Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığından:
ESAS NO : 2026/173
KARAR NO : 2026/246
KARAR TR : 04/05/2026
ÖZET: 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kararın iptal edilmesi istemiyle açılan davanın, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. ve 27. maddesinin 1. fıkrası kapsamında ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
Davacı : F. B.
Davalı : Ankara Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü
Davacı vekili, müvekkili tarafından, Ankara İl Emniyet Müdürlüğü'nce dava dışı Ç. K. T. K. G. İ. T. T. v. T. A. Ş. adına kayıtlı ... plakalı araç ile ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşındığının tespit edildiğinden bahisle, araç sürücüsü sıfatıyla davacı hakkında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek2/3-a maddesi gereğince tutulan 14/10/2025 tarih ve JC 710760 seri/sıra sayılı, 92.784 TL tutarlı trafik idari para cezası aynı tarihli BB01124976 seri numaralı "Araç Trafikten Men/Muhafaza Altına Alma Tutanağı" ile trafik kaydı dava dışı şirket adına olan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine karar verilmiştir.
Davacı, araç sürücüsü sıfatıyla adına kesilen 14/10/2025 tarih ve JC 710760 seri/sıra sayılı idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
"...Dosyanın incelemesinde; başvuru dilekçesi, 14/10/2025 tarihli tutanak içeriği ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek2-/3a maddesinde belirtilen "Karayolları Trafik Kanunu'nun 'Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması başlığı altında düzenlenen Ek 2.maddesi, üçüncü fıkrasında, Ek fikra: 31/5/2012-6321/3 md.) ve 10/7/2004 tarihli - 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli - 5393 sayılı Belediye Kanunu ve Belediye Kanunu kapsamında 15/(p) inci maddesindeki düzenlemeler gereğince; ilgili belediyeden a)Çalışma izni/ruhsatı almadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımak yasaktır maddesine aykırı taşımacılık yaptığı belirtilerek idari para cezası tutanağı düzenlendiği, söz konusu plaka sayılı araç hakkında araç trafikten men tutanağı düzenlendiği ve aracın 60 (Altmış) gün süre ile trafikten men edilerek muhafaza altına alındığı anlaşılmıştır.
5326 sayılı Kabahatler Kanununun 27/8 maddesi gereğince idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararlarında verilmiş olması halinde idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görülür.
Aracın trafikten men edilmesine ilişkin kanun, 2918 ve 5326 sayılı kamunlar uyarınca incelendiğinde idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu idari bir işlem olduğu, 2918 sayılı kanunun 112 maddesinde aracın geçici olarak trafikten men edilmesi işleminin trafik ve Sulh Ceza Hakimliklerinin görevlerine dahil edilmediği dikkate alındığında aracın trafikten men edilmesine ilişkin davaya bakma görevi idari mahkemesine ait olmaktadır.
Başvuran hakkında 14/10/2025 tarih ve JC 710760 sıra seri sayılı idari para cezası karar tutanağı ve aynı tarihli araç trafikten men tutanağı düzenlendiği anlaşıldığından 5326 sayılı kanunun 27/8 ve 28/1-b maddesi gereğince başvuru İdare Mahkemesince değerlendirileceğinden başvurunun görev yönünden reddine,..."
"...Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, Ankara İl Emniyet Mülkürlüğü'nce dava dışı Ç. K. T. K. G. İ. T. T. v. T. A. Ş. adına kayıtlı ... plakalı araç ile ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşındığının tespit edildiğinden bahisle araç sürücüsü sıfatıyla hakkında 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca 92.874,00 TL trafik para cezası uygulanmasına ilişkin 14/10/2025 tarih ve JC 710760 sayılı işlemin iptali istemiyle Ankara 12. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2025/7881 D.İş. esasına kayden dava açıldığı, 03/11/2025 tarih ve E:2025/7881 D.İş., K:2025/7881 sayılı karar ile uyuşmazlığın görüm ve çözümünde idari yargı mercinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddedildiği, bunun üzerine davacı tarafından 29/12/2025 tarihinde kayda giren dilekçeyle Mahkememizin 2025/2028 esasına kayden bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesinin sekizinci fıkrasında; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararlarının da verilmiş olması halinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümlü, Kabahatler Kanunu'ndaki
düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlılı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir. 19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre, Kabahatler Kanunu'nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükmüm bulunmaması halinde uygulanacağı, diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği anlaşılmaktadır.
İncelenen uyuşmazlıkta, aynı maddi olay nedeniyle dava dışı üçüncü kişi adına kayıt ve tescilli araç hakkında trafikten men yaptırımının uygulandığı, bu yaptırımın davacı sürücü ile ilgili olmadığı ve onun hakkında düzenlenmediği, davacı hakkında uygulanan trafik para cezasının da 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918 sayılı Kanun'da da bu para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun değişik 3. maddesi ve aynı Kanun'un 27. maddesinin birinci fıkrası bir arada değerlendirildiğinde, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca verilen idari para cezasına karşı açılan davanın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 22/12/2025 tarih ve E:2025/654, K:2025/824 sayılı kararı da aynı yöndedir..."
"(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.) (Değişik: 18/10/2018-7148/26 md.)"
Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(...)
(Ek fıkr:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.
10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergah dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fikranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. İ'iilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekererrörü hâlinde, bu fikrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.
İşleteni veya sahibi, süriçüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten menedilir.
İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Ayrıcı işareti bulunmayan üçüncü fikra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır."
"(Değişik: 6/12/2006-5560/31 md.)"
(1) Bu Kanunun;
a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hükmüm bulunmaması halinde,
b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fîiller hakkında, uygulanır."
"(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden
ibarettir.
(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlardaya yer alan diğer tedbirlerdir.
- 5326 sayılı Kanun'un "Başvuru yolu" başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8. fikraları şöyledir:
"(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür."
Raportör-Hâkim Şerife ÖZDOĞAN'ın, davanın çözümünde adli yargıının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavçilarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL'ın davada adli yargıının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin üçüncü fikrasının (a) bendi uyarınca dava dışı şirket adına kayıtlı ... plakalı araçın izinsiz ve ruhsatsız şekilde yolcu taşındığından bahisle, 92.874 TL verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, Ankara İl Emniyet Müdürlüğü'nce dava dışı Ç. K. T. K. G. İ. T. T. v. T. A. Ş. adına kayıtlı ... plakalı araç ile ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşındığının tespit edildiğinden bahisle araç sürücüsü sıfatıyla hakkında 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca 92.874 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin 14/10/2025 tarih ve JC 710760 sayılı işlemin iptali istemiyle Ankara 12. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2025/7881 D.İş. esasına kayden dava açıldığı, 03/11/2025 tarih ve E.2025/7881 D.İş., K.2025/7881 sayılı karar ile uyuşmazlığın görüm ve çözümünde idari yargı mercinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddedildiği, bunun üzerine davacı tarafından, aynı istemle idari yargı yerinde dava açıldığı anlaşılmaktadır.
Kabahatler Kanunu'nun 27. maddesine, 5560 sayılı Kanun ile eklenen sekizinci fikrasında; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümetle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.
19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre, Kabahatler Kanunu'nun idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküum bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı, ancak; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle, idari yargıının görev alanına giren bir yaptırım kararının verilmiş ve bunun dava konusu edilmiş olması halinde idari yargıının bu davaya ve aynı maddi olaya ilişkin idari para cezası kararına karşı açılan veya açılacak davaya da bakacağı kuşkusuzdur.
Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesince de, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlıklarının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargıının görev alanına giren idari yaptırım kararının da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İncelenen uyuşmazlıkta, aynı maddi olay nedeniyle üçüncü kişi şirket adına kayıt ve tescilli araç hakkında uygulanan trafikten men yaptırımının davacı sürücü ile ilgili olmadığı ve onun hakkında düzenlenmediği, davacı hakkında uygulanan idari para cezasının da 5326 sayılı Kanun'un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918 sayılı Kanun'da da bu para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, anlaşılmıştır.
Bu durumda, Kabahatler Kanunu'nun 5560 sayılı Kanun'la değişik 3. maddesinde, bu Kanun'un idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküum bulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, dava konusu salt idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Ankara 13. İdare Mahkemesince yapılan başvurunun kabulü ile, Ankara 12. Sulh Ceza Hakimliğinin 03/11/2025 tarih ve D.İş No:2025/7881, K.2025/7881 sayılı
görevsizlik kararının kaldırılması gerekmıştır.
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Ankara 13. İdare Mahkemesince yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile; Ankara 12. Sulh Ceza Hakimliğinin 03/11/2025 tarih ve D.İş No:2025/7881, K.2025/7881 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 04/05/2026 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili Kenan YAŞAR
Üye Eyüp SARICALAR
Üye Bayram ŞEN
Üye Döndü Deniz BİLİR
Üye Ahmet ARSLAN
Üye Mahmut BALLI
Üye Bilal ÇALIŞKAN