Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
EŞAS NO : 2026/165
KARAR NO : 2026/375
KARAR TR : 15/06/2026
ÖZET: Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından davacı belediye hakkında tahakkuk ettirilen kaçak su kullanım bedelinin iptali istemiyle açılan davanın, ilgili Tarifeler Yönetmeliği uyarınca ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
Davacı : Kuyucak Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. A. K.
Davahı : Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (ASKİ)
sonrası yine aynı sebeple aynı maddeler uyarınca resen abonelik tesisisiyle 933.540,82 TL kaçak su kullanım bedeli tahakkukuna ilişkin 146984 sayılı işlemin; ayrıca, abonesiz su tüketimi yapıldığından bahisle adı geçen Yönetmeliğin 44. maddesi uyarınca resen abonelik yapılarak 37.maddesi ayarınca da 362.799,29 TL usulsüz su kullanım bedelin tahakkukuna ilişkin 146980 sayılı işlemin iptali istemiyle, her biri için ayrı tahakkuk ihbarnameleriyle kaçak su kullanım ücretlerinin 30 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde aleyhe genel hükümlere göre borçlu belediye aleyhine icra takibi yapılacağının bildirilmesi üzerine idari yargı yerinde 6 (altı) ayrı iptal davası açmıştır.
"...Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından Kuyucak ilçesi, Yakuppaşa Mahallesi, Dr. Şevki Yıldız Caddesi'nde bulunan Üçgen Park yeşil alanında kaçak su kullanıldığının 13/09/2025 tarih ve seri ABB, sıra no: 26465 sayılı tutanakla tespit edildiğinden bahisle ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 35. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilerek bila tarih ve E-14698 sayılı ihbarnameyle bildirilen 26.380,87-TL kaçak su kullanım ücreti tahakkukunun iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava dosyasına ekli belge ve bilgilerin birlikte değerlendirilmesinden; uyuşmazlığın taraflar arasında sözleşme imzalanmaksızın imzalanan su abonelik sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının sarf ettiği ileri sürülen su bedelini ödeme yükümlülüğü olup olmadığı konusunda çıkan muarazanın bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, kaldı ki abonelik sözleşmesi idari birbirde sözleşme olmayıp, özel hukuk hükümlerine tabi karşılıklı edimleri içeren (genellikle) tip sözleşmeler olduğundan, buna ilişkin uyuşmazlığın da özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Elektrik, su ve doğalgaz gibi kamu idarelerince bedeli karşılığı dağıtılan kamu hizmetinden abonman sözleşmesi ile yararlanılmakta olup, bu sözleşmeler belirli bir konuyu, şartları, karşılıklı hakları ve borçları belirler. Sözleşmedeki koşulların yerine getirilmemesi halinde tarafların edimlerini yerine getirmekten kaçınma hakları doğar ve gerekirse cezai şartlara ilişkin hükümler uygulanır. Bu sözleşmelerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların ise, özel hukuk hükümleri uyarınca adli yargı yerlerinde çözümleneceği açıklıtır.
Bu durumda; "2140439 nolu aboneden düz bağlantı ile su kullanımı" sebebiyle tahakkuk ettirilen kaçak su kullanım bedelinin, özel hukuk hükümlerine tabi olan abonelik sözleşmesinden kaynaklandığı, bu sebeple, söz konusu ücretin tahsili amacıyla düzenlenen su bedelinin iptali isteminden kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargı mercilerine ait olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim, benzer bir uyuşmazlıkta Uyuşmazlık Mahkemesinin 03/03/2025 tarih ve E:2025/55, K:2025/212 sayılı, 07/10/2024 tarih ve E:2024/304, K:2024/390 sayılı ve 14/06/2025 tarih ve E:2025/217, K:2025/377 sayılı kararları da bu yöndedir. ..."
"...Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından Aydın ili, Kuyucak ilçesi, Kurtuluş Mahallesi, Kaplan caddesi adresinde bulunan cemiyet ve pazar yerinde, abonesiz, sayaacsız, ara boru/düz boru ile su kullanımı yapıldığı hususunun Seri ABB 26471 Sıra No'lu tespit tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 35. maddesi uyarınca 699.179,27 TL. kaçak su kullanım bedeli tahakkuk ettirilmesine dair Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Sayaç, Hareket ve Kaçak Su Şube Müdürliğinin 146985 sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava dosyasına ekli belge ve bilgilerin birlikte değerlendirilmesinden; uyuşmazlığın taraflar arasında sözleşme imzalanmaksızın imzalanan su abonelik sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının sarf ettiği ileri sürülen su bedelini ödeme yükümlülüğü olup olmadığı konusunda çıkan muarazanın bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, kaldı ki abonelik sözleşmesi idari birbirde sözleşme olmayıp, özel hukuk hükümlerine tabi karşılıklı edimleri içeren (genellikle) tip sözleşmeler olduğundan, buna ilişkin uyuşmazlığın da özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Elektrik, su ve doğalgaz gibi kamu idarelerince bedeli karşılığı dağıtılan kamu hizmetinden abonman sözleşmesi ile yararlanılmakta olup, bu sözleşmeler belirli bir konuyu, şartları, karşılıklı hakları ve borçları belirler. Sözleşmedeki koşulların yerine getirilmemesi halinde tarafların edimlerini yerine getirmekten kaçınma hakları doğar ve gerekirse cezai şartlara ilişkin hükümler uygulanır. Bu sözleşmelerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların ise, özel hukuk hükümleri uyarınca adli yargı yerlerinde çözümleneceği açıklıtır.
Bu durumda; "abonesiz, sayaacsız, ara boru/düz boru ile su kullanımı" sebebiyle tahakkuk ettirilen kaçak su kullanım bedelinin, özel hukuk hükümlerine tabi olan abonelik sözleşmesinden kaynaklandığı, bu sebeple, söz konusu ücretin tahsili amacıyla düzenlenen su bedelinin iptali isteminden kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargı mercilerine ait olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim, benzer bir uyuşmazlıkta Uyuşmazlık Mahkemesinin 03/03/2025 tarih ve E:2025/55, K:2025/212 sayılı, 07/10/2024 tarih ve E:2024/304, K:2024/390 sayılı ve 14/06/2025 tarih ve E:2025/217, K:2025/377 sayılı kararları da bu yöndedir. ..."
"...Dava dosyasının incelenmesinden; ASKİ Genel Müdürlüğü Kaçak Kontrol Servisi tarafından Kuyucak İlçesi, Pamukören Mahallesi Mehmet Özalp Bulvarı'nda bulunan düğün salonu ve pazar yerinde yapılan denetimde "abonesiz-sayaqsız-ara boru/düz boru ile su kullanımı" tespiti yapıldığından bahisle 1.702.774,20 TL bedelin tahakkukuna ilişkin E.77770026-220.02.04-146987 sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, kaçak su kullanımının tespiti halinde tahsil edilecek bedelin belirlenmesi konusunda anılan hizmetleri sağlayacak idarelere takdir yetkisi verildiği, hizmeti alan gerçek ve tizel kişilerin ise bu hizmetlere karşılık olarak abone olmak zorunda olduğu, idari sözleşmelerin uygulanmasından kaynaklanmayan, davacı abone ile davalı idare arasında yapılmış veya yapılması gereken sözleşmeye dayalı olarak ortaya çıkan uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 16.06.2025 gün ve E:2025/217, K:2025/377 sayılı kararıyla söz konusu idareyle kişi arasında abonelik sözleşmesi ile kurulan özel hukuk ilişkisi çerçevesinde abonman sözleşmesine dayanan bir alacak-borç ilişkisi kapsamındaki ücretlerin tahsiline ilişkin davaların adli yargı yerinde görülüp çözümlenmesi gerektiği, uygulamanın bu doğrultuda istikrar kazandığı belirtilerek adli yargı yerinde görülmesi gerektiğine karar verildiği de görülmektedir. ..."
"...Dava dosyasının incelenmesinden; davacı belediye tarafından, abonesiz su tüketimi yapıldığından bahisle Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Tarifeler Yönetmeliğinin 37. maddesi ayarınca 362.799,29 TL usulsüz su kullanım bedelin tahakkuk ettirildiğinin bildirimine ilişkin E-77770026-220.02.04-146980 sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, abonesiz bir şekilde kaçak su kullanımının tespiti halinde tahsil edilecek bedelin belirlenmesi konusunda anılan hizmetleri sağlayacak idarelere takdir yetkisi verildiği, hizmeti alan gerçek ve tizel kişilerin ise bu hizmetlere karşılık olarak abone olmak zorunda olduğu, idari sözleşmelerin uygulanmasından kaynaklanmayan, davacı abone ile davalı idare arasında yapılmış veya yapılması gereken sözleşmeye dayalı olarak ortaya çıkan uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 16.06.2025 gün ve E:2025/217, K:2025/377 sayılı kararıyla söz konusu idareyle kişi arasında abonelik sözleşmesi ile kurulan özel hukuk ilişkisi çerçevesinde abonman sözleşmesine dayanan bir alacak-borç ilişkisi kapsamındaki ücretlerin tahsiline ilişkin davaların adli yargı yerinde görülüp çözümlenmesi gerektiği, uygulamanın bu doğrultuda istikrar kazandığı belirtilerek adli yargı yerinde görülmesi gerektiğine karar verildiği de görülmektedir. ..."
"...Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, Aydın ili, Kuyucak ilçesi, Horsunlu Mahallesi, Atatürk caddesi adresinde bulunan cemiyet ve pazar yerinde, abonesiz, sayaqsız, ara boru/düz boru ile su kullanımı yapıldığı hususunun Seri ABB 26470 Sıra No'lu tespit tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 35. maddesi uyarınca 1.144.814,49-TL kaçak su kullanım bedeli tahakkuk ettirilmesine dair Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Sayaç, Hareket ve Kaçak Su Şube Müdürlüğünün 146986 sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakalan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava dosyasına ekli belge ve bilgilerin birlikte değerlendirilmesinden; uyuşmazlığın taraflar arasında sözleşme imzalanmaksızın imzalanan su abonelik sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının sarf ettiği ileri sürülen su bedelini ödeme yükümlülüğü olup olmadığı konusunda çıkan muarazanın bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, kaldı ki abonelik sözleşmesi idari bir ** sözleşme olmayıp, özel hukuk hükümlerine tabi karşılıklı edimleri içeren (genellikle) tip sözleşmeler olduğundan, buna ilişkin uyuşmazlığın da özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Elektrik, su ve doğal gaz gibi kamu idarelerince bedeli karşılığı dağıtılan kamu hizmetinden abonman sözleşmesi ile yararlanılmakta olup, bu sözleşmeler belirli bir konuyu, şartları, karşılıklı hakları ve borçları belirler. Sözleşmedeki koşulların yerine getirilmemesi halinde tarafların edimlerini yerine getirmekten kaçınma hakları doğar ve gerekirse cezai şartlara ilişkin hükümler uygulanır. Bu sözleşmelerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların ise, özel hukuk hükümleri uyarınca adli yargı yerlerinde çözümleneceği açıktır.
Bu durumda; "abonesiz, sayaqsız, ara boru/düz boru ile su kullanımı" sebebiyle tahakkuk ettirilen kaçak su kullanım bedelinin, özel hukuk hükümlerine tabi olan abonelik sözleşmesinden kaynaklandığı, bu sebeple, söz konusu ücretin tahsili amacıyla düzenlenen su bedelinin iptali isteminden kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargı mercilerine ait olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim, benzer bir uyuşmazlıkta Uyuşmazlık Mahkemesinin 03/03/2025 tarih ve E:2025/55, K:2025/212
sayılı, 07/10/2024 tarih ve E:2024/304, K:2024/390 sayılı ve 14/06/2025 tarih ve E:2025/217, K:2025/377 sayılı kararları da bu yöndedir. ..."
"...Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından Aydın ili, Kuyucak ilçesi, Bucakköy Mahallesi, Köyiçi Sokak adresinde bulunan cemiyet ve pazar yerinde, abonesiz, sayaçsız, ara boru/düz boru ile su kullanımı yapıldığı hususunun Seri ABB 26464 Sıra No'lu tespit tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle ASKİ Tarifeler Yönetmeliğinin 35. maddesi uyarınca 933.540,82 TL kaçak su kullanım bedeli tahakkuk ettirilmesine dair Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Sayaç, Hareket ve Kaçak Su Şube Müdürlüğünün 146984 sayılı işleminin iptali istemiyle hakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava dosyasına ekli belge ve bilgilerin birlikte değerlendirilmesinden; uyuşmazlığın taraflar arasında sözleşme imzalanmaksızın imzalanan su abonelik sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının sarf ettiği ileri sürülen su bedelini ödeme yükümlülüğü olup olmadığı konusunda çıkan muarazanın bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, kaldı ki abonelik sözleşmesi idari bir sözleşme olmayıp, özel hukuk hükümlerine tabi karşılıklı edimleri içeren (genellikle) tip sözleşmeler olduğundan, buna ilişkin uyuşmazlığın da özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Elektrik, su ve doğalgaz gibi kamu idarelerince bedeli karşılığı dağıtılan kamu hizmetinden abonman sözleşmesi ile yararlanılmakta olup, bu sözleşmeler belirli bir konuyu, şartları, karşılıklı hakları ve borçları belirler. Sözleşmedeki koşulların yerine getirilmemesi halinde tarafların edimlerini yerine getirmekten kaçınma hakları doğar ve gerekirse cezai şartlara ilişkin hükümler uygulanır. Bu sözleşmelerin uygulanmasından doğan uyuşmazlıkların ise, özel hukuk hükümleri uyarınca adli yargı yerlerinde çözümleneceği açıklır.
Bu durumda; "abonesiz, sayaçsız, ara boru/düz boru ile su kullanımı" sebebiyle tahakkuk ettirilen kaçak su kullanım bedelinin, özel hukuk hükümlerine tabi olan abonelik sözleşmesinden kaynaklandığı, bu sebeple, söz konusu ücretin tahsili amacıyla düzenlenen su bedelinin iptali isteminden kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargı mercilerine ait olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim, benzer bir uyuşmazlıkta Uyuşmazlık Mahkemesinin 03/03/2025 tarih ve E:2025/55, K:2025/212 sayılı, 07/10/2024 tarih ve E:2024/304, K:2024/390 sayılı ve 14/06/2025 tarih ve E:2025/217, K:2025/377 sayılı kararları da bu yöndedir. ..."
"... Dava dosyasının incelenmesinden; davalı idare tarafından tanzim edilen ve dava konusu edilen tahakkuk ihbarnamelerinde "Abonesiz Sayaçsız-ara boru/düz boru ile su kullanımı" yapıldığının tespit edildiğinin yazıldığı görülmekle ve dava dilekçesinde de davacı vekilinin müvekkili ilgilendiren su ihtiyacı ve abonelik talebinin olmadığına belirtildiği görülmekle; somut olayda taraflar arasında abonelik sözleşmesi bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Her ne kadar davacı tarafından dava komusu E-77770026-220.02.04-146982 sayılı ve 26.380,87 TL tutarlı tahakkuk işleminin iptali için açılan Aydın 1. İdare Mahkemesinin 2025/1038 E. 2025/1195 K. Sayılı kararı, E-77770026-220.02.04-146987 sayılı ve 1.702.774,20 TL tutarlı tahakkuk işleminin iptali için açılan Aydın 2. İdare Mahkemesinin 2025/1118 E. 2025/1073 K. Sayılı kararı, E-77770026-220.02.04-146980 sayılı ve 362.799,29 TL tutarlı tahakkuk işleminin iptali için açılan Aydın 2. İdare Mahkemesinin 2025/1119 E. 2025/1075 K. Sayılı kararı, E-77770026-220.02.04-146985 sayılı ve 699.179,27 TL tutarlı tahakkuk işleminin iptali için açılan Aydın 2. İdare Mahkemesinin 2025/1117 E. 2025/1023 K. Sayılı kararı, E-77770026-220.02.04-146986 sayılı ve 1.144.814,49 TL tutarlı tahakkuk işleminin iptali için açılan Aydın 2. İdare Mahkemesinin 2025/1120 E. 2025/1038 K. Sayılı kararı, E-77770026-220.02.04-146984 sayılı ve 933.540,82 TL tutarlı tahakkuk işleminin iptali için açılan Aydın 2. İdare Mahkemesinin 2025/1121 E. 2025/1032 K. Sayılı kararlarıyla uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine tabi olan abonelik sözleşmesinden kaynaklandığı bu nedenle uyuşmazlığın çözüm yerinin adli yargı merciileri olduğu belirtilmiş ise de; söz konusu uyuşmazlık taraflar arasında yapılmış bir su aboneliği sözleşmesi olmaksızın abonesiz ve sayaçsız kaçak su kullanılmasından kaynaklanan bir uyuşmazlık olduğundan ve anılan işlemlerin davalı idare tarafından tek yanlı ve kamu gücüne dayalı olarak tesis edildiği, bu nedenle davanın idari yargıda çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. ..."
"Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafi ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefişinde uygulanmaz.) sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. (Mülga son cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) (...) (İlk cümleler: 12/11/2012-6360/17 md.) Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000'in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler."
"Belediyenin yetkileri ve İmtiyazları şunlardır:
... d- Özel kanunları gereğince belediyeyle ait vergi, resim, harç, katkı ve katılmayışlarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak; vergi, resim ve harç dışındaki özel hukuk hükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atık su ve hizmet karşılığı alacakların tahsilini yapmak veya yaptırmak."
"İSKİ'nin görev ve yetkileri şunlardır:
...
b) Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılması için abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etti ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kuruluş olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek,
...
d) Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak,"
"İSKİ'nin gelirleri aşağıdaki kaynaklardan sağlanır:
a) Su satışı ve kullanılmış suların uzaklaştırılmasına karşılık, tarifesine göre abonelerden alınacak ücretler,"
"(Değişik: 5/6/1986 - 3305/2 md.)
Su satışı, kanalizasyon tesisı bulunan yerlerdeki kullanılmış suların uzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılması giderleri için ayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerin tespitinde, yönetim ve işletme giderleri ile, amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masrafları ve (...) bir kar oranı esas alınır.
Tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir."
"(5/6/1986 - 3305/3 md. ile gelen Ek 4 üncü madde hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır"
"Bu Yönetmelik, İdare'nin 20.11.1981 tarihli ve 2560 sayılı İSKİ Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1' inci maddesi ve diğer kanunlarla belirlenen görev alanı içerisinde, tüm su kaynaklarından sağlanan içme, kullanma ve endüstri suyunun tüketicilere ulaştırılması ve kullanımdan sonra uzaklaştırılmasına ilişkin her türlü hizmet, bedel, pay, teminat ve yaptırımların tespiti ile bunların tahakkuk ve tahsiline ilişkin usul ve esasları kapsar."
"(1) Bu Yönetmelik 20.11.1981 tarihli 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 23 üçüncü ve Ek 5 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır."
"Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Abone: İdarece sumulan su/atıksu veya atıksu hizmetlerinden faydalanan ve/veya faydalanacak gerçek veya tüzel kişileri,
...
m) Kaçak Su Kullanımı: İdarenin tasarrufundaki yeraltı veya yerüstü su kaynaklarından, tesislerinden, su taşıyan boru hatlarından, şube yolundan abone olmaksızın ya da abone olduğu halde kayıt dışı sayaçla, kayıtlı sayıca işletmeyecek şekilde ya da sayaçlı olarak her hangi bir teknik düzenekle su alma işi,
...
ff) Tarife: Satış, hizmet, teminat ve yapıtların parasal değerle belirlenmesini,
gg) Usulsüz Su Kullanımı: Abonenin sayaçtan geçirerek sözleşmeye aykırı biçimde su kullanması, kullandırması veya tabi olduğu abone grubu dışında su kullanımını,
...
İfade edir."
"Bu yönetmeliğin konusu olan tarifeler beş grupta toplanır.
- a) Su Tarifesi
b) Atık su Tarifesi (kullanılmış suların uzaklaştırılması)
c) K.Ö.P. tarifesi (Kirlilik önleme payı)
d) Hizmetler ve teminatlar tarifesi
e) Yaptırioqlar tarifesi'
- Yönetmeliğin "Su kapama ve açma ücreti" başlıklı 33. maddesi şöyledir:
"(1) İlgili kanun, yönetmelik ve sözleşmesine aykırı davranışta bulunulduğunun tespiti halinde abonenin suyu kullanıma kapatılır. Aykırılığın ortadan kalkması halinde, su kapatma-açma ücreti alınarak, abonenin suyu açılır. Abone veya aboneliğin suyu; mühür veya kelepçe takılarak vanadan, sayaç sökülerek, priz musluğu ya da kolyeden olmak üzere İdarenin uygun göreceği bir şekilde kesilebilir. Bütün bu durumlarda su kapatma ve açma bedeli alınır.
(2) İdare tarafından takılan kapama aparatının kırıldığının tespit edilmesi halinde su kullanımı engellenir, yönetmeliğin 37.inci maddesi hükümleri uygulanır.
(3) Sayaçlara İdarece takılmış emniyet kilidinin (emniyet mührünün) mücbir sebepler dışında, hangi nedenle olursa olsun kopartılması ya da tahrip edilmesi halinde mühür bozma bedeli aboneden tahsil edilir ve sayaca yeniden emniyet kilidi takılır. Mührü koparma veya su kesme aparatı kırma fiilinin mükerrer olarak gerçekleşmesi halinde söz konusu bedeller iki katı olarak uygulanır."
"(1) İdarenin tasarruifındaki yeraltı veya yertistii su kaynaklarından, tesislerinden, su taşıyan horu hatlarından, şube yolundan abone olmaksızın ya da abone olduğu halde kayıt dışı sayaçla, kayıtlı sayacı işletmeyecek şekilde ya da sayaçsız olarak her hangi bir teknik düzenekle su alma işi kaçak su kullanımı olup, bu şekilde su kullanan kişilerin kaçak su kullanımları tutanakla tespit edilir ve kaçak su kullanımı engellenir.
- Kaçak su kullanımı İdare tarafından görevlendirilen en az iki görevli tarafından mahallinde yapılacak araştırma ve inceleme sonucu tanzim edilecek tutanakla tespit edilir. Bu tutanakta kaçak su kullananın; tespit edilebiliyorsa TC kimlik numarası veya kimlik bilgileri, tüzel kişi ise unvanı ve bulunabiliyorsa vergi numarası, adresi, kaçak su kullanımının ve bağlantının şekli, tespit edilebiliyorsa abone numarası ve benzeri bilgiler yer alır. Kaçak su kullananın veya kullanıldığını bilenlerin yazılı ve imzalı beyanları temin edilmeye çalışılır. Üç nüsha halinde düzenlenecek tutanağın bir sureti, ilgilinin imzası alınabilirse kendisine; imzadan imtina etmesi veya ilgilinin bulunamaması halinde bu husus tutanağa geçirilerek bağımsız bölüme, işyerine veya yöneticiye bırakılır. Bu işlem bildirim yerine geçer. Ayrıca kaçak bağlantının fotoğrafı çekilir ve bağlantı iptal edilir. Hazırlanan bu tespit tutanağında yer alan bilgiler doğrultusunda gerekli tahakkuk işlemleri yapılır. Bu tahakkuka ilişkin ödeme bildirimi ayrıca aboneye gönderilir. Kaçaksu tutanağının bir nüshası Sayaç Hareket ve Kaçak su Şube Müdürlüğünde muhafaza edilir, diğer nüshası ise borcun ödenmemesi durumunda yasal yollardan tahsili için Hukuk Müşavirliğine gönderilir."
" (1) Usulsüz su kullanımı halleri ve uygulanacak hükümler aşağıda belirtilmiştir;
- a) Abonesiz/Aboneli kayıtsız sayacılı su kullanmak ve kullandırmak,
b) Sayacı söküp ters bağlayarak su kullanmak,
c) Sayacı İdareden habersiz başka bir sayaca ile değiştirerek su kullanmak,
d) İdare tarafından kesilen suyu açarak, sayaçtan geçirerek su kullanmak,
e) İdare'den izin almaksızın abone yolunun yerini değiştirerek sayacılı su kullanmak,
f) İdare'den izin almaksızın abone türünü değiştirerek su kullanmak,
g) Sayacın mührünü kopartarak su kullanmak, Aparat ile mühürlenerek tahsise kapatılan suyu aparatı kırmak suretiyle açarak, sayaçtan geçirerek su kullanmak,
h) Abonelik sözleşmesine aykırı olarak suyu kullanmak, kullandırmak veya satmak suretiyle su kullanırmak,
Yukarıda belirtilen eylemleri işleyenler hakkında sayaç üzerinde tespit edilen endeks, tabii olduğu veya tabii olması gerektiği ilgili tarifesi %25 artırılarak tahakkuk ve tahsil edilir. Mikerrer usulsüz su kullanımının tespiti halinde; usulsüz su kullanım bedeli, 2 katı (Normal Su Miktarı + 1 Kat Ceza) fazlasıyla tahakkuka bağlanarak tahsil edilir.
Abone tarafından sayaçtan sonra kendi tesisatından daimi veya geçici bağlantı yapılmak suretiyle üçüncü şahislara su verilmesi halinde;
a) Usulsüz su veren abone ile su alan yer arasında tarife farkı mevcut ise; yüksek olan tarifeye göre, usulsüz su veren abonenin son tahakkukuna esas tüketim miktarı, %25 artırılarak tahsil edilir.
b) Tarife farkı yok ise abonenin ait olduğu tarifeye göre, usulsüz su verenin son tahakkukuna esas tüketim miktarı, % 50 fazlasıyla usulsüz su kullanım bedeli olarak tahakkuka bağlanır ve tahsil edilir.
Daha önceki abonenin sözleşmesini feshetmesi (İahsise kapalı) nedeniyle abonelik sözleşmesi olmadan su tüketilmesi halinde; Abone sözleşmesinin feshedildiği tarihteki endeks ile tespit edilen son endeks arasındaki fark ilgili tarifenin % 25 oranında artırılarak tahsil edilir. Abonelik sözleşmesi yapılması için su kullanıma kapatılır. Ayrıca kullanım kesim amacı ile kullanılan aparatın kırılması suretiyle yapılmış ise, aparat ücreti tahakkuk edilerek tahsil edilir.
Farklı abone grubundan su tüketilmesi;
a) Tabi olunması gereken abone grubu dışında daha düşük tarifeli abone grubundan su tüketilmesi halinde; dişük tarifeli abonelikten su tüketilmiş olması nedeniyle, geçişin yapıldığı tarihten tespitin yapıldığı tarihe kadar çıkacak tarife farkı % 25 fazlasıyla usulsüz su kullanım bedeli olarak tahakkuka bağlanır ve tahsil edilir. Ayrıca, idare tarafından aboneye süreli ihtar gönderilerek abone grubu değişikliği yapılması, aksi halde suyun kapatılacağı hususu bildirilir. Bildirimde verilen süre sonunda abone grubu değişikliği yapılmaz ise aboneliğin suyu kullanıma kapatılır.
b) Tabi olunması gereken abone grubu dışında daha yüksek tarifeli abone grubundan su tüketilmesi halinde; yüksek tarifeli abonelikten su tüketilmiş olması nedeniyle, abonenin başvurusu ve bu durumun idarece tespiti halinde geçişin yapıldığı tarihten tespit tarihine kadar çıkacak tarife farkı güncel su tarifesi üzerinden hesaplanarak aboneye iade edilir.
Tesisat muayenesi yapılan sayaclar, İdarenin izni dışmda yerinin değiştirilmesi halinde o aboneliğin tabi olduğu tarifeye göre 10 m3 karşılığı usulsüz su kullanım bedeli tahakkuk ve tahsil edilir. Ayrıca idarece sayac ait olduğu yere konularak bu amaçla yapılan tüm masraflar ilgilisinden tahsil edilir.
Abone tarafından sayaç ters çevrilmek suretiyle su tüketimi yapılması halinde 35' inci maddeye göre işlem yapılır.
Sayacın bağlantı rekorları ile bu rekorlara takılan emniyet kelepçelerine ve idarece takılan mühre mücadele edilmesi halinde 35 inci madde hükmü uygulanır.
Usulsüz su kullanım tespit tutanağının ne şekilde tutulacağı konusunda 35'inci maddenin 2 inci fıkrası hükmü kıyasen uygulanır.
- Yönetmeliğin "Abonelik koşulları ve uygulama esasları" başlıklı 44. maddesinin ilgili kısımları söyledir:
"(1) Su kullanılan yerde suyu fiilen tüketen ve atıksu üreten gerçek veya tüzel kişilerin;
a) Su ve kanalizasyon hizmetlerinden faydalanmak için idareye başvurarak abone sözleşmesi yapmaları şarttır.
b) İdare tarafından başvurular incelenip, su ve kanal hizmetiyle ilgili abonelik tesis edilip edilemeyeceği yasal, idari ve teknik yönden incelenir. Yapılan inceleme sonunda bu hizmetlerin verilmesinde herhangi bir sakınca bulunmadığı tespit edilirse, başvuru sahibinden, yürürlükteki tarifesine göre, bu Yönetmelik uyarınca tahsili gereken bedeller tahsil edildikten sonra abonelik tesis edilir.
...
Su kullanılan yerde suyu fiilen tüketen ve atıksu üreten gerçek veya tüzel kişilerin idare personeli tarafından veya tapu ve nüfus müdürlüğü kayıtlarıyla tespit edilmesi halinde, bu yerlere idare tarafından resen abonelik yapılabilir. Resen abonelik yapılan yerlerde su açma-kapama ücretleri ile diğer abonelik ücretleri abonelere tahakkuk edilerek alınabilir.
- Yönetmeliğin "Tahakkuk ve tahsilat" başlıklı 45. maddesi söyledir:
"(1) Abonelerin sayaç üzerindeki su tüketimleri ve/veya ürettikleri atıksu miktarları, İdare'nin bu işle görevli elemanlarınca periyodik okunarak bir önceki okuma ile arasındaki fark bulunmak suretiyle aylık dönemler halinde tahakkuka bağlanır. Sayaçların kaydettiği miktar abone tarafından tüketilmiş sayılır.
(2) Tahakkuk ve tahsilatın hızlandırılması amacıyla veya özel hallerde, tahakkuk dönemlerinde değişiklik yapmaya Yönetim Kurulu yetkilidir.
(3) Su ve atıksu bedeli, bu Yönetmelik ve Genel Kurul kararıyla belirlenen diğer hizmet bedelleri ve alacaklar, mevzuat gereği su faturaları üzerinden tahsilatı öngörülen diğer yasal alacaklarla birlikte, yürürlükteki tarifelere göre tahakkuk ve tahsil edilir."
Raportör-Hâkim Murat UÇUR'un davanın çözümünde adli yargıının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılapca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİNin davada adli yargıının, Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada idari yargıının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, davacı ilçe belediye başkanlığı hakkında kaçak ve usulsüz su kullanıldığından bahisle, ASKİ Tarifeler Yönetmeliği'nin 35 ve 37. maddeleri uyarınca kaçak su kullanım bedeli tahakkuklarına ilişkin ASKİ Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Sayaç, Hareket ve Kaçak Su Şube Müdürlüğü işlemlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Aydın ili, Kuyucak ilçesindeki muhtelif adreslerde yapılan denetimlerde kaçak su kullanımı ve abonesiz, sayaqsız, ara boru/düz boruyla su kullanımı yapıldığından bahisle ASKİ Tarifeler Yönetmeliği'nin 35. ve 37. maddeleri uyarınca ASKİ Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Sayaç, Hareket ve Kaçak Su Şube Müdürlüğünün kaçak su kullanım bedeli tahakkuklarına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle, her biri için ayrı tahakkuk ihbarnameleriyle kaçak su kullanım ücretlerinin 30 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde aleyhe genel hükümlere göre borçlu belediye aleyhine icra takibi yapılacağının bildirilmesi üzerine dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Somut olay ve mevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde; uyuşmazlığın taraflar arasındaki su abonelik sözleşmesine ve bu sözleşmeye aykırı olarak kaçak ya da usulsüz su kullanımı iddiasından kaynaklandığı, davacının kaçak su bedelini ödeme yükümlülüğü olup olmadığı konusunda çıkan muarazanın 2560 sayılı Kanun, ASKİ Tarifeler ve Abone Hizmetleri Yönetmeliği ve taraflar arasında imzalanan abonelik sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, kaldı ki abonelik sözleşmesinin idari birbirde sözleşme olmayıp, özel hukuk hükümlerine tabi karşılıklı edimleri içeren (genellikle) tip sözleşmeler olduğu, yapılan tespitlerde abonesiz kullanım olsa dahi bunların da Tarifeler Yönetmeliği kapsamında cezalı tahakkuka tabi olduğu ve rızaen ödenmediği takdirde genel hükümlere göre tahsili yoluna gidileceği, kaldı ki, ilgili Yönetmeliğin 44. maddesi uyarınca resen abonelik yapıldıktan sonra tahakkukun gerçekleştiği ve taraflar arasında abonelik ilişkisinin de kurulmuş olduğu, dolayısıyla, bu tahakkuk ve tahsilde tek taraflı kamu gücünün kullanılmasından söz edilemeyeceği ve tüm bunlara ilişkin uyuşmazlığın da özel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak; Nazilli 4. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesince verilen 06/02/2026 tarih ve E.2026/24, K.2026/17 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Nazilli 4. Asliye Hukuk (Tüketici) Mahkemesince verilen 06/02/2026 tarih ve E.2026/24, K.2026/17 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,
15/06/2026 tarihinde, Üyeler Ahmet ARSLAN ve Bilal ÇALIŞKAN'ın KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU ile KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Rıdvan GÜLEÇ
Üye Eyüp SARICALAR
Üye Bayram ŞEN
Üye Döndü Deniz BİLİR
Üye Ahmet ARSLAN
Üye Mahmut BALLI
Üye Bilal ÇALIŞKAN
Aydın ili. Kuyucak ilçesindeki muhtelif adreslerde yapılan denetimlerde kaçak su kullanımı ve abonesiz. sayaqsız, ara horu/düz boruyla su kullanımı yapıldığından bahisle ASKİ Tarifeler Yönetmeliği'nin 35. ve 37. maddeleri uyarınca ASKİ Abone İşleri Dairesi Başkanlığı Sayaç. Hareket ve Kaçak Su Şube Müdürlüğünün kaçak su kullanım bedeli tahakkuklarına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle, her biri için ayrı tahakkuk ihbarnameleriyle kaçak su kullanım ücretlerinin 30 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde aleyhe genel hükümlere göre borçlu belediye aleyhine icra takibi yapılacağının bildirilmesi üzerine dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığın davacı ilçe belediyesinin abone olmadan kaçak ya da usulsüz su kullanımı iddiasından kaynaklandığı, 2560 sayılı Kanun, ASKİ Tarifeler Yönetmeliği kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, idari bir cezalı tahakkukun ödenmediği takdirde genel hükümlere göre tahsili yoluna gidileceği yolundaki işlemin, tek taraflı kamu gücü kullanılarak tesis edilmesinden kaynaklandığı görülmüştür. Dava konusu bu işlemden sonra, ilgili Yönetmeliğin 44. maddesi uyarınca resen abonelik yapıldığından, bundan sonrasında abonelik sözleşmesine göre tahakkuk yapılacak olup, eldeki uyuşmazlığın idare hukuku hükümlerine göre idari yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.
Üye Ahmet ARSLAN
Üye Bilal ÇALIŞKAN