Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
ESAS NO : 2026/111
KARAR NO : 2026/367
KARAR TR : 15/06/2026
ÖZET: 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan özel öğretim kurumunda faaliyet gösterilen taşınmaza, olağanüstü hal mevzuatı çerçevesinde fiilen el konulması nedeniyle, taşınmaz ve üzerindeki yapılarda meydana geldiği ileri sürülen zararların tazmini istemiyle açılan davanın, haksız fiil veya fiili el atma niteliğinde olmayıp, kamu gücüne dayalı idari işlem ve eylemlerden kaynaklanan hizmet kusuruna ilişkin bulunması karşısında, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi kapsamında tam yargı davası niteliğinde bulunduğundan İDARI YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
Davacı : İ. K.
Vekilleri : Av. H. K., Av. H. N. B.
Davalılar : 1-Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
Vekilleri : Av. A. O. E, Av. B. S. K. 2-Ankara Valiliği 3-Milli Eğitim Bakanlığı Vekilleri : Av. Ş. A, Av. F. B.
A. Adli Yargıda
davanın yargı yolu nedeniyle usulden reddine karar vermiş, bu karara karşı istinaf isteminde bulunulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi 23/06/2023 tarih ve E.2023/1742, K.2023/1611 sayılı kararı ile, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, HMK'nun 353. maddesinin 1. fıkrası b bendinin, 1 numaralı alt bendi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının ilgili kısmı şöyledir:
"...Mahkememizde yargılaması yapılan davada, 667 sayılı KHK kapsamında el konulan ve mülkiyeti davacıya ait olan okul binası ve taşınmazın Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okul olarak kullanıldığı dönemde taşınmaza verilen zararların ve mahrum kaldığı kazancın davalı kurumlardan talep edildiği anlaşılmıştır.
El koyma işleminin KHK kapsamında gerçekleştiği ve davaya konu edilen muhtemel zararın da yine bu eylem ve işlemlere dayalı olarak meydana geldiği sabittir.
Anayasanın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmıştır.
İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağlı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idarî eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilir.
Kamu hizmetinin, yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütülüp yürütülmediğinin, kamu yararına uygun şekilde işletilip işletilmediğinin, hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının yargısal denetiminin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde "idarî dava türleri" arasında sayılan "idarî işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargı davası" kapsamında, idarî yargı yerlerince yapılması gerekmektedir. Bu doğrultuda mahkememizin davaya bakmakta görevli olmadığı anlaşılmakla davanın yargı yolu nedeni ile usulden reddine ..."
Davacı vekili yargılama sürecinde verdiği ıslah dilekçesiyle okulun eski hâline getirilebilmesi için gerekli giderlere ilişkin maddi tazminat talebini 1.118.961 TL'ye, yoksun kalındığı ileri sürülen kira gelirine ilişkin maddi tazminat talebini ise 500.000 TL'ye yükselterek toplam talebini 1.618.961 TL olarak ıslah etmiştir.
Ankara 19. İdare Mahkemesi 27/03/2025 tarih ve E.2023/695, K.2025/486 sayılı kararı ile, davanın kabulü ile davacının tazminat isteminin davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine karar vermiş, bu karara karşı istinaf isteminde bulunulması ile, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesinin 19/11/2025 tarih ve E.2025/7459, K.2025/11565 sayılı kararı ile, "bakılan davanın adli yargı düzeninin görev alanında olduğu ancak davacı tarafından alacak iddiasına konu iş bu davanın önce adli yargıda açıldığı, adli yargı yerince görevsizlik kararı verilmesi üzerine idari yargıda davasını ikame ettiği hususları göz önününde bulundurularak ilk derece mahkemesince olumsuz görev uyuşmazlığını çözmek için 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi hükmü uyarınca, görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına, işin incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilmesine değin ertelenmesine dair karar verilerek, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyalarının Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır." gerekçesiyle, davanın olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için yukarıda yer verilen mevzuattaki usul kurallarının yerine getirilmesi gerekirken, işin esasına girilmek suretiyle davanın tazminat kabul yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmeyerek, tarafların istinaf istemlerinin kabulüne, Ankara 19. İdare Mahkemesince verilen 27/03/2025 gün ve E.2023/695, K.2025/486 sayılı kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı Kanun'un 45/5 maddesi uyarınca yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
Ankara 19. İdare Mahkemesi 23/12/2025 tarih ve E.2025/1855 sayılı kararı ile, davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:
"...İdari yargıının görev alanı; idare hukuku kuralları içinde, kamu hizmetinin yürütülmesi amactyla, kamu gücü kullanılarak tek taraflı olarak tesis edilen kesin ve yürütülmesi zorunlu idarî işlemler, idari eylemler ve idari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar nedeniyle açılan davaların görüm ve çözümüyle sınırlı bulunmaktadır.
İdarenin işlemleri veya eylemleri nedeniyle hak ihlaline uğradığını öne süren kişilerce, ihlal edilen haklarının mali olarak telafisini teminen idari yargı mercilerinde açılacak tazminat istemli tam yargı davalarında; öncelikle, zararın idari bir işlem yahut eylemden mi kaynaklandığı hususunun; başka bir anlatımla, "işlemler" için; idare hukuku kurallarına göre tesis edilen, kamu gücüne dayanarak, diğer tarafın rızasını aramaya gerek olmaksızın, ilgilinin hukuki durumunda tek yanlı irade açıklamasıyla değişiklik meydana getiren idari bir işlem olup olmadığının ortaya konulması; "eylemler" için ise, idarece yürüitilen kamu hizmetinin kuruluşunda, örgütlenmesinde veya işleyişinde meydana gelen bir aksaklığı içeren idarenin kusur sorumluluğuna dayalı veya kusursuz sorumluluk hallerine dayalı bir hak ihlalinin bulunup bulunmadığının ortaya konulması gerekmektedir. Bu bağlamda, idari makamlar tarafından tesis edilmiş olsa bile, özel hukuk hükümlerine tabi olan işlem ve sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklar ile kamu hizmetinin kuruluşu, örgütlenişi ve işleyişinden kaynaklanmayan eylemlerden doğan uyuşmazlıkların çözümünde adli yargı mercileri görevlidir.
Dava konusu uyuşmazlığı çözümlemekle görevli yargı kolunu belirleyen kanuni düzenlemenin Anayasa
Mahkemesinin yukarıda anılan kararıyla iptal edildiği ve bu kararın Resmi Gazete'de yayımlandığı 22/11/2023 tarihinde yürürlüğe girdiği, Anayasa Mahkemesi kararlarının derdest olan davalarda uygulanacağı açıktır.
Dava konusu uyuşmazlık, davacı tarafından; davacının taşınmazı üzerinde bulunan ve 667 KHK kapsamında kapatılan Özel İbrahim Kasacı Okullarının kapatıldıktan sonra taşınmazın kendisine 14/01/2022 tarihinde teslim edildiği, kapatılmadan teslimine kadar geçen süre zarfında taşınmaz üzerinde bulunan tüm yapılara, bütünleyici parçalara ve eklentilerine hasar ve zarar verildiğinden bahisle fazlaya ilişkin talep ve hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik, okulun filen el komulmasından önceki durumuna getirilmesi için yapılması zorunlu olan giderlere karşılık olarak 400.000-TL(ıslah ile 1.118.961-TL), zarar ve hasarların giderim ve yeniden faaliyete geçebileceği süre boyunca yoksun kalınan kira kazancının tazmini için 100.000-TL(ıslah ile 500.000-TL) maddi tazminatın bankalara uygulanan en yüksek faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle alacak davası uyuşmazhından kaynaklanmaktadır.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında uyuşmazlığın niteliğine göre, adli veya idari yargıının görevli olup olmadığı konusunda dava dosyasını elinde bulunduran idari yargı mercii tarafından karar verilmesi gerekir.
Nitekim, Danıştay Beşinci Dairesinin 18/09/2024 tarih ve E: 2021/5495, K: 2024/12778 sayılı kararı da bu yöndedir.
Uyuşmazlığın çözümü için öncelikle, davacının, kapatılan kuruma bağlı olarak taşınmazına iddia olunan zarar ve geç teslim nedeniyle zararları olup olmadığı, bu kapsamda alacağının bulunup bulunmadığı hususunun alacak davası ile tespit edilmesi ve bu davanın sonucuna göre davacının alacak talebi hakkında bir karar verilmesi gerektiğinden, bakılan davanın adli yargı düzeninin görev alanında olduğu ancak davacı tarafından alacak iddiasına konu iş bu davanın önce adli yargıda açıldığı, adli yargı yerince görevsizlik kararı verilmesi üzerine idari yargıda davasını ikame ettiği hususları göz önününde bulundurularak ilk derece mahkemesince olumsuz görev uyuşmazlığını çözmek için 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesi hükmü uyarınca, görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına, işin incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilmesine değin ertelenmesine dair karar verilerek, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyalarının Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır..."
Ankara 19. İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına 2247 sayılı Kanun'un 13. maddesine göre Danıştay Başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının da yazılı düşüncesi istenilmiştir.
"... Anayasa'nın 125. maddesinin son fikrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fikrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları idari dava türleri arasında sayılmıştır.
İdari işlem ve eylemlerden doğan zararların tazmini taleplerinin, 2577 sayılı Kanun'un 12 ve 13. maddeleri uyarınca, idari yargı yerlerinde açılacak tam yargı davalarına konu edilmeleri, anılan kanun hükümlerinin gereğidir.
İdare tarafından, bir kamu hizmetinin yürütülmesi dolayısıyla kamu gücü kullanılarak tek taraflı iradeyle tesis edilen icrai işlemler veya eylemlerden doğan uyuşmazlıkların idari yargı merciinde çözümlenmesi gerekmektedir. İçtihat ve öğretide, kamu idarelerinin, kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında, kamu gücü kullanarak tek yanlı irade açıklamalarıyla yapmış oldukları işlemler, "idari işlem"; herhangi bir idari işleme dayalı olmaksızın gerçekleştirdikleri maddi faaliyetleri ve görevleriyle ilgili hareketsizlikleri "idari eylem" olarak tanımlanmaktadır.
Bir uyuşmazlığın çözümünde idari yargı yerlerinin görevli olabilmesi için, öncelikle ortada bir idari uyuşmazlığın bulunması gerekmektedir. Bir uyuşmazlığın idari sayılabilmesi için ise, tesis eden makamın idari makam olması ve uyuşmazlığın idari nitelikteki faaliyetten doğmuş bulunması gerekmektedir. İdarenin bir faaliyetinin idari faaliyet sayılabilmesi için de faaliyetin kamu hukukı kurallarına göre kamu hizmetinin yürütülmesine ilişkin olması gerekmektedir. İdarenin özel hukuk alanına giren faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıkların idarî nitelik taşıdığından söz etmeye imkan bulunmamaktadır.
İdava dosyasındaki belge ve bilgilerin incelenmesinden; davacının mülkiyetinde bulunan Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapıya 667 sayılı KHK gereğince 2016 yılı Ağustos ayında filen el konulduğu, aradan uzunca süre geçtikten sonra 7075 sayılı Kanun kapsamında yapılan inceleme sonucu 14/01/2022 tarihinde taşınmazın kendisine teslim edildiği, kapatılmadan teslimine kadar geçen süre zarfında taşınmaz üzerinde bulunan tüm yapılara, bütünleyici parçalara ve eklentilerine hasar ve zarar verildiğinden bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemiyle dava açıldığı anlaşılmıştır.
Olayda, davacının mülkiyetinde bulunan taşınmaza 667 sayılı KHK gereğince 2016 yılı Ağustos ayında filen el konulduğu ve taşınmaz üzerindeki tasarruf hakkının kaldırıldığı, daha sonra hakkında yapılan inceleme
sonucu taşınmazın iadesine karar verildiği, dolayısıyla 7075 sayılı Kanunun 10. maddesi uyarınca idarenin hukuka aykırı işleminin ortadan kaldırıldığı açık olup, davacının taşınmazına fiilen el konulması nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü maddi zararların idari işlem ve eylemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılacak tam yargı davası kapsamında görüm ve çözümünün idari yargı yerine ait olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde idari yargıının görevli olduğu düşünülmektedir...."
"...Bilindiği gibi, Anayasa'nın 125. maddesinin son fikrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü bulunduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı Idari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi gereğince idari eylem ve işlemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafından açılan tam yargı davaları idari dava türleri arasında sayılmıştır.
Kamu hizmetinin, yöntemine ve hukuka uygun olarak yürütütilip yürütülmediğinin. kamu yararına uygun şekilde işletilip işletilmediğinin. hizmet kusuru ya da başka bir nedenle idarenin sorumluluğu bulunup bulunmadığının yargısal denetiminin. 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde "İdari dava türleri" arasında sayılan "İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, kapsamında, idari yargı yerlerince yapılacağı açıklıktır.
Öte yandan. 29.10.2016 tarihli ve 29872 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alman Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'la kanunlaşan 667 sayılı KHK'nın 2. maddesinde; "(I) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen; /... /b) Ekli (II) sayılı üstede yer alan özet öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları. /... / kapatılmıştır. / (2) Kapatılan vakıfların her türlü taşınır ve taşınmazları ile her türlü mal varlığı, alacak ve hakları, belge ve evrakı Vakaflar Genel Müdürlüğüne bedelsiz olarak devredilmiş sayılır. Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarının sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ve kapatılan diğer kurum ve kuruluşlara ait olan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrak Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara ait taşınmazlar tapuda resen Hazine adına, her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak tescil edilir. Birinci fikrada sayılanların her türlü borçlarından dolayı hiçbir şekilde Hazineden bir hak ve talepte bulunulamaz. Devire ilişkin işlemler ilgili tüm kuramlardan gerekli yardımı almak suretiyle ilgisine göre Maliye Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir. hükmü yer almıştır.
Diğer taraftan 08.03.2018 tarihli ve 30354 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kamun'la kanunlaşan 685 sayılı KHK'nın 2. maddesinde: "(1) Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendiririp karar verir. ... / c) Denekler, vakıflar, sendika, federasyon ve konfederasyonlar, özel sağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıf yükseköğretim kurumlart, özel radyo ve televizyon kuruluşları, gazete ve dergiler, haber ajansları, yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması. / ... / (3) Bu maddede belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerde yer alan ilave tedbirler ile kanun yollarının açık olduğu işlemler hakkında ayrıca başvuru yapılamaz....." hükmüne, II. maddesinde; (I) Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir. ... hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda, davacının yukarıda bilgileri verilen taşınmazında faaliyet gösteren K. E. H. R. T. N. T. G. S. M. İ. L. T. D. v. T. A. Ş. ye ait İbrahim Kasacı Okullarının 667 sayılı KHK einde (II) sayılı listede sayılarak kapatılmasına karar verilmesi nedeniyle taşınmaza ve üzerindekilere el konulmasına karar verildiği ve fiilen el konulma işleminin icra edildiği, ancak, daha sonra yapılan incelemede söz konusu taşınmaz ve üzerindekilerin mülkiyetinin kapatılan kurum adına kayıtlı olmadığıım anlaşılması sebebiyle tapu devir işleminin gerçekleştirilemediği, bununla birlikte, söz konusu taşınmaz ve üzerindeki bağımsız bölümlerle ilgili olarak muvazaalı devir kapsamında değerlendirilebilecek herhangi bir tasarrufun bulunmadığının, taşınmaz ve üzerindekilerin malikleri hakkında yapılan araştırmada Fethullahçı Terör Örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunan herhangi bir kişinin de tespit edilmediğinin anlaşılması sebebiyle söz konusu taşınmaz ve üzerindekilerin 14.01.2022 tarihinde davacıya teslim edildiği, anılan dönem içerisinde taşınmaz üzerinde bulunan tüm yapılara, bütünleyici parçalara ve eklentilerine zarar verildiğinden bahisle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda dava konusu uyuşmazlık, haksız fil, fiili el atma vb. hukuki ilişkiden kaynaklanmayıp yukarıda paylaşılan mevzuat hükümleri çerçevesinde tesis edilen işlem ve eylemlerden kaynaklandığından, idarenin hizmet kusuruna dayanılarak uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini talebine ilişkin davanın çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fikrasının (b) bendi gereğince idari yargı yerlerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, Ankara 19. İdare Mahkemesinin başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmektedir.
"İdarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolu açıktır. (Ek huküm: 13/8/1999-4446/2 md.) Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde bunlardan doğan uyuşmazlıkların milli veya milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi öngörülebilir. Milletlerarası tahkime ancak yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklar için gidilebilir
(...)(Ek cümle: 7/5/2010-5982/11 md.) (...) Yüksek Askerî Şûranın terfi işlemleri ile kadrosuzluk nedeniyle emekliye ayırma hariç her türlü ilişik kesme kararlarına karşı yargı yolu açıktır.
İdari işlemlere karşı açılacak davalarda süre, yazılı bildirim tarihinden başlar.
(Değişik birinci cümle: 7/5/2010-5982/11 md.) Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez.
İdarî işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve idarî işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe gösterilerek yürütmenin durdurulmasına karar verilebilir.
Kanun, olağanüstü hallerde, (...) seferberlik ve savaş halinde ayrıca milli güvenlik, kamu düzeni, genel sağlık nedenleri ile yürütmenin durdurulması kararı verilmesini sınırlayabilir.
İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüldür.
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırlı:" başlıklı 2.
maddesi şöyledir:
- (Değişik: 10/6/1994-4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır:
a) (Iptal: Anayasa Mahkemesinin 21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile; Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları,
b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,
c) (Değişik: 18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar.
İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler.
(Mülga: 2/7/2018 - KHK-703/185 md.)"
"(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen;
...
b) Ekli (II) sayılı listede yer alan özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları
...
kapatılmıştır.
(2) Kapatılan vakıfların her türlü taşınır ve taşınmazları ile her türlü malvarlığı, alacak ve hakları, belge ve evrakı Vakıflar Genel Müdürlüğine bedelsiz olarak devredilmiş sayılır. Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarının sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ve kapatılan diğer kurum ve kuruluşlara ait olan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrak Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara ait taşınmazlar tapuda resen Hazine adına, her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak tescil edilir. Birinci fikrada sayılanların her türlü borçlarından dolayı hiçbir şekilde Hazineden bir hak ve talepte bulunulamaz. Devire ilişkin işlemler ilgili tüm kurumlardan gerekli yardımı almak suretiyle ilgisine göre Maliye Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir.
(3) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen yapı, oluşum veya gruplara ya da terör örgütlerine üyeliği veya iltisakı ya da bunlarla irtibatı belirlenen ve ekli listelerde yer almayan özel ve vakıf sağlık kurum ve kuruluşları, özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları, vakıflar, dernekler, vakıf yükseköğretim kurumları, sendikalar, federasyonlar ve konfederasyonlar, ilgili bakanlıklarda bakan tarafından oluşturulacak komisyonun teklifi üzerine bakan onayı ile kapatılır. Bu fikra kapsamında kapatılan kurum ve kuruluşlar hakkında da ikinci fikra hükmüleri uygulanır.
(4) Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir. Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler. Bu fikranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü
tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseğretim Kurulu görevli ve yetkilidir."
" (1) Komisyon, olağanüstü hal kapsamında doğrudan kanun hükmünde kararnameler ile tesis edilen aşağıdaki işlemler hakkındaki başvuruları değerlendirip karar verir.
... c) Dernekler, vakıflar, sendika, federasyon ve konfederasyonlar, özel sağlık kuruluşları, özel öğretim kurumları, vakıf yükseköğretim kurumları, özel radyo ve televizyon kuruluşları, gazete ve dergiler, haber ajansları, yayınevleri ve dağıtım kanallarının kapatılması.
... (3) Bu maddede belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerde yer alan ilave tedbirler ile kanun yollarının açık olduğu işlemler hakkında ayrıca başvuru yapılamaz."
" (I) Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabılır. Bu davalarda ayrıca Cumhurbaşkanlığına ve Komisyonu husumet yöneltilemez"
Raportör-Hâkim Şerife ÖZDOĞAN'ın davanın çözümünde idari yargıının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılara görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargıının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, davacının mülkiyetinde bulunan Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapıya 667 sayılı KHK gereğince 2016 yılı Ağustos ayında fiilen el konulduğu, aradan uzunca süre geçtikten sonra 7075 sayılı Kanun kapsamında yapılan inceleme sonucu, 14/01/2022 tarihinde taşınmazın kendisine teslim edildiği, sözkonusu taşınmazın kapatılmadan teslimine kadar geçen süre zarfında taşınmaz üzerinde bulunan tüm yapılara, bütünleyici parçalara ve eklentilerine hasar ve zarar verildiğinden bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının yukarıda bilgileri verilen taşınmazında faaliyet gösteren K. E. H. R. T. N. T. G. S. M. İ. E. T. D. v. T. A. Ş. ye ait İbrahim Kasacı Okullarının 667 sayılı KHK einde (II) sayılı listede sayılarak kapatılmasına karar verilmesi nedeniyle taşınmaza ve üzerindekilere el konulmasına karar verildiği ve fiilen el konulma işleminin icra edildiği, ancak, daha sonra yapılan incelemede söz konusu taşınmaz ve üzerindekilerin mülkiyetinin kapatılan kurum adına kayıtlı olmadığının anlaşılması sebebiyle tapu devir işleminin gerçekleştirilemediği, bununla birlikte, söz konusu taşınmaz ve üzerindeki bağımsız bölümlerle ilgili olarak muvazaalı devir kapsamında değerlendirilebilecek herhangi bir tasarrufun bulunmadığının, taşınmaz ve üzerindekilerin malikleri hakkında yapılan araştırmada Fethullahçı Terör Örgütüne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunan herhangi bir kişinin de tespit edilmediğinin anlaşılması sebebiyle söz konusu taşınmaz ve üzerindekilerin 14/01/2022 tarihinde davacıya teslim edildiği, anılan dönem içerisinde taşınmaz üzerinde bulunan tüm yapılara, bütünleyici parçalara ve eklentilerine zarar verildiğinden bahisle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Anayasa'nın 125. maddesinde idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükü altına alınmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fikrasının (b) bendinde ise, idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları idari dava türleri arasında sayılmıştır. Buna göre, kamu hizmetinin kuruluşu, işleyişi veya yürütülmesi sırasında idarenin kamu gücüne dayalı işlem ve eylemlerinden kaynaklandığı ileri sürülen zararların giderilmesine yönelik uyuşmazlıkların, kural olarak idari yargı yerlerinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Dosya kapsamında; davacının mülkiyetinde bulunan taşınmaz üzerinde faaliyet gösteren özel öğretim kurumunun, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname einde yer alması nedeniyle kapatıldığı, bu kapsamda taşınmaz ve üzerindeki yapıların olağanüstü hal mevzuatı uyarınca kamu makamlarınca fiilen tasarruf altına alındığı, daha sonra yapılan inceleme sonucunda taşınmazın kapatılan kuruma ait olmadığının ve devre konu edilemeyeceğiin anlaşılması üzerine 14/01/2022 tarihinde davacıya iade edildiği anlaşılmaktadır. Davacının tazminat istemi de, taşınmazın idarenin tasarrufu altında bulunduğu dönemde meydana geldiği ileri sürülen zararlar ile kullanım mahrumiyetinden kaynaklanan zararların giderilmesine ilişkindir.
Davacı tarafından ileri sürülen zarar iddiası, doğrudan olağanüstü hal mevzuatı kapsamında kamu gücü kullanılarak gerçekleştirilen işlem ve uygulamalardan kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlığın çözümü için, idarenin olağanüstü hal mevzuatı kapsamında sahip olduğu yetkilerin ve bu yetkilerin uygulanış biçiminin değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu yönüyle uyuşmazlık, özel hukuk hükümlerine tabi bir haksız fiil veya fiili el atma niteliği taşımamakta; kamu gücüne dayalı idari işlem ve eylemlerden kaynaklanan hizmet kusuru iddiasına dayanmaktadır. Bu durumda, idarenin hizmet kusuruna dayanılarak uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini talebine ilişkin davanın çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince idari yargı yerlerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak; Ankara 19. İdare Mahkemesinin 23/12/2025 tarih ve E.2025/1855 sayılı başvurusunun reddi gerekmıştır.
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde İDARI YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Ankara 19. İdare Mahkemesinin 23/12/2025 tarih ve E.2025/1855 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE, 15/06/2026 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Rıdvan GÜLEÇ
Üye Eyüp SARICALAR
Üye Bayram ŞEN
Üye Döndü Deniz BİLİR
Üye Ahmet ARSLAN
Üye Mahmut BALLI
Üye Bilal ÇALIŞKAN