Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
ESAS NO : 2026/82
KARAR NO : 2026/214
KARAR TR : 04/05/2026
ÖZET: Davacının 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 19. maddesine muhalefet ettiğinden bahisle düzenlenen idari para cezasının iptali istemiyle açtığı davanın, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. ve 27. maddeleri uyarınca ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
Davacı : Z. N.
Davalı : Orman Genel Müdürlüğü
"...İtiraz dilekçesi, idare yazı cevabı, dosya kapsamındaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, itiraz eden hakkında düzenlenen idari para cezası karar tutanağının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Muteriz hakkında idari para cezası ile birlikte tazminat ödenmesine de karar verildiği, bu durumda 5326 sayılı Kanun'un 27/8. maddde ve fıkrası uyarınca idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararın da verilmiş olması nedeniyle idari para cezasına ilişkin karara ilişkin hukuka aykırılık iddiasının da idari yargı yerinde görülmesi gerektiğinden hakimliğimizin görevsizliğine..."
Tokat İdare Mahkemesi 31/12/2025 tarih ve E.2025/1305, K.2025/1526 sayılı kararı ile, her bir işlem için ayrı ayrı dava açılması ve Sulh Ceza Mahkemesince verilen görevsizlik kararı kesinleştiğinden mağduriyet yaşanmaması adına her iki davanın da Mahkemeleri nezdinde açılması, açılacak davalarda davalı olarak Orman Genel Müdürlüğünün gösterilmesi gerektiğinden, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddine kesin olarak karar vermiştir.
Davacı, yenileme dilekçesi ile bu kez, davalı idare tarafından dosyaya sunulan fotoğraflarda hayvanların tarafına ait olduğunu ortaya koyan küpe numarası, sahiplik bilgisi veya fiili zilyetliğine ilişkin bir somut veri ve tespit bulunmadığını, söz konusu fiilin tarafına ait olduğu kesin olarak tespit edilmeden idari para cezasının uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek, Topçam Orman İşletme Şefliği tarafından düzenlenen 25/08/2025 tarih ve 39178 sayılı idari para cezasının iptalini talep etmiştir.
Tokat İdare Mahkemesi 29/01/2026 tarih ve E.2026/73 sayılı kararı ile, davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un 14/3-a ve 15/1-a maddeleri uyarınca davanın görev yönünden reddine, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...Mahkememiz kayıtlarına giren iki ayrı dilekçesi ile iki ayrı davanın açıldığı, buna göre huzurdaki davanın konusunun, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 19 ve 95. maddeleri uyarınca 2.880,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Topçam Orman İşletme Şefliği'nin 25/08/2025 tarih ve E-39178 sayılı işlemi olduğu; Mahkememizin E:2026/74 sayılı esasına kayıtlı olarak açılan davanın konusunun ise ormanlık alanda meydana getirdiği zarara ilişkin 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 112 ve 114. maddeleri uyarınca hesaplanan 26.635,39 TL'nin tazmin edilmesine ilişkin hazırlanan tazminat raporu uyarınca anılan bedel ile 419,60 TL faiz ve 135,00 TL. masraf olmak üzere toplam 27.190,00 TL otlatma kabahatine ilişkin borcun 11/09/2025 tarihine kadar ödenmesi, aksi takdirde hakkında hukuk mahkemelerinde dava açılacağının bildirilmesi ilişkin Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'nin 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işlemi ile idari para cezasının dayanağı olan 18/08/2025 tarih ve 551/24 nolu suç tutanağı olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküüm bulunmaması halinde uygulanacağı, diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen 8. fıkrasında; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hüküümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.
Bu düzenlemeye göre, Kabahatler Kanunu'nun, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküüm bulunmaması halinde uygulanacağı, diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamında verilen idari para cezasının Kabahatler Kanunu'nun 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, idari para cezasının verilmesine dayanak olan 6831 sayılı Orman Kanunu'nda idari para cezalarına karşı başvurulacak kanun yoluna ilişkin bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda görevli yargı merciinin; genel kanun olan 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uyarınca belirlenmesi gerekmektedir. Kabahatler Kanunu'nun 3. maddesinde, bu kanunun genel hükümlerinin diğer kanunlardaki kabahatler hakkında da uygulanacağı açık olarak düzenlenmiş ve idari para cezalarına karşı sulh ceza hakimliğinde dava açılabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.
Olayda, her ne kadar davacının itirazı üzerine Erbaa Sulh Ceza Hakimliği'nin 02/12/2025 tarih ve Değişik İş No:2025/1954, Karar No:2025/1954 sayılı kararı ile özetle "davacı hakkında idari para cezası ile birlikte
tazminat ödenmesine de karar verildiği, bu sebeple 5326 sayılı Kanun'un 27/8 maddesi uyarınca idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren bir kararın da verilmiş olması" gerekçesine dayalı olarak "görevsizlik" kararı verilmiş ise de; davacı hakkında tazminat ödenmesine karar verildiği şeklinde ifade edilen işlemin Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'nün 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işlemi olduğu anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta Kabahatler Kanunu'nun 27/8 maddesinin uygulanabilmesi ve sulh ceza hakimliği tarafından bu maddeye dayanılarak görevsizlik kararı verilebilmesi için davacı tarafından Erbaa Sulh Ceza Hakimliği'nde dava konusu yapılan Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'nün 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işleminin idari yargıının görev alanına giren bir karar olması, bu kararın idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında verilmesi ve bu kararın idari yaptırım içeren bir karar olması gerekmektedir.
Bu kapsamda, Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'nün 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işlemi incelendiğinde; davacı hakkında suç tutanağı ile "Tokat Orman İşletme Müdürlüğü, Topçam Orman İşletme Şefliği mıntıkası, Aşıcık-Yassıtaş Mevkii, 6 nolu etrafi tel örgü ile çevrili gençleştirme sahasında 26/07/2025 tarihinden 11/08/2025 tarihine kadar izinsiz 8 adet büyükbaş hayvanı otlattığı ve burada bulunan 100 adet fidana zarar verildiği" yönünde tespitte bulunulması üzerine 18/08/2025 tarihli tazminat raporu ile kayın fidanı zararı için Kanun'un 112. maddesi uyarınca, ağaçlandırma bedeli için ise Kanun'un 114. maddesi uyarınca hesaplama yapıldığı, bu hesaplanmanın sonucunda 26.635,39 TL bulunduğu, sonrasında ise Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'nün 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işlemi ile de ormanlık alanda meydana getirdiği zarara ilişkin 6831 sayılı Kanun'un 112 ve 114. maddeleri uyarınca hesaplanan 26.635,39 TL'nin tazmin edilmesine ilişkin hazırlanan tazminat raporu uyarınca anılan bedel ile 419,60 Tl. faiz ve 135,00 Tl. masraf olmak üzere toplam 27.190,00 TL otlatma kabahatine ilişkin borcun 11/09/2025 tarihine kadar ödenmesi, aksi takdirde hakkında hukuk mahkemelerinde dava açılacağı yönünde davacıya bildirimde bulunulduğu, yine aynı yazıda bu yazının sulha davet niteliğinde olduğunun vurgulandığı anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla, Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'nün 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işlemi her ne kadar idari yargıının görev alanına giren bir idari işlem niteliğinde ve idari para cezasının verilmesine sebep olan olay kapsamındaki tesis edilmiş ise de; bu işlemin davacı hakkında idari yaptırım içeren bir karar olmadığı, aksine davacı tarafından yapıldığı ileri sürülen otlatma faaliyeti sonucunda meydana gelen kayın fidanı zararı ve ağaçlandırma bedeli için hesaplanan tazminatın davacı tarafından rızaen 11/09/2025 tarihine kadar ödenmesi için yapılmış bir bildirim niteliğinde olduğu, anılan yazıda bu miktarın ödenmemesi halinde hakkında hukuk mahkemesinde genel hükümlere göre dava açılacağının bildirildiği, yine bu yazının sulhe davet nitelinde olduğunun da vurgulandığı, dolayısıyla bu işlemin davacı tarafından rızaen ödeme yapılmasına davet niteliğinde olduğu, dolayısıyla bu işlemin idari işlem niteliğinde bulunması ve idari yargıının görev alanına girmesinin tek başına Kabahatler Kanunu'nun 27/8 maddesinin uygulanması için yeterli olmadığı, bu işlemin idari yaptırım içeren bir işlem olmaması sebebiyle olayda Kabahatler Kanunu'nun 27/8 maddesinin uygulanmasına olanak bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.
Nitekim, anılan işleme karşı Mahkememiz nezdinde açılan davada Mahkememizin 28/01/2026 tarih ve E:2026/74, K:2026/80 sayılı kararı ile "(...) Bu durumda, dava konusu işlemin meydana gelen kayın fidanı zararı ve ağaçlandırma bedeli için hesaplanan tazminatın hukuk mahkemesinde dava açılmadan önce davacı tarafından rızaen ödenmesi için yapılmış bir bildirim niteliğinde bulunduğu, tek başına davacının hukuksal durumunu değiştirmediği ve hukukunu etkilemediği, söz konusu miktarların davacı tarafından ödenmemesi halinde ancak hukuk mahkemesinde açılacak dava ile davacıdan istenebileceği dikkate alındığında, dava konusu yapılan işlemin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olmadığı ve bu suretle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varılmaktadır. (...) " şeklindeki gerekçeye dayalı olarak "davanın incelenmeksizin reddine" karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'nün 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işleminin idari yaptırım içeren bir karar olmaması sebebiyle uyuşmazlıkta Kabahatler Kanunu'nun 27/8 maddesinin uygulanmasına olanak bulunmadığı, davacıya 2.880,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Topçam Orman İşletme Şefliği'nin 25/08/2025 tarih ve E-39178 sayılı işlemi bakımından ise 6831 sayılı Orman Kanunu'nda idari para cezalarına karşı başvurulacak kanun yoluna ilişkin bir düzenleme bulunmadığı dikkate alındığında, dava konusu 2.880,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Topçam Orman İşletme Şefliği'nin 25/08/2025 tarih ve E-39178 sayılı işleminin görüm ve çözümünün yukarıda yer verilen hükümler uyarınca adli yargı mercilerinin görev alanına girdiği sonuç ve kanaatine varılmaktadır..."
"(Değişik : 23/9/1983 - 2896/12 md.)
Ormanlara hertürlü hayvan sokulması yasaktır. (Değişik ikinci cümle: 13/2/2011-6111/182 md.) Ancak, kamu yararı gereklerine uygun olarak, orman idaresince belirlenen orman alanlarında; orman idaresince tespit edilen usul ve esaslar çerçevesinde hayvan otlatılmasına izin verilebilir.
Hayvan otlatılmasına izin verilecek sahaların ve hayvan türlerinin belirlenmesi ile otlatma zamanı ve
süresinin tayinine ve ilgililere duyurulmasına ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Yangın görmüş ormanlarla, gençleştirmeye ayrılmış veya ağaçlandırılmış sahalarda hiç bir surette hayvan otlatılamaz."
"Devlet ormanları içinde bulunan yaylak, kışlak ve otlaklarla sulama yerlerinde hakları olanlardan buralara hayvanlarıyle yahut hayvansız olarak girep çıkmak istiyenler; bu yerlere orman idaresinin göstereceği yollardan geçmeye ve ormanlara zarar vermemeye matıf tedbirlere riayete mecburdurlar."
"Değişik : 23/9/1983 - 2896/13 md.)
Devlet ormanlarındaki otlaklara dışardan toplu olarak veya sürü halinde hayvan sokulup otlatılmast, tanzim olunacak planlara göre orman idaresinin iznine bağlıdır.
Planlar otlak zamanından evvel tanzim ve orman işletme müdürlüklerince tasdik olunur."
6831 sayılı Kanun'un "IV. Kanuna aykırılık oluşturan fiillerin takibi" başlığını taşıyan bölümünde bulunan
maddesi şöyledir:
"(Değişik: 23/1/2008-5728/193 md.)
Orman memurları, bu Kanuna aykırılık oluşturan fiillere ilişkin delilleri bir tutanakla tespit eder. Bu Kanuna aykırılık oluşturan fiillerin işlenmesi suretiyle elde edilen orman malları ile bu Kanunda yer alan suçların işlenmesinde kullanılan nakil vasıtası ve sair eşyaya Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre elkonulur. Ancak, Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde elkoyma, orman işletme şefinin yazılı emri ile yapılır. Ayrıca, orman muhafaza memurları Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre şüphelileri yakalama yetkisine sahiptir.
Sahipleri tarafından tohum ve fidandan yetiştirilen hususi ormanlarda da bu madde hükümleri uygulanır.
Talep vukuunda polis, jandarma, köy muhtar ve bekçileri orman memurlarına yardıma mecburdurlar.
Bu Kanunda hükümet bulunmayan hallerde, Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uygulanır."
"Orman memurları, bu kanun hükümlerine muhalif hareket edenlerin hüviyetlerini, ikametgahlarını ve suçlarının mahiyetini tesbit ile kendileri, suçlu ve varsa hazır bulunanlardan en az iki kimseye imzalattıracakları bir zabıt tanzim ederler.
Hüviyeti tesbit edilemiyen suçlular vakit geçirilmeksizin hüviyeti tesbit edilebilecek en yakın köyün muhtar veya içi yarar heyetine ve bunlarla da tesbiti mümkün olmazsa en yakın zabıta merkezine götürülürler.
Memurlar, vakit geçirmeksizin bu zabıtları bağlı bulundukları amirlerine gönderirler. Amirlerce tetkik edilerek en kısa bir zamanda mahalli cumhuriyet müddeiumüligine verilir.
Bu zabıtlar, hilafı ispat olununcaya kadar muteberdir.
Zabıt varakasının hilafına iddia halinde, maznun, mahkemeye bu iddiası hakkında kanaat verecek deliller gösterir ve mahkeme bu müdafaayı tamike sayan götüirse delillerini istima ve tetkik eder. Neticede maznunun iddiasını haklı gösterecek bazı sebepler karşısında kalırsa ancak o takdirde, zabıt varakasını imza etmiş olan memurları çağırıp dinledikten ve başka deliller varsa inceledikten sonra hasil sağedığı kanaate göre davayı intaceder."
"(Değişik : 23/1/2008-5728/202 md.)
Bu Kanunun 19 uncu maddesi hükümlerine aykırı olarak ormanlara izinsiz hayvan sokanlarla, ormana başı boş hayvan girmesine sebep olanlara beher kıt keçi için altı Türk Lirası, büyükkaş hayvanların beheri için üç Türk Lirası, küçükkaş hayvanların beheri için bir Türk Lirası idarî para cezası verilir.
Bu suretle verilecek idarî para cezası yirmi Türk Lirasından az olamaz.
Ormanlara izinsiz hayvan sokma fülini, fülin işlendiği orman içi köy nüfusuna kayıtlı ve fülin bu köyde oturanlar dışındakilerin işlemesi hâlinde, yukarıdaki cezalar iki kat artırılır.
Yanmış orman sahaları ile alelumum gençleşme sahalarına, gençleştirmeye tefriki tarihinden itiharen onbeş sene içinde hayvan sokulması veya başıboş bırakılmak yüzünden girmesi hâlinde yukarıda yazılı cezalar iki kat tatbik olunur."
"(Değişik : 23/1/2008-5728/219 md.)
Bu Kanunla yasaklanan; dikiliden ağaç kesilmesi dışındaki fiillerin işlenmesi nedeniyle meydana gelen zarar için ayrıca genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde gerçek zarar üzerinden tazminat talebinde bulunulabilir.
Gerçek zarar;
A) Bu Kanuna aykırılık oluşturan fülin konusu orman emvalı ağaçtan elde edilmiş ise; fülin işlendiği yere en yakın orman idaresi satış yerinde söz konusu orman emvalinin bir evvelki yıla ait bilanço döneminde yapılan açık artırmalı satışlarda, aynı cins ve türdeki emval için beliren satışlar ortalamasından, bu tür emvale ait o dönemde yapılmış kesim, taşıma ve istif giderlerinin çıkarılmastyla elde olunacak birim fiyat üzerinden hesap edilir.
B) Fülin konusu fidan ise; fülin işlendiği yıl, aynı fidanların her birisinin dikimi ve arazi hazırlanması için hesaplanacak gerçek masraflar ile o yıla kadar kesilen fidanlar için yapılmış bakım giderleri toplamı bir misli fazlasıyla tazmin ettirilir.
C) Ormanlardan temin olunan ve değeri para ile ölçülebilecek diğer her türlü orman emvalinin gerçek zarar birim fiyatı ise (A) bendi hükmüne kıyasen hesaplanır.
Orman işletme müdürlükleri, görev alanları içerisinde bulunan her ilçe merkezi için ayrı olmak üzere, bu madde hükümlerine göre ormanlardan elde edilebilecek her türlü emval için tazminata esas olacak birim değerlerini, her yılın ikinci ayının yirminci gününe kadar bir cetvel hâlinde tespit ve tanzim edip bağlı bulunduğu orman bölge başmüdürlüğüne tasdik ettirerek bu cetvelleri ilgili bulundukları ilçelerde belediyeler vasıtasıyla ilan ettirip, derhal birer nüshalarını mıntıkasındaki hukuk mahkemelerine ve bu davaların takip olunacağı kendi birimlerine gönderir. Bu cetveller ertesi yılın ikinci ayının son günü akşamına kadar geçerli sayılır. Tazminatın hesaplanmasında bu cetveller dikkate alınır.
- 6831 sayılı Kanun'un aynı bölümünde bulunan 114. maddesi şöyledir:
"(Değişik : 23/9/1986 -2896/56 md.)
Her tırlü orman suçları ile tahrip olunan veya yakılan sahalar için, bu Kanunda yazılı tazminattan başka ayrıca, ağaç cinsine göre cari yıl içindeki mahalli birim saha ağaçlandırma gideri esas tutularak ağaçlandırma masrafına da hükmolunur.
112 nci maddenin son fıkrası hükmü bu madde için de aynen uygulanır.
(Ek fikra: 23/1/2008-5728/221 md.) Bu Kanunun 112 ve 113 üncü maddeleri ile bu madde hükümleri uyarınca açılacak tazminata ve ağaçlandırma giderine ilişkin davalar hukuk mahkemesinde görülür. Bu davalarda orman idaresi harçtan muaftır."
"(Değişik: 6/12/2006-5560/31.md.)
(1) Bu Kanun'un;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküüm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,
Uygulanır."
"(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.
(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlardaya yer alan diğer tedbirlerdir"
"(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
...
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür."
Raportör-Hâkim Hatice COŞKUN'un, davanın çözümünde idari yargıının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılara görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ve Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargıının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, Topçam Orman İşletme Şefliğince düzenlenen 25/08/2025 tarihli ve E-39178 sayılı idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, orman muhafaza memurları tarafından düzenlenen 18/08/2025 tarih ve 551/24 nolu suç tutanağı ile davacı hakkında "Tokat Orman İşletme Müdürlüğü, Topçam Orman İşletme Şefliği mıntıkası,
Aşıcık-Yassıtaş mevkii, 6 nolu etrafi tel örgü ile çevrili gençleşme sahasında 26/07/2025 tarihinden 11/08/2025 tarihine kadar izinsiz 8 adet bıyıkbaş hayvamı otlattığı ve burada bulunan 100 adet fidana zarar verildiği" yönünde tespit yapıldığı; bunun üzerine Topçam Orman İşletme Şefliği'nin 25/08/2025 tarih ve 39178 sayılı idari yaptırım kararı ile davacıya 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 19 ve 95. maddeleri uyarınca 2.880 TL idari para cezası verildiği; akabinde Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'nün 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işlemi ile de ormanlık alanda meydana gelen zarara ilişkin olarak hazırlanan tazminat raporu uyarınca, 6831 sayılı Kanun'un 112 ve 114. maddeleri uyarınca hesaplanan 26.635,39 TL ile 419,60 TL faiz ve 135 TL masraf olmak üzere 27.190 TL olatma kabahatine ilişkin borcun, 11/09/2025 tarihine kadar ödenmesi, aksi takdirde hukuk mahkemelerinde dava açılacağı yönünde davacıya bildirimde bulunulduğu; söz konusu işlemlerin davacıya 03/09/2025 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine davacı tarafından her iki idari işleme karşı Erbaa Sulh Ceza Hakimliği nezdinde itirazda bulunulduğu; Erbaa Sulh Ceza Hakimliği'nin 02/12/2025 tarih ve D.İş.No: 2025/1954 sayılı kararı ile itirazın idari yargıının görevli olduğundan bahisle davanın görev yönünden reddine karar verildiği; bunun üzerine davacı tarafça anılan işlemlerin iptali istemiyle Tokat İdare Mahkemesinde açılan davada, Mahkemenin 31/12/2025 tarih ve E.2025/1305, K.2025/1526 sayılı kararı ile, her bir idari işlem için ayrı ayrı dava açılması gerektiğinden bahisle dava dilekçesinin reddine karar verildiği, bu defa davacı tarafından, 25/08/2025 tarih ve 39178 sayılı 2.880 TL idari para cezasının eldeki davaya konu edildiği; tazminat raporu uyarınca hesaplanan 26.635,39 TL'nin tazmin edilmesine ilişkin kısmının ise Tokat İdare Mahkemesi'nin E.2026/74 sayılı dosyasında dava konusu yapıldığı, Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, 28/01/2026 tarih ve E.2026/74, K.2026/80 sayı ile, ormanlık alanda meydana gelen zarara ilişkin olarak hazırlanan tazminat raporu uyarınca, hesaplanan toplam 27.190 TL olatma bedeline ilişkin işlemin "idari davaya konu olacak kesin ve yürütütilmesi gereken bir işlem olmadığı ve bu suretle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı" gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği ve bu kararın 12/03/2026 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin sekizinci fikrasında; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümlü, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.
19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre, Kabahatler Kanunu'nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküum bulunmaması halinde uygulanacağı, diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak, idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık Mahkemesince de, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlıklarının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Yukarıda belirtilen düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu'nun, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküum bulunmaması halinde uygulanacağı, diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı; uyuşmazlık konusu idari para cezasının verildiği 6831 sayılı Kanun'da idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin bir hüküum bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Olayda, her iki yargı kolunda açılan eldeki davaların ortak konusunun 25/08/2025 tarihli ve E-39178 sayılı idari yaptırım kararı ile davacıya 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 19 ve 95. maddeleri uyarınca verilen 2.880 TL idari para cezasının iptali talebine ilişkin olduğu; davalı idare tarafından tesis edilen 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işlemin ise, davacının ormanlık alanda meydana getirdiği zarara ilişkin olarak 6831 sayılı Kanun'un 112 ve 114. maddeleri gereğince hesaplanan toplam 27.190 TL'nin tazmin edilmesine yönelik bulunduğu, bu işlemin iptalinin Tokat İdare Mahkemesi'nin E.2026/74 sayılı dosyasında dava konusu yapıldığı ancak Mahkemece davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği ve bu kararın 12/03/2026 tarihinde kesinleştiği görüldüğünden, bu haliyle eldeki somut uyuşmazlık bakımından iptali istenilen işlemin, yalnızca idari para cezasına ilişkin olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.
Bu durumda, salt idari para cezasına karşı yapılan itirazda Kabahatler Kanunu'nun 27/8. maddesinin uygulama alanının bulunmadığı, bu Kanun'un 5560 sayılı Kanun'la değişik 3. maddesinde bu Kanun'un, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküum bulunmaması halinde uygulanacağı gözetildiğinde, idari para cezasına karşı açılan bu davanın görüm ve çözümünde, Kanun'un 27. maddesinin 1. fikrası uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Tokat İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Erbaa Sulh Ceza Hâkimliğinin 02/12/2025 tarih ve Değ.İş.No:2025/1954 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Tokat İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜNE, Erbaa Sulh Ceza Hâkimliğinin 02/12/2025 tarih ve Değ.İş.No:2025/1954 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
04/05/2026 tarihinde, gerekçedeYEüEyüp SARICALAR'ın KARŞI OYU ve OY ÇOKLUĞU, esasta OY
BİRLİĞİYLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili
Kenan YAŞAR
Üye Eyüp SARICALAR
Üye Bayram ŞEN
Üye Döndü Deniz BİLİR
Üye Ahmet ARSLAN
Üye Mahmut BALLI
Üye Bilal ÇALIŞKAN
Dava, davacıya 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 19 ve 95. maddeleri uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin Topçam Orman İşletme Şefliği'nin 25/08/2025 tarih ve E-39178 sayılı işlemi yanında, davacının ormanlık alanda meydana getirdiği zarara ilişkin 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 112 ve 114. maddeleri uyarınca hesaplanan bedelin tazmin edilmesine ilişkin borcun 11/09/2025 tarihine kadar ödenmesi, aksi takdirde hakkında hukuk mahkemelerinde dava açılacağının bildirilmesi ilişkin Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'nün 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işlemi ile idari para cezasının dayanağı olan 18/08/2025 tarih ve 551/24 nolu suç tutanağının iptali istemiyle açılmış olup, Mahkememizce; olatma kabahatinin tazminine ilişkin olarak "bu işlemin iptalinin Tokat İdare Mahkemesi'nin E.2026/74 sayılı dosyasında dava konusu yapıldığı ancak Mahkemece davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği ve bu kararın 12/03/2026 tarihinde kesinleştiği görüldüğünden, bu haliyle eldeki somut uyuşmazlık bakımından iptali istenilen işlemin, yalnızca idari para cezasına ilişkin olduğu değerlendirmesi yapılmıştır." denilmek suretiyle hüküml kurulduğu görülmüştür.
Tokat İdare Mahkemesinin 29/01/2026 tarih ve E.2026/73 sayılı kararında da belirtildiği üzere; "...Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'nün 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işlemi her ne kadar idari yargının görev alanına giren bir idari işlem niteliğinde ve idari para cezasının verilmesine sebep olan olay kapsamında tesis edilmiş ise de; bu işlemin davacı hakkında idari yaptırım içeren bir karar olmadığı, aksine davacı tarafından yapıldığı ileri sürülen olatma faaliyeti sonucunda meydana gelen kayın fidanı zararı ve ağaçlandırma bedeli için hesaplanan tazminatın davacı tarafından rızaen 11/09/2025 tarihine kadar ödenmesi için yapılmış bir bildirim niteliğinde olduğu, anılan yazıda bu miktarın ödenmemesi halinde hakkında hukuk mahkemesinde genel hükümlere göre dava açılacağının bildirildiği, yine bu yazının sulhe davet nitelinde olduğunun da vurgulandığı, dolayısıyla bu işlemin davacı tarafından rızaen ödeme yapılmasına davet niteliğinde olduğu, dolayısıyla bu işlemin idari işlem niteliğinde bulunması ve idari yargıının görev alanına girmesinin tek başına Kabahatler Kanunu'nun 27/8 maddesinin uygulanması için yeterli olmadığı, bu işlemin idari yaptırım içeren bir işlem olmaması sebebiyle olayda Kabahatler Kanunu'nun 27/8 maddesinin uygulanmasına olanak bulunmadığı...
(...)
Bu durumda; Tokat Orman İşletme Müdürlüğü'nün 28/08/2025 tarih ve E-16757388 sayılı işleminin idari yaptırım içeren bir karar olmaması sebebiyle uyuşmazlıkta Kabahatler Kanunu'nun 27/8 maddesinin uygulanmasına olanak bulunmadığı, davacıya 2.880,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Topçam Orman İşletme Şefliği'nin 25/08/2025 tarih ve E-39178 sayılı işlemi bakımından ise 6831 sayılı Orman Kanunu'nda idari para cezalarına karşı başvurulacak kanun yoluna ilişkin bir düzenleme bulunmadığı dikkate alındığında, dava konusu 2.880,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Topçam Orman İşletme Şefliği'nin 25/08/2025 tarih ve E-39178 sayılı işleminin görüm ve çözümünün yukarıda yer verilen hükümler uyarınca adli yargı mercilerinin görev alanına girdiği..." sonucuna varılmıştır.
Somut olayda, hesaplanan tazminatın davacı tarafından ödenmemesi halinde hakkında hukuk mahkemesinde genel hükümlere göre dava açılacağının bildirilmesine yönelik yazının idari yaptırım içeren bir işlem olmaması sebebiyle olayda Kabahatler Kanunu'nun 27/8 maddesinin uygulanmasına olanak bulunmadığı; diğer taraftan, 6831 sayılı Kanun'un 112. maddesinde yer alan "Bu Kanunla yasaklanan; dikiliden ağaç kesilmesi dışındakifüllerin işlenmesi nedeniyle meydana gelen zarar için ayrıca genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde gerçek zarar üzerinden tazminat talebinde bulunulabilir." hükmü ile 114. maddesinde yer alan "Bu Kanunun 112 ve 113 üncü maddeleri ile bu madde hükümleri uyarınca açılacak tazminata ve ağaçlandırma giderine ilişkin davalar hukuk mahkemesinde görülür." hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesi gerektiği açıklıktır.
Bu duruma göre, davanın çözümünde adli yargıının görevli olduğu kısmına katılmakla birlikte, kararın idari yaptırıma ilişkin yapılan değerlendirme kısmına, gerekçe yönünden katılmıyorum.
Üye Eyüp SARICALAR