul eden çoğunluğun kararına katılmıyoruz.
Üye Ahmet ARSLAN